Жан Эдуар Вюйяр: Француз суретшісінің өмірі мен шығармашылығы

Жан Эдуар Вюйяр (1868-1940) – француз суретшісі, «Набилер» тобының мүшесі. Интерьерлер, пейзаждар, декоративтік өнердегі шығармашылығы туралы ақпарат.

14 мин оқу

100%

Дереккөз: Édouard Vuillard — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Француз суретшісі (1868–1940)

Жан Эдуард Вуйяр (Jean Édouard Vuillard; 11 қараша 1868 – 21 маусым 1940) – француз суретшісі, декоративтік суретші және гравюра шебері. 1891 жылдан 1900 жылға дейін Вуйяр Les Nabis авангардтық суретшілер тобының белгілі мүшесі болды, ол таза түстердің бөліктерін жинастыратын суреттер жасады. Оның жапон гравюраларының ықпалымен жасалған интерьерлері түстердің, өрнектердің және формалардың жазық жазықтықтары арқылы кеңістіктік эффектілерді зерттеді. Декоративтік суретші ретінде Вуйяр театр декорацияларын, интерьер безендіру панельдерін суреттеді, сондай-ақ тақталар мен витраждар жасады. 1900 жылдан кейін, «Набилер» тобы тарағаннан соң, Вуйяр реалистік стильге көшті, пейзаждар мен интерьерлерді егжей-тегжейлірек және жарқын түстермен бейнеледі. 1920-1930 жылдары француз өнеркәсібі мен өнерінің көрнекті тұлғаларының портреттерін жасады. Вуйярға Пол Гоген және басқа пост-импрессионист суретшілер де әсер етті.

Ерте өмір

Жан Эдуард Вуйяр 1868 жылғы 11 қарашада Куизо (Сона-и-Луар) қаласында дүниеге келді, онда ол жастық шағын өткізді. Вуйярдың әкесі зейнеткерлікке шыққан теңіз сардары болған, кейін әскери қызметтен кеткен соң салық жинаушы болып жұмыс істеген. Оның әкесі анасы Мари Вуйярдан (қыз есімі Мишо), тігінші болған әйелден 27 жас үлкен еді. 1885 жылғы қарашада Вуйяр Лицейді бітірген кезде, әкесінің ізімен әскери мансапқа түсу ойынан бас тартып, суретші болуға ниеттенді. Ол Руссельмен бірге суретші Диоген Майларттың студиясына, Фюрстенберг алаңындағы Евгений Делакруаның бұрынғы студиясына қосылды. Сол жерде Руссель мен Вуйяр сурет салудың негіздерін үйренді. 1885 жылы Вуйяр Джулиан академиясында оқыды және көрнекті академиялық суретшілер Уильям Адольф Бугеро мен Роберт Флюридің студияларына барып-келді. Дегенмен, ол 1886 жылғы ақпан және шілде айларында, сондай-ақ 1887 жылғы ақпан айында Эколь де Бё-Арт мектебіне қабылдануға үміткер болғанда сәтсіздікке ұшырады. 1887 жылғы шілдеде табандылық танытқан Вуйяр қабылданып, Роберт Флюри курсына, ал 1888 жылы академиялық тарих суретшісі Жан Леон Жеромға студент болып ішкірленді. 1888 және 1889 жылдары академиялық өнерді оқыды. Ол досы Уарокоймен бірге автопортрет салған, ал 1889 жылғы Салонға әжесінің пастельмен салынған портреті қабылданды. Оқу жылының соңында және қысқа мерзімді әскери қызметтен кейін ол суретші болуға бел буды. Вуйяр алғашқыда театр декорациясымен айналысты. Ол Боннармен бірге 28 Rue Pigalle мекенжайында театр кәсіпкері Лугане По және театр сыншысы Жорж Русельмен бір студияда жұмыс істеді. Ол жерде Вуйяр Метерлинк және басқа символист жазушылардың бірнеше туындылары үшін декорациялар жасады. 1890 жылы ол бұрынғы ойына қайта оралды: "Суретті натурализмнің кез келген идеясынан толыққанды ажыратылған қатынастар жиынтығы ретінде қарастырайық".

