Кіріспе

Музыкалық "Mame" – Джером Лоуренс пен Роберт Эдвин Лидің кітабына, ал Джерри Германның музыкасы мен сөзіне негізделген музыкалық туынды. Алғашқыда "My Best Girl" деп аталған бұл туынды Патрик Деннистің 1955 жылғы "Auntie Mame" романы мен Лоуренс пен Лидің 1956 жылғы Бродвейдегі осы аттас пьесасының негізінде жазылған. Нью-Йорк қаласында өтетін және Ұлы депрессия мен Екінші дүниежүзілік соғысты қамтитын оқиға эксцентрикалық богемиялық Маме Деннистің өміріне толы. Оның әйгілі ұраны: "Өмір – той, ал көптеген бақытсыз адамдар аштықтан өлімге ұшырайды". Оның бай достарымен керемет өмірі, қайтыс болған інісінің жас ұлы онымен бірге тұруға келгенде өзгеріске ұшырайды. Олар бірқатар оқиғалар арқылы депрессиямен күреседі. Музыкалық туынды 1966 жылы Бродвейде Анжела Лансбери мен Беа Артурдың қатысуымен сахнаға қойылды. Бұл қойылым үлкен сәттілікке ие болды және 1974 жылы Лусил Баллдың басты рөлде, ал Артурдың қосалқы рөлде ойнаған фильмге, сондай-ақ Лондон қойылымына, Бродвейдегі қайта жандандыруға және 2006 жылы Кеннеди орталығында өткен 40 жылдық мерекелік қойылымға жол ашты.

Өмірбаян

Мюзикл 1956 жылғы Бродвей комедиясының сәттілігіне, Розалинд Рассель қатысқан 1958 жылғы фильмге, сондай-ақ Патрик Деннистің 1955 жылғы романына негізделген. Стивен Ситронның "Джерри Герман: Шоутунның ақыны" еңбегінде айтылғандай, "«Мама Маме» үшін алған мақтау барлық қатысушыларды пьесаны мюзиклге айналдыру туралы бірден ойландырды". Деннис «Аунти Мамемен әлемді аралау» және Сид Цезарь қатысқан «Кішкентай мен» Бродвей мюзиклі сияқты бірнеше комедиялық роман жазды. Мюзиклдің табысы Лоуренс пен Лиді «Маме» мюзиклін жасауға ынталандырған болуы мүмкін. Розалинд Рассель бұл рөлге келіспеді, Мэри Мартин бастапқыда келісімін бергенінен кейін бас тартты, ал Этель Мерман рөлден жалтарады. Продюсерлер Ева Арден, Лорен Баколл, Люсиль Болл, Кей Баллард, Констанс Беннетт, Джорджия Браун, Китти Карлайл, Барбара Кук, Бетт Дэвис, Дорис Дэй, Оливия де Гавилленд, Филис Диллер, Айрин Данн, Нанет Фабрей, Арлин Фрэнсис, Джуди Гарланд, Грийр Гарсон, Мици Гейнор, Долорес Грей, Тэмми Граймс, Джули Харрис, Сьюзан Хейвард, Кэтрин Хепберн, Лена Хорн, Лиза Кирк, Маргарет Лейтон, Беатрис Лилли, Жизель Маккензи, Джейн Морган, Патрис Мунсел, Джеральдин Пейдж, Джинджер Роджерс, Дина Шор, Симона Синьорет, Мэгги Смит, Элейн Стритч және, ақырында рөлге ие болған Анжела Лансбериге ұсыныс жасады».

Екінші рет қойылғанда Джерри Герман Джуди Гарландты рөлге шақыруды қалаған, бірақ продюсерлер оны жауапкершілік деп санап, оның өтінішін қабылдамады. Германның айтуынша, партитураны жазуға алты ай уақыт кеткен.

