Кіріспе
Икемді түрде ұстауға бекітілген соққылайтын басы бар қару – Флейл. Флейл – икемді арқан, белдік немесе тізбек арқылы ұстауға бекітілген соққылайтын басы бар қару. Флейлдің басты тактикалық артықшылығы – оның қарсыластың қалқанының немесе қорғаныс қимылының айналасын шарпып, соққы беру қабілеті. Оның басты кемшілігі – дәлдіктің жетіспеуі және оны жақын арадағы шайқаста немесе тығыз қатарластырылған формацияларда қолданудың қиындығы. Флейлдің екі негізгі түрі бар: цилиндрлі басы бар ұзын, екі қолмен ұсталатын жаяу әскер қаруы және дөңгелек металл соққылайтын басы бар қысқа қару. Ұзын цилиндрлі бас флейлі – сол аттас ауыл шаруашылығы құралынан шыққан қол қаруы, көбінесе астық сабау үшін қолданылады. Ол негізінен шаруа қаруы ретінде қарастырылған, және кең таралмаса да, Германия мен Орталық Еуропада соңғы орта ғасырларда қолданылған. Кішкентай, шар тәрізді бас флейлі одан да сирек кездеседі; ол кейде 15-шы ғасырдан бастап көркем туындыларда кездеседі, бірақ көптеген тарихшылар оның нақты әскери қару ретінде қолданылғанына күмән келтіреді.
the weapon
A flail is a weapon consisting of a striking head attached to a handle by a flexible rope, strap, or chain. The chief tactical virtue of the flail was its capacity to strike around a defender's shield or parry. Its chief liability was a lack of precision and the difficulty of using it in close combat, or closely ranked formations. There are two broad types of flail: a long, two handed infantry weapon with a cylindrical head, and a shorter weapon with a round metal striking head. The longer cylindrical headed flail is a hand weapon derived from the agricultural tool of the same name, commonly used in threshing. It was primarily considered a peasant's weapon, and while not common, they were deployed in Germany and Central Europe in the later Late Middle Ages. The smaller, more spherical headed flail appears to be even less common; it appears occasionally in artwork from the 15th century onward, but many historians have expressed doubts that it ever saw use as an actual military weapon.
Шаруалар
Кейінгі орта ғасырларда бірнеше еңбектерде қару ретінде қолданылатын, шарбақты, жуан цилиндр тәрізді соққыш ұшы бар, ұзын саптан тұратын белгілі бір типтегі шүберек кездеседі. Көбінесе бұл екі қолмен қолданылатын шаруашылық шүберектері, оларды кейде әскери қызметке алынған немесе халық көтерілісіне қатысқан шаруа әскерлері қолдан жасалған қару ретінде пайдаланған. Мысалы, 1420-1497 жылдар аралығында гуситтер осы типтегі шүберекпен қаруланған көптеген шаруа жаяу әскерлерін қолданған. Осы қарулардың кейбіреулерінде соққыш ұшына орнатылған тікендер немесе металл бұршақтар болған, ал кейбіреулері зәрлі сауытты сарбаздар қолданған, бұл олардың қару ретінде қолдану үшін жасалғанын немесе кемінде өзгертілгенін көрсетеді. Мұндай өзгертілген шүберектер 16 ғасырдың басында неміс шаруаларының соғысында қолданылған. 15, 16 және 17 ғасырлардағы неміс жекпе-жек өнерінің бірнеше нұсқаулықтары немесе Фехтбюхерлер шаруа шүберегін (тікендермен немесе оларсыз) қалай қолдануға болады немесе оған шабуыл жасалғанда қалай қорғануға болады деген суреттер мен сабақтарды қамтиды.
Әскери шабуыл
Еуропалық флейтаның тағы бір түрі – қысқа қару, ол бір немесе бірнеше соққы беретін ұштарға тізбек, арқан немесе былғарымен жалғастырылған ағаштан жасалған саптан тұрады. Кістен, ұшы тіксіз және сабына былғарымен жалғастырылған, 10-шы ғасырда Русь территориясында кездеседі, бәлкім, авариялықтардан немесе хазарлардан алынған. Бұл қару 11-13-шы ғасырларда Орталық және Шығыс Еуропаға тарады. Ортағасырлық әскери флейл (француз тілінде fléau d'armes, ал неміс тілінде Kriegsflegel) әдетте ағаш саптан және бір немесе бірнеше темірмен нығайтылған ағаш таяқтарға жалғастырылған тізбектен тұратын. Сонымен қатар, ол Kettenmorgenstern («тізбекті таңғы жұлдыз») болуы мүмкін, онда ағаш таяқтардың орнына бір немесе бірнеше металл шарлар немесе таңғы жұлдыз болған. 15-шы ғасырдан 17-шы ғасырдың басына дейінгі суреттерде осы қарулардың көпшілігі 3 футтан ұзын саптарымен және екі қолмен ұсталатыны көрсетілген, бірақ кейбіреулері бір қолмен немесе екі қолмен ұстауға тым қысқа саптарымен бейнеленген. Көріктік фильмдерде, мультфильмдерде және рөлдік ойындарда «ортағасырлық қарудың» бейнесі ретінде кеңінен таралған болса да, кістеннен немесе шаруалардың флейлінен басқа флейл туралы тарихи мәліметтер өте аз. Шынайы үлгілердің жетіспеуі, сондай-ақ өнердегі бейнелеудің шынайы болмауы және мұражайларда 19-шы ғасырдың жалғандары болып шыққан экспонаттардың саны кейбіреулердің пікірінше, бұл қарулар қару ретінде қолданылмаған. Вальдман (2005) жеке коллекциялардан шарлы-тізбекті флейлдің бірнеше нақты мысалдарын, сондай-ақ неміс, француз және чех дереккөздерінен қалпына келтірілген бірнеше суреттерді сипаттады. Дегенмен, ол артефакттар мен көркем бейнелердің аздығы, мәтіндік сілтемелердің жоқтығы олардың сирек қару болғанын және кеңінен қолданылмағанын көрсетеді. Мұның бір себебі – қарудың, әсіресе ұзын тізбегі және қысқа сабы бар түрлерінің иесіне қауіпті болуы. Дұрыс тимеген соққы да инерциясын сақтайды. Жапонияда да кішкентай шарлы тізбекті флейлдің бір түрі бар, ол чигирики деп аталады. 18-19-шы ғасырларда Үндістанда ұзын сапты флейл қолданылған. Питт-Риверс мұражайында сақталған мысалында темір тікенектері бар ағаш шарлы басы бар. Корольдік қару-жарақ коллекциясындағы тағы бір данасында екі тік темір шар бөлек тізбектермен бекітілген. Қамшы, бұрын Ресейде қылмыскерлерді жазалау үшін қолданылған, флейлдің кейінгі түрі. Ол көптеген түрлерде жасалған, ал оның әсері соншалықты күшті болғандықтан, толық күшін сезгендердің көбі жазадан аман қалмаған. Император Николай I қамшыны жұмсақ қамшымен ауыстырды.