Жапондық ықпал

Вюйярд пен Набидің туындыларына жапон ағаш кесінділерінен жасалған гравюралардың күшті әсері тиді, олар Париждегі өнер сатушысы Зигфрид Бингтің галереясында және 1890 жылы Эколь де Бё-Артта өткен ірі көрмеде таныстырылды. Вюйяр өзі 180-нен астам гравюрадан жеке коллекция жинады, олардың бір бөлігі оның картиналарының фонында көрінеді. Жапондық әсер оның жұмысында тереңдікті жоққа шығару, формалардың қарапайымдылығы және зор контрастқа түсетін түстер арқылы айқын болды. Бет-әлпеттер көбінесе бұрылып, тек бірнеше сызықпен салынған. Перспектива жасауға ешқандай тырысқандық болған жоқ. Қағаз өрнектерінде немесе киімдегі өсімдік, гүл және геометриялық суреттер адам беттерінен гөрі маңыздырақ болды. Вюйярдың кейбір туындыларында суреттегі адамдар қабырға қағазының өрнегіне толыққандай сіңіп кеткен. Жапондық әсер оның кейінгі, Набиден кейінгі жұмыстарында да жалғасты, әсіресе Маргарита Шаплин үшін жасаған Плейс Винтимильді бейнелейтін боялған экрандарында.

Жасалған сән

Вюйяр, Набилердің басқа мүшелері сияқты, сәндік өнердің дәстүрлі мольберт суретімен тең екеніне сенді. Вюйяр театрлық декорациялар мен бағдарламаларды, сәндік қабырға суреттерін және боялған экрандарды, гравюраларды, боялған шыны терезелердің эскиздерін және керамикалық табақтарды жасады. 1890 жылдардың басында ол Лугне Поның «Театр де Л’Овр» театры үшін, көбінесе фондық суреттер мен бағдарламаларды жобалап жұмыс істеді. Театр декорациясынан кейін Вюйяр тез арада интерьерді безендіруге көшті. Театрдағы жұмысы кезінде ол «La Revue Blanche» мәдени журналының негізін қалаушы Александр мен Таде Натансон ағайындыларымен танысты. Вюйярдың графикалық жұмыстары Пьер Боннар, Анри де Тулуз-Лотрек, Феликс Валлотон және басқалармен бірге журналда жарияланды. 1892 жылы Натансон ағайындыларының тапсырысымен Вюйяр өзінің алғашқы декоративтік жұмыстарын («пәтер фрескаларын») мадам Десмарайдың үйі үшін жасады. Одан кейін 1894 жылы Александр Натансон үшін, ал 1898 жылы Клод Анет үшін де осындай жұмыстар жасады. Вюйяр декорация жасау үшін театр сахнасында қолданған әдістердің кейбіреулерін пайдаланды, мысалы, «peinture à la colle» немесе акварель, бұл оған үлкен панельдерді жылдам жасауға мүмкіндік берді. Бұл әдіс, бастапқыда Ренессанс кезеңіндегі фрескаларда қолданылған, қоян терісінің желімін байланыстырғыш ретінде, бор мен ақ пигментпен араластырып, ағаш панельдерге немесе кенепке жағылатын тегіс жабын – гауш жасауды білдірді. Бұл суретшіге кенепке қарағанда әлдеқайда нақты бөлшектер мен түстерге қол жеткізуге және су өткізбеуге мүмкіндік берді. 1892 жылы Вюйяр өзінің алғашқы декоративтік тапсырысын алды – Пол Десмарай отбасының салон есіктерінің үстіне орнатылатын алты сурет салу. Ол өз панельдері мен фрескаларын архитектуралық стильге және тапсырыс берушінің қалауына сәйкес етіп жобалады. 1894 жылы Вюйяр және басқа Набилер сурет галереясының иесі Зигфрид Бингтен, Арт Нуво атауын берген адамнан, Луи Тиффанидің американдық фирмасы жасаған боялған шыны терезелерді жобалауға тапсырыс алды. Олардың эскиздері 1895 жылы «Société Nationale des Beaux Arts» көрмесінде көрсетілді, бірақ нақты терезелер ешқашан жасалмады. 1895 жылы ол гүлдік өрнектермен безендірілген, заманауи киім киген әйелдердің бейнелері мен фигуралары бейнеленген сәндік фарфор табақтар сериясын жасады. Табақтар, сондай-ақ Тиффани терезесінің эскизі мен Натансон ағайындылары үшін жасалған декоративтік панельдер 1895 жылдың желтоқсан айында Бингтің «Maison de l'Art Nouveau» галереясының ашылуында қойылды.