Бастапқы Бродвей

Музыкалық театр 1966 жылдың 24 мамырында Бродвейдегі Қысқы бақ театрында дебют жасады. Үш жылдан кейін ол Бродвей театрына көшті, онда 1970 жылдың 3 қаңтарында жабылды. Екі театр сахнасында барлығы 1508 қойылым мен бес алдын ала көрсетілім өтті. Музыкалықты Джин Сакс қойды, хореографиясын Онна Уайт жасады, сахналық безендіруі Уильям мен Жан Эккарт, костюмдерін Роберт Маккинтош, жарықтандыруын Тарон Муссер, ал оркестрлеуін Филипп Дж. Ланг жасады. Лансбериден басқа, актер құрамында Вера Чарльз рөлінде Беа Артур, Патрик рөлінде Фрэнки Майклс, Агнес Гуч рөлінде Джейн Коннелл, Борегард Джексон Пикет Бернсайд рөлінде Чарльз Брасуэлл және Дуайт Бэбкок рөлінде Уиллард Уотерман (1958 жылғы фильмде Клод Апсон рөлін ойнаған) болды. Лансбери, Артур және Майклс Тони сыйлығын жеңіп алды, ал Сакс, Уайт, авторлар, Герман және сахна суретшілері Уильям мен Жан Эккарт номинацияға ие болды. Лансбери 1967 жылдың тамызында екі апта демалысқа кеткен кезде Селесте Холм бас рөлді ойнады, содан кейін ол Ұлттық турдың жетекшісі болды және «Нью-Йорк Таймс» газетінен бастап, «керемет пікірлер» алды. Лансбери 1968 жылдың 30 наурызында Бродвей қойылымын тоқтатып, шоуды АҚШ бойынша шектеулі турға алып кеткен кезде, 1968 жылдың сәуірінен бастап жаңа Бродвей жұлдызы ретінде Дженис Пейдж таңдалды. Пейджтің жұмысы мен шоудың өзінің сәттілігі соншалықты жоғары болды, одан кейін Джейн Морган (1968 жылдың желтоқсаны), одан кейін Энн Миллер (1969 жылдың мамыры) ойнады.

АҚШ-тың ұлттық турлары

Лансбери демалысқа шыққан кезде Бродвейде екі апта бойы рөлді сомдаған Селесте Холм бірінші ұлттық турнеде рөлін жалғастырды. Актерлік құрамда сондай-ақ Лоретта Свит пен Уэсли Эдди болды. Бұл қойылым 1967 жылдың 29 тамызынан 1968 жылдың 15 маусымына дейін гастрольдік сапарда болды. Лансбери Бродвей қойылымынан кеткеннен кейін, ол Калифорниядағы екі қаладағы қысқа турнеге шықты, ол 30 сәуірден 23 маусымға дейін Сан-Францискодағы Курран театрында және 25 маусымнан 31 тамызға дейін Лос-Анджелестегі Дороти Чандлер павильонында өнер көрсетті. Бұл қойылымда Бродвейде Артурдың орнын бастан аяқ ауыстырған Энн Франсин және Коннелл ойнады. 1969 жылдың қаңтар айында үшінші турне Коннектикут штатының Нью-Хейвен қаласында басталды. Онда Дженет Блэр Маме, ал Элейн Стрич Вера рөлінде ойнады. Бұл турне келесі мамыр айында Луисвилл қаласында аяқталды. Келесі қыркүйекте Коннектикут штатының Хартфорд қаласында төртінші турне басталды, онда Шейла Смит басты рөлде ойнады. Кейін Патрис Мансел мен Энн Расселл осы турнеге жетекшілік етті. Ол 1970 жылдың маусым айында жабылды. Джульет Проуз 1990 жылы Theatre Under The Stars ұйымдығымен төртінші турнеге жетекшілік етті. Дельфи Лоренс 1968 жылғы Лас-Вегастағы қойылымдағы Вера рөлін қайта сомдады.

Австралия

Австралиялық қойылым, J. C. Уильямсон ұсынған, 1968 жылдың 25 мамырында Мельбурн қаласындағы «Ең Көктемді Театр» сахнасында көрсетілді, содан кейін Аделаида, Перт және Сидней қалаларында маусымдармен ойнатылды. Гейлия Бёрн Маме Дэннис рөлінде, ал Мэри Харди Агнес Гуч, Шейла Брэдли Вера Чарльз және Джефф Хискок Борегард рөлінде ойнады.

Батыс ауласы

1969 жылы Вест-Энд қойылымында басты рөлді Гинджер Роджерс, ал Вера рөлін Маргарет Куртенэй сомдады. Бұл қойылым Корольдік театрда, Дрюри-Лейнде он төрт ай бойы көрсетілді, сондай-ақ Королева Елизавета II үшін арнайы көрсетілім өтті. Виктор Вулф осы қойылымның сахналық менеджері болды.

