Кіріспе

Копт папасы
Католик шіркеуінің басшысы 931-935 жылдары

Папа Иоанн XI (Иоанн XI; 910 – желтоқсан 935) – 931 жылдың наурыз айынан өліміне дейін Рим епископы және Папалық мемлекеттердің номиналды билеушісі болды. Сол кездегі Римнің нақты билеушісі оның анасы Марозия, одан кейін ағасы Альберик II еді. Оның понтификаты "Секулум Обскурум" деп аталатын кезеңде болды.

Ата-аналық тегі

Иоанн – Римдегі ең күшті әйел Марозияның ұлы және Иоанн туған кезде оның күйеуі Альберик I болған. Кремоналық Лиутпранд пен Liber Pontificalis бойынша, Иоаннның әкесі Альберик емес, Марозияның сүйіктісі – папа Сергий III болған. Алайда, Сергийдің замандастары болған Неапольдік Auxilius және Евгений Вульгариус, Сергийдің Формозға жасаған шабуылдарына байланысты оған қарсы болғандарымен, бұл айыптау туралы ештеңе айтпайды. Өте сенімді тарихшы Флодор да Иоаннды Альберик II-нің бауыры деп атайды және бұл айыптауды да еске алмайды. Фердинанд Грегоровиус, Эрнст Дюмлер, Томас Гринвуд, Филип Шафф және Рудольф Баксман Лиутпрандтың баяндамасын қабылдайды. Хорас Киндер Манн бұл оқиғаны "күмәнді" деп санайды, Лиутпрандтың жақпаруын атап көрсетеді. Реджинальд Л. Пул, Питер Ллевелин, Карл Йозеф фон Хефеле, Август Фридрих Гфререр, Людовико Антонио Муратори және Франциск Патрик Кенрик те папа Иоанн XI-нің Альберик I Сполетскийден туғанын айтады.

Паптық билігі

Марозия сол кезде Римнің іс жүзіндегі билеушісі болды және ол өзінің билігі мен ықпалын қолданып, Санта-Мария-ин-Трастевере титулын иеленген Иоаннның 931 жылдың наурыз айында папалыққа сайлануын қамтамасыз етті. Марозия мен оның күйеуі Италияның Югосы 932 жылдың соңында құлатылғаннан кейін Иоанн XI өзінің ағасы Альберик II-нің бақылауына түсті. Бастапқыда түрмеге қамалғаннан кейін, ол өзінің қалған понтификаты үшін Латеран сарайында тұрды. Осы уақыт аралығында Иоаннның билігі тек рухани міндеттерін атқарумен ғана шектелді. Барлық басқа юрисдикция Альберик II арқылы жүзеге асырылды. Бұл тек дүниелік істерде ғана емес, сонымен қатар шіркеулік істерде де орын алды. Константинополь патриархы Трифон 931 жылдың қыркүйегінде қызметтен алынғаннан кейін Византия императоры Романос I Лекапен өзінің жас ұлы Теофилақты Патриархтық таққа отырғызуға тырысты. Шіркеу ішіндегі қарсылыққа байланысты Романос Иоанн XI-ге Папаның растауын сұрап, Теофилақтың паллиумды алуын мақұлдауын өтінді. Иоанн бұл келісімді 933 жылдың ақпан айында берді. Бұл бір жылдан астам кешіктіруді Хорас Манн Папаның бастапқыда императордың өтінішіне келісуге құлшынбағанының дәлелі деп қарастырады және ол Марозияның құлдырауынан кейін ғана ағасы Альберик II-нің талабы бойынша осыған мәжбүр болды. Алайда, келіссөздер Альберик пен Иоаннның әпкесі мен Романос I-нің ұлдарының бірі арасында некелесу мүмкіндігін де қамтығандықтан, мұндай кешіктіру ерекше жағдай емес еді, және тіпті бұл неке келіссөздерін Марозияның өзі бастаған болуы мүмкін, ал оның ұлдары бұл саясатты бірлесіп жалғастырған. Сондай-ақ, Альберик II-нің талабы бойынша 933 жылы паллиум Реймс архиепископы Артольдқа да берілді, бұл Вермандоис архиепископы Гуг және оның жақтастарымен қақтығыс тудырды. Иоанн XI Петірдің тағында отырған кезде, кейбір дәстүрлі католиктік дереккөздер бұл кезді Паптық биліктің ең төмендеген шағы деп санайды, Рим князінің билігіне бағынышты болды, бірақ сонымен қатар Клуни қауымына көптеген жеңілдіктер берді, ол кейіннен шіркеу реформасының қуатты күшіне айналды.