Vuillard, like other members of the Nabis, believed that decorative art was equal to traditional easel painting. Vuillard created theatrical sets and programs, decorative murals and painted screens, prints, designs for stained glass windows, and ceramic plates. In the early 1890s, he worked especially for the Théâtre de l'Œuvre of Lugné Poe designing backdrops and programs. From theater decoration, Vuillard soon moved into interior decoration. In the course of his theater work, he met brothers Alexandre and Thadée Natanson, the founders of La Revue Blanche, a cultural review. Vuillard's graphics appeared in the journal, together with Pierre Bonnard, Henri de Toulouse Lautrec, Félix Vallotton and others. In 1892, on a commission for Natanson brothers, Vuillard painted his first decorations ("apartment frescoes") for the house of Mme Desmarais. He made others in 1894 for Alexandre Natanson, and in 1898 for Claude Anet. Vuillard used some of the same techniques he had used in the theater for making scenery, such as peinture à la colle, or distemper, which allowed him to make large panels more quickly. This method, originally used in Renaissance frescoes, involved using rabbit skin glue as a binder mixed with chalk and white pigment to make gesso, a smooth coating applied to wood panels or canvas, on which the painting was made. This allowed the painter to achieve finer detail and color than on canvas, and was waterproof. In 1892, Vuillard received his first decorative commission to make six paintings to be placed above the doorways of the salon of the family of Paul Desmarais. He designed his panels and murals to fit into the architectural setting and the interests of the client. In 1894, Vuillard and the other Nabis received a commission from art gallery owner Siegfried Bing, who had given Art Nouveau its name, to design stained glass windows to be made by the American firm of Louis Tiffany. Their designs were displayed in 1895 at the Société Nationale des Beaux Arts, but the actual windows were never made. In 1895, he designed a series of decorative porcelain plates, decorated with faces and figures of women in modern dress, immersed in floral designs. The plates, along with his design for the Tiffany window and the decorative panels made for the Natansons, were displayed at the opening of Bing's gallery Maison de l'Art Nouveau in December 1895.

Қоғамдық бақтар

Вюйярдың ең танымал туындыларының кейбіреулері, соның ішінде Les Jardins Publiques (Жалпы бақтар) және Figures dans un Interieur (Интерьердегі суреттер) ол Лице Кондорсетте танысқан Натансон ағайындылары мен олардың достары үшін жасалды. Олар Вюйярдқа тақырып пен стильді таңдауға еркіндік берді. 1892-1899 жылдар аралығында Вуйяр декоративтік суреттердің сегіз циклын жасаған, барлығы отыз панельден тұрады. Өмірінде сирек көрсетілген бұл суреттер кейіннен оның ең танымал туындыларының біріне айналды. "Жалпы бақтар" – Париж саябақтарындағы балаларды бейнелейтін алты панельді серия. Александр Натансон мен оның әйелі Ольганың үш қызы болған. Суреттерде ортағасырлық гобелендер сияқты түрлі шабыт көздері бар, соның ішінде Вюйярдың қатты бағалаған Париждегі Клюни отелейіндегі ортағасырлық гобелендер де бар. Бұл серия үшін Вуйяр майлы бояуды қолданбады, бірақ клейлі бояуды (peinture à la colle) қолданды, бұл әдіс театр декорацияларын жасауда қолданылған. Ол оны өте жылдам жұмыс істеуге мәжбүр етті, бірақ өзгертулер енгізуге және фрескалардың сияқты көрініс беруге мүмкіндік берді. Ол 1894 жылдың 24 тамызында тапсырыс алды және сол жылдың соңында серияны аяқтады. Суреттер Натансонның тамақ залына/лаунжына орнатылды.