Басқа өндірістер

Сюзан Хейвард Лас-Вегас қойылымында ойнады, ал Энн Сотерн, Джанет Блэр, Джейн Рассел, Элейн Стрич, Эди Адамс, Патрис Мансел, Китти Карлайл, Кэрол Лоуренс, Шани Уоллис, Джо Энн Ворли және Шила Смит сияқты жұлдыздар акциялық, аймақтық немесе гастрольдік қойылымдарда көрінді. 1976 жылы Мексика қаласында мексикалық қойылым өтті, онда басты рөлде Сильвия Пиналь, ал Вера рөлінде Эванхелина Элизондо ойнады. 1985 жылы Пиналь испан актрисасы Мария Риваспен Вера рөлінде қайтадан қойылымға қатысты. 2014/2015 жылдары Мексикада мексикалық жаңа қойылым өтті, онда Итати Кантораль және Алисия Мачадо басты рөлде, ал Далила Поланко Вера рөлінде ойнады. Лансберидің қатысуына қарамастан, Бродвейдегі қайта жаңғыру сәтті болмады. Жеті алдын ала көрсетілімнен кейін, ол 1983 жылдың 24 шілдесінде Джордж Гершвин театрында ашылды, онда ол бар болғаны 41 қойылымға ғана ие болды. Джульет Проуз 1969 жылдың тамызында Батыс Эндтегі "Маме" туындысында Джинджер Роджерстің орнына түсіп, кейіннен 1970 жылы "Даллас жазғы мюзикл" қойылымынан бастап, бірнеше американдық қойылымда басты рөлді қайталады, онда Джейн Коннелл Гудх, Рут Жилет миссис Бернсайд/миссис Апсон және Уильям ЛеМассена Бабкок рөлінде болды. 1970 жылдың күзінде Проуз Вестгейт Лас-Вегаста (сол кезде Халықаралық қонақ үй деп аталған) "Маме" рөлін ойнады, онда Джейн Коннелл мен Рут Жилет қайтадан ойнады, ал Апсон рөлін Коннеллдің күйеуі Гордон Коннелл, ал Вера рөлін оригиналды Бродвей қойылымында Беатрис Артурдың орнына келген Энн Франсин ойнады. 1983 жылға қарай Франсин Бродвейде осы рөлді қысқа ғана қайта ойнады, ол Вера рөлін шамамен 800 рет ойнаған. Вестгейттегі "Маме" қойылымында Джон МакКук ересек Патрик рөлінде де болды. Проуз 1989/1990 жылдары Солтүстік Америкалық турнеде "Маме" рөлін қайтадан бастады, онда Меган Даффи Гудх, Томас Хилл Апсон және Делфи Лоуренс рөлінде болды. 1992 жылдың жазында Харраның Тахо көлінде "Маме" қойылымын бастағаннан кейін, Проуз "Маме" қойылымының басты кейіпкері болды, ол 1994 жылдың сәуір және мамыр айларында Алекс театрында (Глендейл) және Спрекельс театрында (Сан-Диего) ойнады. 1991 жылдың шілде-тамыз айларында Мариетт Хартли Сент-Луис Мүнисипальдік опера театрының "Маме" қойылымында басты рөлді ойнады, онда Грузия Энгел Гудх, Алан Мураока Ито және Гретчен Уайлер Вера рөлінде болды. 90-жылдардың ортасында BBC Radio 4 үшін концерттік қойылым жасалды. Орындаушылар құрамында Джулия Маккензи - Маме, Либби Моррис - Вера, Клэр Мур - Агнес, Боб Сешнс - Мистер Бэбкок, Джон Ли (актер) - Жас Патрик, Дэвид Кернан - Борегард, Роберт Мидмор - Үлкен Патрик болды. 1999 жылы Австралияның Мельбурн қаласындағы The Production Company компаниясы Ронда Берчмор мен Памела Рабының қатысуымен алғашқы маусымда "Маме" қойылымын өткізді. 2008 жылы The Production Company компаниясы 10 жылдық мерейтойына орай Ронда Берчмормен бірге "Маме" ролін қайтадан сахналады. 1999 жылдың қыркүйек және қазан айларында Paper Mill Playhouse (Миллберн, Нью-Джерси) театрында "Маме" қойылымы Кристин Эберсольдің басты ролімен, Келли Бишоп Вера және Пол Айконо жас Патрик ролімен бірге қойылды. Кеннеди орталығының қойылымы 2006 жылдың 1 маусымынан 2 шілдесіне дейін өтті, онда Кристин Барански Маме, Харриет Сансом Харрис Вера және Эмили Скиннер Гуч рөлінде ойнады. Мишель Ли 2004 жылдың 1 тамызында Голливуд Боулда "Маме" қойылымының бір реттік қойылымында басты рөлді ойнады, онда Эллис Бисли Гудх, Бен Платт жас Патрик, Кристин Эберсоль Вера, Дженнифер Холл Глория, Лори Джонсон Мадам Бранисловски мен миссис Бернсайд рөлінде, Эди МакКлург миссис Апсон, Роберт Пикардо Бабкок, Алан Тхик Мистер Апсон, Джон Шнайдер Борегард және Фред Уиллард Вулси рөлінде болды. Кейін Ли 2008 жылдың шілдесінде Питтсбургтің азаматтық жеңіл операсының "Маме" қойылымында басты рөлді ойнады, онда Донна Линн Шамплин Гудч рөлінде болды. "Маме" қойылымының алғашқы британдық қойылымы елу жылдан кейін 2019 жылдың қыркүйегінде Хоуп Милл театрында (Манчестер) ашылды, режиссері Ник Уинстон, Трейси Беннетт актерлік құрамды басқарды, онда Тим Флавин Борегард, Харриет Торп Вера және Пиппа Уинслоу Сали Като және миссис Апсон рөлінде болды. Даррен Дей Флавиннің орнына түсіп, 2020 жылдың қаңтар және мамыр айларында Роял және Дернгейт театрында (Нортгемптон) және Солсбери ойын үйінде қойылды. Шоу жеті рет WhatsOnStage Award номинациясына ие болды.

