Кіріспе

Шотландияның дәстүрлі спорттық шарасы

Кабер тастау (tilgeil a' chabair) – бұл шотландтық дәстүрлі спорттық шара, онда бәсекелестер "кабер" (/ˈkeɪbər/) деп аталатын үлкен, конусты таяқты лақтырады. Ол әдетте Шотландияның Таулы ойындарында өткізіледі. Шотландияда кабер көбінесе шаған ағашынан жасалады, оның биіктігі аралығында және салмағы болуы мүмкін. "Кабер" термині гаэль тіліндегі "кабар" сөзінен шыққан, ол ағаш сөресін білдіреді. Бұл спорт көбінесе Шотландиямен байланысты болғанымен, 16 ғасырда Англияда да "құбырды лақтыру" сияқты ұқсас жаттығу танымал болған.

Қазіргі уақытта үш минут ішінде ең көп кабер тастау рекордын канадалық Дэнни Фрейм иеленеді. Ол 2018 жылдың 20 шілдесінде Канаданың Нова-Шотландия провинциясының Миддлтон қаласында өткен "Heart of the Valley" фестивалінде 16 сәтті кабер тастауды орындады.

Мақсаты мен әдісі

Басты мақсат – каберді айналдырып, лақтырушыдан алысқа түсіру. Ең жақсысы, кабер "12 сағат" көрсеткіші бойынша тікелей лақтырушыдан қашықтауы керек. Лақтырылған қашықтық маңызды емес. Лақтырушы каберді тік, үшкір ұшы төмен қаратып, иығы мен мойнына сүйеп теңгереді, ал каберді орнына қою кезінде көмекшілер немесе басқа қатысушылар қолдайды. Содан кейін лақтырушы екі қолын біріктіріп, кабердің дөңгелек табанының астына жылғалап, иықтарымен жоғары көтереді. Лақтырушы каберді тік ұстап тұруы керек; бұл ауыр ұшы жоғары болғандықтан оңай емес, тәжірибесі аз лақтырушылар каберді көтергеннен кейін бір жаққа құлауын тоқтатуға шамасы келмейді. Содан кейін лақтырушы бірнеше қадам алға жылжып, немесе жүгіріп, үшкір ұшын жоғары көтеріп, ауыр ұшы бірінші болып жерге тиеді, және жақсы лақтырылса, кабер тікелей лақтырушыдан қашыққа түседі. Жетістікке жету үшін салмақ пен күш қажет, бірақ каберді көтеру кезінде теңестіру және таза лақтыру үшін ұсталған (үшкір) ұшын жоғары көтеруде техника да маңызды.

Нәрселеу

Ең тура тік бұрылыс лақтыру ең көп ұпайға ие болады. Егер кабер тік тұрып түссе, бірақ лақтырушыға қарай құласа, ұпайы кез келген тік бұрылыс лақтырудан төмен болады, бірақ кабердің жеткен ең жоғары тік бұрышына сүйенеді (жақтық бағалауда екінші төреші тартылуы мүмкін). Тік бұрылыс лақтырулар сағат бойынша бағаланады, 12:00 – ең жоғары ұпай (лақтырушыдан тікелей алысқа түсу), ал тікке жетіп, содан соң жаққа құлаған каберлер үшін 9 немесе 3 ұпай беріледі.