Ішкі көріністер

Вюйяр жиі интерьерлік көріністерді суреттейтін, көбінесе әйелдерді жұмыс орнында, үйде немесе бақта бейнелейтін. Бұл көріністердегі кейіпкерлердің бет-әлпеттері мен ерекшеліктері сирек кездеседі, егжей-тегжейлі көрсетілмейді; керісінше, Вюйяр жиі қабырға қағаздарының, кілемдердің және жиһаздың өрнектері мен жазықтықтарына көбірек назар аударады. Вюйяр 1890 жылы күнделігінде былай деп жазды: "Пәтерді безендіруде тым нақты тақырып тез жалықтыруы мүмкін. Текстильден немесе тым әдемі емес суреттерден шаршау қиын". Ол сондай-ақ интерьерлерін әйелдермен толтыруды ұнатты. 1894 жылы жазған күнделігінде: "Мен назарымды ер адамдарға бұрғанда, тек қана дөңгелек карикатураларды көремін. Әйелдермен мұндай сезім болмайды, мен әрқашан суретші ретінде маған ұнайтын бірнеше элементтерді табуға болады. Ерлер әйелдерден нашар емес, олар тек менің қиялымда сондай". Вюйяр анасының шеберханасының үлгісімен тігіншілердің жұмыс істейтін шеберханасында тігінші әйелдердің бірнеше суретін жасады. "La Robe à Ramages" (Гүлді көйлек; 1891) суретінде шеберханадағы әйелдер түсті аймақтардан құралған. Беттері егжей-тегжейсіз, тек контурлары ғана көрінеді. Киімдері мен интерьері суреттерде басымдыққа ие. Суретте сол жақта оның әжесі және апасы Мари бейнеленген, ол суреттің басты ерекшелігі болып табылатын әдемі өрнекті киім киген. Ол сол жақтағы қабырғаға айна қойып, бір мезгілде екі көзқараспен сахнаны көрсетуге және оны бейнелеуге мүмкіндік берді. Нәтижесінде, сурет әдейі тегістелген және сәнді болып шықты. 1895 жылы Вюйяр кардиолог Анри Вакезден Париждегі 27 rue du Général Foy үйінің кітапханасын безендіру үшін төрт панно жасауды тапсырыс алды. Басты тақырыптар – пианинода ойнаған, тігін тіккен және басқа да жеке кәсіптермен айналысқан әйелдер. Сериядағы бірден-бір ер адам, болжам бойынша Вакездің өзі, кітапханада оқып отыр, жанында тігін тігіп отырған әйелге көңіл бөлмейді. Паннолардағы кейіпкерлер толығымен қабырға қағаздарына, кілемдерге және әйелдердің киімдерінің өрнектеріне енгізілген. Суретшілер бұл туындыларды ортағасырлық гобелендермен салыстырды. 1896 жылы аяқталған суреттер бастапқыда "People in Interiors" деп аталды, бірақ кейін сыншылар "Музыка", "Жұмыс", "Кітаптар таңдауы" және "Жақындық" деген тақырыптарды қосты. Қазір олар Париждегі Пети-Пала музейінде сақталады. 1897 жылы Вюйярдың интерьерлері айтарлықтай өзгерді, "Алты адам бар үлкен интерьер" суретімен. Сурет перспективасы, тереңдігі және түсі жағынан күрделірек болды, кілемдер әртүрлі бұрыштарда орналастырылды және бөлмеде шашыраған кейіпкерлер танылатын болды. Тақырыбы да күрделі болды. Көрініс – Наби суретшісі Поль Рансонның пәтері, ол кітап оқып отыр; Вийяр ханым креслода отыр, Ида Руссо есіктен кіреді, ал оның қызы Жермен Руссо сол жақта тұр. Суреттегі жасырын тақырып – Кер Ксавье Руссель мен оның қарындасы Жермен Руссо арасындағы романтикалық қарым-қатынас, ол Набилерді таң қалдырды.