Бейімделулер

1974 жылғы музыкалық фильмінің нұсқасында Люсиль Болл Маме рөлінде, Беа Артур Вера Чарльз рөлін қайта ойнап, Джейн Коннелл Агнес Гуч рөлін, ал Роберт Престон Борегард рөлін сомдады. Бұл фильм АҚШ кассасында сәтсіздікке ұшырап, сыншылар тарапынан да көңіл көншітпеді, сондай-ақ Люсиль Болл басты рөлдің музыкалық талаптарына сай емес деп есептелді.

Қысқаша мазмұны

Эксцентрикалық Маме Деннис пен оның богемалық, интеллектуалды, өнерге құмар достар тобының шалқалаған өмірі, оның қаза тапқан ағасының 10 жасар ұлы Патрикті оның қамқорлығына тапсырғанда өзгереді. Маме конвенцияға бағынудың орнына, балаға өзінің еркін өмір салтын таныстырады, оған өзінің сүйікті қағидасын сіңіреді: "Өмір – той, ал көптеген кедейлер аштықтан өледі". Оқиғада Агнес Гуч (Мамедің жеке хатшысы және күйеу баласының анасы), Вера Чарльз (оның "жақын досы", баритон актриса және әлемдегі ең үлкен тойымсыздыққа бой алған әйел) және Дуайт Бэбкок (ағасының мүлігін басқарушы) тұлғалары бейнеленеді. Маме 1929 жылғы Уолл-стрит құлауынан кейін өзінің байлығын жоғалтады және көптеген жұмыстарға тырысып, күлкілі апаттарға ұшырайды, бірақ жақсы көңіл-күймен және стильге деген талпынысымен табандылық көрсетеді. Содан кейін Маме Джорджиядағы Пеккервуд деген плантациясы бар оңтүстік аристократы Борегард Джексон Пикет Бернсайдке тұрмысқа шығады. Патриктің әкесінің қамқорлары Мамені Патрикті интернатқа (Массачусетс штатындағы ойдан шығарылған Сент-Бонифаций) жіберуге мәжбүр етеді, ал Маме мен Бо тауға шығу кезінде Бо құлап қаза тапқанда тоқтаған мәңгілік бал айларында әлемді аралайды. Маме бай жесір болып үйіне оралғанда, Патриктің тәкаппарлыққа бой алған, сондай-ақ жоғарыдан қараушы дебютант Глория Апсонға құдаланғандығын біледі, ол жоталы отбасынан шыққан. Маме Патриктің санасын оятып, оны болашақ әйелі Пижин Райанмен таныстырады. Оқиғаның соңында Маме Патриктің кішкентай ұлы Питерді өзінің әдеттегі шеберлігімен Үндістанға алып кетуге дайындалуда.

