Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағаштан жасалған үрмелі аспап; қазіргі кларнеттің алдағысы – тарихи музыкалық аспап.
Woodwind instrument; predecessor of modern clarinet
the historical musical instrument
Шалумеу (/ʃæləmoʊ/; ʃa.ly.mo; көпше түрі – chalumeaux) – кешкі барокко және ерте классикалық дәуірлердегі бір қамыстан жасалған ағаштан үрмелі аспап. Шалумеу – халық аспапы, қазіргі кларнеттің алдағысы болып табылады. Оның цилиндр пішіндес сегіз дыбыс тесігі бар (жетісі алдыңғы жағында, біреуі артқы жағында бас бармақ үшін) және қамыстан жасалған, аспаптың денесінен бөлек бір гетероглот қамысы бар кең ауыздық бөлігі бар. Кларнет сияқты, шалумеу он екінші октаваға көтеріледі.
The chalumeau (/lang/'/ʃ//æ//l//ə//m//oʊ///; ʃa. ly. mo; plural chalumeaux) is a single reed woodwind instrument of the late baroque and early classical eras. The chalumeau is a folk instrument that is the predecessor to the modern day clarinet. It has a cylindrical bore with eight tone holes (seven in front and one in back for the thumb) and a broad mouthpiece with a single heteroglot reed (i. e. separate, not a continuous part of the instrument's body) made of cane. Similar to the clarinet, the chalumeau overblows a twelfth.
Тарих
Шалумеу сөзі алғаш рет 1630 жылдары жазуда кездесе бастайды, бірақ оны он екінші ғасырда да қолданған болуы мүмкін. XVI ғасырдағы бірнеше француз тілінің сөздіктерінде бұл сөз әртүрлі қарапайым, жеке қамыс құбырларын атау үшін қолданылған, олардың барлығында саңылаулар болған. Қамыс өсімдігінің қабырғасынан бөлінген гетероглот стиліндегі қамыс құбырлары кейіннен XVII және XVIII ғасырларда пайдаланыла бастады. Бұл бір құбырлы аспаптар, әлдебір уақытта ертерек көп құбырлы аспаптардан гул түтігін алып тастау арқылы пайда болған болуы мүмкін. (Толық мағлұматты "Ұқсас аспаптар" бөлімінен қараңыз). Этимологиясы Shawm#Etymology бетінде егжей-тегжейлі талқыланады.) Шалумеуді қолдану Францияда басталып, кейіннен XVII ғасырдың соңында Германияға тарады.
The word chalumeau first begins to appear in writing during the 1630s, but may have been in use as early as the twelfth century. Several French dictionaries in the sixteenth century use the word to refer to various types of simple, idioglot reed pipes all with tone holes. The heteroglot style reed (detached from the reed plant's sidewall) was later adopted in the seventeenth and into the eighteenth centuries. These single pipe instruments probably evolved from earlier multiple pipe instruments through the abandonment of the drone tube. (See Similar instruments, below. The etymology is discussed in detail at Shawm#Etymology.) The use of the chalumeau originated in France and later spread to Germany by the late seventeenth century.
ұқсас құралдар
Бір қамыстан жасалған, цилиндрлі түтікшесі бар ұқсас халық аспаптары тарих бойында көптеген араб және еуропалық мәдениеттерде кездеседі. Мысалдарға альбог, альбока, диплика, горн, пибгорн және сипси жатады. Англияда 1698 жылы осыған ұқсас аспап "қалта труба" деп аталды. Қалта труба шалумодан бұрын пайда болған және шалумо мен кларнеттің негізгі алдыңғыларының бірі болуы мүмкін. Гавайи шебері Брайн Виттман жасаған "Мауи бамбугы саксофоны" немесе "кіші саксофон" деп те аталатын ұқсас аспапты хафафон дейді. 2017 жылы Yamaha корпорациясы Venova деп аталатын ұқсас аспапты жасап, сатты.
Similar single reed folk instruments with single, cylindrical tubes are found in many Arabic and European cultures throughout history. Examples include the albogue, alboka, diplica, hornpipe, pibgorn, and sipsi. In England, by 1698 a similar instrument was known as the mock trumpet. The mock trumpet predated the chalumeau and may be one of the primary predecessors of both the chalumeau and clarinet. A similar instrument called the xaphoon (also called "Maui bamboo sax" or "pocket sax") was developed by Hawaiian craftsman Brian Wittman. A similar instrument called the venova was created and sold by Yamaha Corporation in 2017.