Vuillard frequently painted interior scenes, usually of women in a workplace, at home, or in a garden. The faces and features of the figures in these scenes are rarely articulated in detail; instead Vuillard often places greater focus on the patterns and planes of wallpaper, carpets, and furnishings. Vuillard wrote in his journal in 1890, "In the decoration of an apartment, and overly precise subject can easily become intolerable. One might less quickly get tired of a textile, or drawings without too much literal precision." He also preferred to populate his interiors with women. As he wrote in his journal in 1894, "When my attention is directed toward men, I see only gross caricatures I never feel so with women, where I always find the means to isolate a few elements which satisfy me as a painter. It's not that men are uglier than women, they're only so in my imagination." Vuillard painted a series of paintings of seamstresses in the workshop of a dressmaker, based on the workshop of his mother. In La Robe à Ramages (The Flowered Dress; 1891), the women in the workshop are assembled out of areas of color. The faces, seen from the side, have no details. The patterns of their costumes and the decor dominate the pictures. The figures include his grandmother, to the left, and his sister Marie, in the bold patterned dress that is a central feature of the painting. He also placed a mirror on the wall to the left, a device which allowed him to give two points of view simultaneously and to reflect and distort the scene. The result is a work that is deliberately flattened and decorative. In 1895, Vuillard received a commission from the cardiologist Henri Vaquez for four panels to decorate the library of his Paris house at 27 rue du Général Foy. The primary subjects were women engaged in playing the piano, sewing, and other solitary occupations in a highly decorated bourgeois apartment. The one man in the series, presumably Vaquez himself, is shown in his library reading, paying little attention to the woman sewing next to him. The figures in the panels are almost entirely integrated into the elaborate wallpaper, carpet, and patterns of the dresses of the women. Art critics immediately compared the works to medieval tapestries. The paintings, completed in 1896, were originally titled simply People in Interiors but later critics added subtitles: Music, Work, The Choice of Books, and Intimacy. They are now in the Museum of the Petit Palais in Paris. In 1897, Vuillard interiors showed a noticeable change, with Large Interior with Six Persons. The picture was much more complex in its perspective, depth and color, with carpets arranged in different angles, and the figures scattered around the room more recognizable. It was also complex in its subject matter. The setting appears to be the apartment of the Nabi painter Paul Ranson, reading a book; Madame Vuillard seated in an armchair, Ida Rousseau coming in the door, and her daughter Germaine Rousseau, standing at the left. The unstated subject was the romantic affair between Ker Xavier Roussel and Germaine Rousseau, his sister in law, which shocked the Nabis.

Набилерден кейін (19001914)