Негізгі құймалар

CharacterBroadway(1966)Tour(1967–68)California(1968)Las Vegas(1968–69)Tour(1969)West End(1969)Tour(1969–70)Broadway Revival(1983)Tour(1990)Kennedy Center(2006) Mame DennisAngela LansburyCeleste HolmAngela LansburySusan Hayward (replaced by Celeste Holm)Janet BlairGinger RogersSheila SmithAngela LansburyJuliet ProwseChristine Baranski Vera CharlesBea ArthurVicki CummingsAnne FrancineDelphi LawrenceElaine StritchMargaret CourtenaySandy SprungAnne FrancineDelphi LawrenceHarriet Sansom Harris Agnes GoochJane ConnellLoretta SwitJane ConnellLoretta SwitIsabelle FarrellAnn BeachIsabelle FarrellJane ConnellMeghan DuffyEmily Skinner Dwight BabcockWillard WatermanWesley AddyWillard WatermanRufus SmithSam KressenGuy SpaullSam KressenWillard WatermanJim BernhardMichael L. Forrest Young PatrickFrankie MichaelsShawn McGillStuart GetzShawn McGillDarel GlaserGary WarrenDarel GlaserRoshi HandwergerJoseph R. SasnettHarrison Chad Beauregard BurnsideCharles BraswellRobert R. KayeCharles BraswellJohn VivyanRichard HiggsBarry KentBrian MooreScot StewartJohn AlmbergJeff McCarthy Patrick DennisJerry LanningJohn StewartJerry LanningRoger RathburnSean AllanTony AdamsPeter ShawnBryon NeaseJohn SchererMax von Essen Sally CatoMargaret HallBetty McGuireCathryn DamonBetty McGuireAnne RussellBetty WinsettAnne RussellBarbara LangJennie WelchAlison Cimmet M. Lindsay WoolseyGeorge CoeWilliam GibbersonRobert GossChet LondonBarry JacksonAlan SandersonDonald TorresFrank JoachimsthalerEd Dixon ItoSab ShimonoArsenio TrinidadSab ShimonoAlvin IngFranklin SiuBurt KwoukArsenio TrinidadSab ShimonoFrank KamaiAlan Muraoka Junior BabcockRandy KirbyGerry DaltonRoy SmithRole cut for timeLarry BurtonKen WalshBill BiskupPatrick Sean MurphyKevin BernardShane Braddock Mr. UpsonJohn C. BecherDavid HuddlestonGordon ConnellTom BattenEd FullerNorman MacLeodEd FullerJohn C. BecherThomas HillHarry A. Winter Mrs. UpsonЖоханна ДугласЛуиза КиртландЛорейн МакМартинРут ГиллеттЛуиза КиртландШейла КитХазел СтекЛуиза КиртландШерилл Масси ПетерсРут Готтсхалл Глория АпсонДиана УокерСтейси ДжонсЭнн УиллисДороти ПойзельГейл ХехтЖулия МаккензиСэнди СмитМишель ХьюзМишель ДеЖанСара Джейн ЭверманАна БернсайдШарлотта ДжонсРут ГиллеттТали БраунРут ГиллеттЛуиза КиртландШейла КитХазел СтекФранс СтивенсЛюэнн МайлзМэри Стоут Пейджэн РайанДиана КупеКэтрин МалонеСюэллен ЭстериРозмари ХарвиМарша ГастингсДжилл ХовардДэбора Сент-ПитерЭллонсЭллен Арлин СтивенсМарчелл Мисса Рауэлл Мейл

Жазу

Бродвей қойылымының актерлік құрамының жазбасы 1966 жылы Columbia Masterworks лейблінде жарық көрді. Бес бонус трек қосылған CD нұсқасы 1999 жылы Legacy Recordings компаниясымен шығарылды. Бонус тректерге "St. Bridget", "It's Today", "Open a New Window" және "Mame" әндерінің демоверсиялары, сондай-ақ "Camouflage" әні (Маме Деннис пен Вера Чарльз Патриктің Мамемен бірге қалуы мүмкіндігін талқылау алдында орындауы тиіс болған), барлығы Джерри Герман мен Элис Борден орындауында бар. (Тағы бір кесілген "Love is only Love" әні Маме Патрикке "Түлкі аулау" алдында орындауға жоспарланған; ол кейін "Hello, Dolly!" фильмінің нұсқасында қолданылды.) 1966 жылы Бобби Дарен, Луи Армстронг және Херб Альперт АҚШ пен Канадада музыкалық қойылымның атау әнін кавер жазбаларымен хит-парадқа енді. Эйд Горме "Егер ол өміріме кірсе" әнімен үлкен жетістікке қол жеткізді және 1967 жылы "Ең жақсы әйел вокалы" номинациясы бойынша Грэмми сыйлығын алды. "Бізге кішкентай Рождество керек" әні кең танымал мерекелік ән және оны Диснейдің бірнеше Рождество шерулерінде естуге болады.