Кіріспе

Аарон Беррдің әкесі және Принстон университетінің президенті (1716–1757)

Аарон Берр аға (4 қаңтар 1716 – 24 қыркүйек 1757) – колониялық Америкадағы көрнекті пресвитериан дін қызметкері және жоғары оқу орнының оқытушысы. Ол Нью-Джерси колледжінің (қазіргі Принстон университеті) негізін қалаушылардың бірі және АҚШ-тың үшінші вице-президенті Аарон Беррдің (1756–1836) әкесі болды.

Алғашқы жылдар

Коннектикут штатының тумасы, Бёрр 1716 жылы қазіргі Фэрфилд қаласында Дэниел (1660–1727) мен Элизабет Бёрр (1675–1722) отбасында дүниеге келген; оның әкесі бай шаруа болған. Ол ағылшын тегінен шыққан (оның атасы Жейу Бёрр 1625 жылы Англияның Саффолк графтығындағы Лавенхэм қаласында туған, жас кезінде Коннектикут колониясына қоныс аударған және 1692 жылы қайтыс болған). Аарон Бёрр Йель колледжінде (қазіргі Йель университеті) білім алған, онда 1735 жылы бакалавр дәрежесін алған. Бітіргеннен кейін ол Нью-Хейвенде дінтануды оқыды және 1730-1740 жылдардағы маңызды діни және рухани қозғалыс – Бірінші Ұлы Оянуға куә болды. Ол жеке өзі Джонатан Эдвардс және оның әйелі Сарамен танысқан, ол Йельді негізін қалаушы деп есептелетін Джеймс Пирпонттың қызы болған. Ұлы Оянудың жетекшісі Эдвардс Бёррдің ұстазы болды және кейін оның қайнағасы атанды.

Мансап

1736 жылы 21 желтоқсанда Бёрр Ньюарк, Нью-Джерсидегі Пресвитериан шіркеуінің пасторы болды. Ол сонымен қатар жастарға грек және латын тілдерін оқытты, ал "Латын тіліне кіріспе" еңбегінің бір авторы болды. Бірнеше жыл өткен соң Бёрр Нью-Джерсидің солтүстік аймағындағы және Нью-Йорк қаласы аймағындағы Пресвитериандық ортада белгілі болды.

Колледждің негізін қалаушы

1741 және 1758 жылдар аралығында Ұлы оянудың ықпалымен туған дәстүрден тыс дінилікке байланысты дау және оның шіркеу қызметкерлерінің дәстүрлі билігіне тигізген әсері пресвитериандық және конгрегациялық шіркеулерде ішкі жіктерге алып келді. Пресвитериандар «Ескі жақ» деп аталатын консерваторлар мен оянуды қолдаған «Жаңа жақ» қауымдары арасында екіге бөлінді. Бұл жарылыс сол кезде пресвитериандық және конгрегациялық дін қызметкерлерін даярлайтын орта болған Йель университетінің профессорлық құрамы мен студенттеріне де әсер етті. Йельдің алғашқы президенті Томас Клэпке қарсы, Джонатан Эдвардс, Бёрр және Джонатан Дикинсон, барлығы ояну жағында болғандықтан, 1746 жылы Нью-Джерси штатының Элизабет қаласында Нью-Джерси колледжін (қазіргі Принстон университеті) құрды. 1756 жылдың қыркүйегінде, француз және үнді соғысы жүріп жатқанда, Бёрр «Қуанышты және жемісті елде таза діннің, британдық бостандық пен меншіктің артықшылықтарын» қорғауға тырысқан уағыз жазды, бұл Революциялық дәуірдегі діни және әлеуметтік риториканың болашақ бірігуін болжады.

Өлім

1757 жылдың күзінде Бёрр Принстондағы бірінші жылында (президенттік қызметін атқарған оныншы жылында) Массачусетс штатына губернатор Белчердің жерлеу рәсіміне барып, онда уағыз айтқаннан кейін қызбадан қайтыс болды. Оның мерзімінен бұрынғы өліміне шамадан тыс жұмыс себеп болған немесе жағдайын нашарлатқан деп саналды. Оның денесі Принстон зиратындағы Президенттердің учаскесіне жерленді. Оның әйелі жеті айдан кейін қайтыс болып, үш жасар қызы мен екі жасар ұлын жетім қалдырды.

Ұрпақтар

Оның немерелерінің арасында Аарон Берр Рив (1780–1809), жалғыз баласы Тэппинг Берр Рив (1809–1829) және Теодосия Берр (1783–1813) бар. Аарон Берр Рив жалғыз баласының дүниеге келгеннен кейін көп ұзамай қайтыс болды. Теодосия 1812–1814 жылдары Оңтүстік Каролинаның 44-ші губернаторы болған Джозеф Алстонға (1779–1816) үйленген.

Шығармалары

Бёрр, Аарон. Дэвид Бостуиктің діни қызметке бекітілуіне арналған уағыз. Нью-Йорк, 1745 жыл. Бёрр, Аарон. 1755 жылдың 1 қаңтарында Нью-Джерси штатындағы Нью-Арк қаласында сөйлеген сөз. Нью-Йорк, 1755 жыл. Бёрр, Аарон. "Күзетшінің" "Түннің жағдайы қандай?" деген сұраққа жауабы: Нью-Йорк Синодының алдында, Нью-Джерси штатындағы Ньюарк қаласында 30 қыркүйекте өткен жиналыста уағыздалған уағыз. Бостон, 1757 жыл. Бёрр, Аарон. Иеміз Иса Мәсіхтің жоғары құдіретін қорғау. Бостон, 1757 жыл. Бёрр, Аарон. Джонатан Белчердің жерлеу рәсімінде айтылған аза тұту уағызы, Эск. Нью-Йорк, 1757 жыл.