Набилер 1900 жылы көрмеден кейін әрқайсысы өз жолымен кетті. Олардың стильдері әрқашан әртүрлі болған, бірақ өнер туралы ортақ идеялар мен ұстанымдары болды. Француз қоғамын екіге бөлген Дрейфус ісі (1894–1908) олардың арадағы алшақтықты одан әрі тереңдетті. Дрейфус – француз армиясының еврей офицері, ол негізсіз мемлекетке қарсы қылмыс жасады деп айыпталды, жазалау колониясына жіберілді, бірақ соңында ақталды. Набилердің арасында Вюйяр мен Пьер Боннар Дрейфусты қолдады, ал Морис Денис пен Серузье француз армиясының жағын ұстады. 1900 жылы Набилер тарағаннан кейін Вюйярдың көркемдік стилі мен суреттері өзгерді. Ол 1900 жылға дейін салған тығыз, көлемді және қараңғы интерьерлерден біртіндеп бас тартып, табиғи жарықпен ашық ауада сурет салуды бастады. Ол интерьерлерді салуын жалғастырды, бірақ интерьерлерде көбірек жарық пен түс, тереңдік болды, ал адамдардың бет-әлпеттері мен ерекшеліктері анық көрінді. Жарықтың әсері оның суреттерінің басты бөлігіне айналды, ол интерьер салып жатса да, немесе Париждің саябақтары мен көшелерін бейнелесе де. Вюйяр біртіндеп натурализмге қайта оралды. 1908 жылдың қараша айында ол Бернхайм Жас галереясында өзінің екінші ірі жеке көрмесін ұйымдастырды, онда көптеген жаңа ландшафттарын көрсетті. Бір антимодернист сыншы Вуйярды «ұйымдастырылған деформацияларға қарсы тамаша наразылығы» үшін мақтады. Вюйяр Флоренс Майер Блюментальмен бірге 1919–1954 жылдар аралығында жас француз суретшілеріне, мүсіншілеріне, декораторларына, граверлеріне, жазушыларына және музыканттарына берілетін Блюменталь сыйлығын тағайындау жөніндегі қазылар алқасының мүшесі болды.

Жаңа интерьерлер, қала көріністері мен бақтар

1900 жылдан кейін Вуйяр көптеген үй ішіндегі көріністер мен бақтарды суретке салуды жалғастырды, бірақ бұл стиль Наби кезіндегідей емес, көбірек табиғи және түрлі-түсті болды. Адамдардың жүздері жиі басқа жаққа бұрылғанмен, интерьерлер тереңдікке, егжей-тегжейлілікке және жылы түстерге ие болды. Ол әсіресе бақтардағы және бейнеленген нысандардағы күн сәулесінің ойынын шебер бейнеледі. Ол өткенге қайта оралмай, болашаққа қарай, модернистерге қарағанда әрі сәнді, әрі табиғи және таныс көзқараспен ұмтылды. Ол Париж қаласының көріністері мен саябақтарын, сондай-ақ Париж дүкендері мен үйлерінің ішкі көріністерін бейнелейтін жаңа декоративтік панельдер сериясын жасады. Ол Лувр мұражайының галереяларын, Декоративтік өнер мұражайын және Версаль сарайындағы капелланы суреттеді.

Театр

Театр Вюйярдтың өмірінің маңызды бөлігі болды. Ол өнер жолын авангардтық театр үшін декорациялар жасаумен және бағдарламаларды жобалаумен бастады, сондай-ақ өмірі бойы театрдың кәсіби ортасымен тығыз байланыста болды. Вюйярд досы, актер және режиссер Саша Гитридің портретын салған. 1912 жылдың мамырында Вюйярд Париждегі жаңа «Театр де Шамп-Элизе» үшін жеті панноға және есік үстіне үш картинаға маңызды тапсырыс алды, соның ішінде театрдағы ложасында отырған Гитридің суреті және комедиялық драматург Жорж Фейдоның бейнесі болды. Ол 1911-1914 жылдар аралығында «Ресей балетінің» қойылымдарын тамашалап, балеттің ресейлік директоры Сергей Дягилевпен және американдық биші Изадора Дунканмен бірге кеш асты дастарқанға отырды, ал «Фоли-Бержер» мен «Мулен Руж» театрларының шарықталу кезеңінде оларға жиі баратын. 1937 жылы ол және Боннар Париж театр әлемінің тарихынан алған әсерлерін 1937 жылғы Париж халықаралық көрмесі үшін салынған жаңа «Teатр националь де Шайо» фойесіндегі үлкен қабырғалық суретте біріктірді.

Соңғы жылдары (1914-1940 жж.)

1914 жылдың тамызында Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Вуйяр қысқа мерзімге әскери қызметке шақырылып, жол күзетшісі болып тағайындалды. Бірақ ол көп ұзамай осы қызметтен босатылып, сурет салуға қайта оралды. Ол Лион қаласының жанындағы өзінің демеушісі Таде Натансонның қару-жарақ фабрикасына сапар шекті және кейіннен фабрикадағы жұмысты бейнелейтін үш картинадан тұратын серия жасады. 2 ақпаннан 22 ақпанға дейін ол қысқа ғана уақытқа Вогез аймағындағы француз армиясының ресми суретшісі болып қызмет етті, нәтижесінде пастельдерден тұратын серия туды. Олардың ішінде тұтқынға алынған неміс әскерінің тексеру кезінде салынған мейірімді эскизі де болды. 1917 жылдың тамызында Парижге оралғаннан кейін ол сәулетші Фрэнсис Жорденнен Париждің танымал кафесі Le Grand Teddy үшін қабырғаға сурет салуға тапсырыс алды. 1921 жылы Вуйярд Швейцарияның Базель қаласындағы үйі үшін өнерді қолдаушы Камил Бауэрден декоративтік панельдер жасауға маңызды тапсырыс алды. Вуйярд 1922 жылы аяқталған төрт панель және есік үстіне салған екі картинаны толықтырды. 1917 жылдан 1924 жылға дейін ол әр жылғы жаздарын анасымен бірге жалға алған Вокрессон қаласындағы үйде өткізді. Ол сонымен қатар аймақтың пейзаждарын суреттеді.

Портреттер

1920 жылдан кейін Вуйяр еңбек еткендерінің арасында бай және беделді париждіктердің портреттерін салу болды. Ол à la colle sur toile немесе дистремпер (сулы бояу) техникасын қолдануды ұнатты, бұл оған дәл бөлшектер мен бай түс эффекттерін жасауға мүмкіндік берді. Оның модельдері актер және режиссер Саша Гитриден бастап, сәнгер Жанн Ланвин, Ланвиннің қызы, Контесса Мари Бланш де Полиньяк, өнертапқыш және авиацияның алғашқы дамуына үлес қосқан Марсель Капферер және актриса Джейн Ренуардт сияқты түрлі адамдарды қамтыды. Ол әдетте өнерпаздарды олардың студияларында, үйлерінде немесе сахна тынысында, еңбек еткен ортаның әсем безендірілген фондарында, қабырға қағаздарымен, жиһазбен және кілемдермен бейнеледі. Фондық суреттер көңіл-күйді жаратып қана қоймай, оқиғаны айтып берді және басты тұлғаны жарыққа шығару үшін контраст құрады.

Танылу және өлім

1930-1935 жылдар аралығында Вуйяр уақытын Париж бен досы Гесселге тиесілі Клейс сарайының арасында бөліп өткізді. Вуйяр француз мемлекетінен 1936 жылдың шілдесіне дейін ресми мойындық көрмеді, ол кезде оған 1937 жылғы Париж халықаралық көрмесі үшін салынған жаңа Théâtre national de Chaillot фойесі үшін Париж театр әлемінің тарихынан алған әсерлерін бейнелейтін «La Comédie» атты монументалды фреска жасауға тапсырыс берілді. Сол жылдың тамызында Париж қаласы Вуйярдың «Анабаптистер» төрт картинасын және эскиздер жинағын сатып алды. 1937 жылы Вуйяр Морис Денис пен Руссельмен бірге Женевадағы Ұлттар Лигасы сарайында монументалды қабырғалық сурет салуға тағы бір маңызды тапсырыс алды. 1938 жылы Вуйяр ақпан айында Көркем өнер академиясына сайланды, ал шілдеде Декоративтік өнер мұражайы оның суреттерінің кең ауқымды ретроспективасын ұсынды. Кейін сол жылы ол Женеваға барып, Ұлттар Лигасы ғимаратындағы «Бейбітшілік, өнердің қорғаушысы» атты фрескасын орнатуды бақылады.

Жеке өмір

Вюйярд үйленбеген, бірақ оның жеке өмірі мен туындыларына әйел достарының ықпалы зор болды. 1890 жылдардың соңында ол өзінің маңызды меценаты Таде Натансонның әйелі Мисия Натансонмен ұзақ қарым-қатынас бастады. Натансон оған 1893 жылдың сәуір айында, Мисия он алты жаста болғанда үйленді. Ол «Халық саябағында» бейнеленген. Вюйярд Натансонның пәтерін безендіруге көмектесті, оны жиі декоративтік панельдерінде сомдады және оны күйеуімен бірге шалғайдағы үйлеріне үнемі ертіп жүрді. 1900 жылы Вюйярд швейцариялық өнер сатушысының әйелі Люси Гесселмен танысты, ол оның жаңа шабыты болды. Ол онымен жыл сайын шілде, тамыз және қыркүйек айларында Нормандияға саяхаттап, оған ақыл-кеңес берді. Ол көптеген бәсекелестері мен драмалық оқиғаларға қарамастан, өмірінің соңына дейін оның жанында болды. Мисия мен Люсиден басқа, Вюйярд 1920 жылдары ауырған актриса Люси Белинмен де ұзақ қарым-қатынаста болды, ол үшін ол зейнетақы тағайындады.

"Le Grand Teddy" суреті қайта ашылды

2014 жылы BBC телеарнасының "Fake or Fortune?" бағдарламасы британдық сценарист Кит Таттқа тиесілі картинаны зерттеді, ол және бұрынғы иелері, мырза және миссис Уоррен, оның Вюйярдтың туындысы екеніне сенген. Кафе көрінісін бейнелейтін овалды картина 1918 жылы американдық президент Тедди Рузвельт атымен аталған "Le Grand Teddy" жаңа париждік кафесін безендіру үшін Вюйярдан тапсырылған үш картинаның бірі деп есептелді. Тапсырыстың басты картинасы – көлденең овал пішіндес, көрісті кафе интерьерін бейнелейтін үлкен жұмыс (қазір жеке меншікте және Швейцарияның Женева қаласындағы қауіпсіз сақтау орындарында сақталады) сол кезде үш картинаның ішінде әлі де бар екені белгілі және Вюйярдың нағыз туындысы екені толық расталған жалғыз картина болды. Көркем өнер сарапшыларының көмегімен бағдарлама Татттың картинасын жан-жақты зерттеп, талдады, сондай-ақ картинаның тарихын анықтау үшін кең ауқымды зерттеулер жүргізді. Барлық мәліметтерді құпия және өте консервативті Париждегі Уайлдштейн институтының комиссиясына ұсынғаннан кейін, Татт және "Fake or Fortune?" командасы комиссия мүшелерінің бірауыздан картинаның нағыз екеніне келіскенін білді.

Нарық

2017 жылдың 13 қарашасында 1899 жылы салынған «Misia et Vallotton à Villeneuve» туындысы Christie's аукционында 17,75 миллион долларға сатылып, аукционда сатылған ең қымбат Vuillard туындысы атанды. Бұл картина 1979 жылдан бері Нэнси Ли мен Перри Бассқа тиесілі болған, олар оны француздық өнер саудасымен айналысатын Wildenstein & Co. отбасынан сатып алған.

Нацистер тонаған өнер

2006 жылы Канаданың Ұлттық галереясы 1956 жылы сатып алған Вюйярдың "Мадам Аронның салоны" (1904, 1934 жылы қайта жөнделген) картинасын Франциядағы Линдон отбасына қайтарды.

Мәтінде келтірілген кітаптар

Браун, Стивен (2012). Эдуард Вуйяр: Суретші және оның шабыттары, 1890–1940 жылдары. Нью-Йорк, Нью-Хейвен және Лондон: Еврей мұражайы және Йель университетінің баспасы.