Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі. Бенгал гребнесті шағаласы (Thalasseus bengalensis) – ларидтер тұқымдасына жататын шағала.
Species of bird
The lesser crested tern (Thalasseus bengalensis) is a tern in the family Laridae.
Этимология
Тұқым атауы ежелгі грек тіліндегі Thalasseus сөзінен алынған, ол "балықшы" деген мағынаны білдіреді және thalassa – "теңіз" сөзімен байланысты. Bengalensis деген сөз "Бенгалға тән" дегенді білдіреді, ол осы түрдің алғаш рет табылған жері. Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл атау Солтүстік Үндістан мен Бангладештің көп бөлігін қамтыды.
The genus name is from Ancient Greek Thalasseus, "fisherman" from thalassa, "sea". The specific bengalensis means "of Bengal", the type locality, historically referring to much of northern India and Bangladesh.
Тарату
Ол әлемнің субтропикалық жағалау аймақтарында, негізінен Қызыл теңізден Үнді мұхиты арқылы Батыс Тынық мұхиты мен Австралияға дейін көбейеді. Жерорта теңізінің оңтүстік жағалауында Ливия жағалауындағы екі аралда маңызды популяциясы бар. Италия мен Францияда да кездейсоқ көбейту жағдайлары тіркелген. Австралиядағы құстар, көшпейтін болуы мүмкін, ал басқа популяциялар көшіп, қыстау үшін Оңтүстік Африкаға ұшып барады.
It breeds in subtropical coastal parts of the world mainly from the Red Sea across the Indian Ocean to the western Pacific, and Australia, with a significant population on the southern coast of the Mediterranean on two islands off the Libyan coast. Accidental breeding has also been reported in Italy and France. The Australian birds are probably sedentary, but other populations are migratory, wintering south to South Africa.
Сипаттама
Барлық Таласс тараңдары сияқты, кіші қыртысты тараңдар балықты ұстау үшін суға сүңгіп кіреді, әдетте тұзды су ортасында. Ол әдетте тікелей суға түседі, Арктикалық тараңның ұнататын "сатылап тоқтау" әдісінен гөрі. Аталықтың аналыққа балық ұсынуы – көбейіс кезеңіндегі мінез-құлқының бір бөлігі. Бұл орташа еңірі жұлдызша, көлемі мен жалпы сыртқы түрі жағынан өте жақын үш туысына – сэндвич жұлдызшасына, нәзік жұлдызшасына және қытай қыртысты жұлдызшасына ұқсас. Жазғы ересек құстың қара бас қақпағы, қара аяқтары және ұзын, өткір қызғылт сары саңырауқұлағы бар. Жоғарғы қанаттары, құйрығы және құйрық қауырсындары сұр, ал төменгі жағы ақ. Жазда негізгі қауырсындары қараңғыланады. Қыста маңдайы ақ болады. Дауысы – сэндвич жұлдызшасына ұқсас, қатты сықырлаған дыбыс. Сұр құйрығы – оны туысқан түрлерден ажыратуға көмектесетін пайдалы ұшу белгісі. Нәзік жұлдызша да сәл ұзын, жұқарақ саңырауқұлағымен ерекшеленеді, ал қытай қыртысты жұлдызшасы саңырауқұлағының ұшы қара, сэндвич жұлдызшасының саңырауқұлағы сары ұшты болып келеді. Жасы кішкентай кіші қыртысты тараңдар бір жастағы сэндвич жұлдызшаларына ұқсайды, бірақ сары-қызғылт саңырауқұлағы бар және жалпы түсі ақшыл, мантия қауырсындарында тек әлсіз қара жарты айлар байқалады. Бұл түрдің ареалында тағы екі қызғылт сары саңырауқұлақты жұлдызша бар: патшалық жұлдызша және үлкен қыртысты жұлдызша. Екеуі де әлдеқайда ірі және саңырауқұлағы қалың, патшалық жұлдызшаның құйрығы мен құйрық қауырсындары ақ, ал үлкен қыртысты жұлдызша (сұр құйрықты бөліседі) жалпысынан қараңғырақ және саңырауқұлағы сарырақ. Сондай-ақ қызғылт сары саңырауқұлақты жұлдызша қараңыз.
Like all Thalasseus terns, lesser crested tern feeds by plunge diving for fish, usually from saline environments. It usually dives directly, and not from the "stepped hover" favoured by Arctic tern. The offering of fish by the male to the female is part of the courtship display. This is a medium large tern, very similar in size and general appearance to its three very close relatives Sandwich tern, Elegant tern and Chinese crested tern. The summer adult has a black cap, black legs and a long sharp orange bill. The upperwings, rump and central tail feathers are grey and the underparts white. The primary flight feathers darken during the summer. In winter, the forehead becomes white. The call is a loud grating noise like Sandwich tern. The grey rump is a useful flight identification feature distinguishing it from the related species. The Elegant tern also differs in a slightly longer, slenderer bill, while Chinese crested tern differs in a black tip to the bill and Sandwich tern a black bill with a yellow tip. Juvenile lesser crested terns resemble same age Sandwich terns, but with a yellow orange bill, and paler overall, with only faint dark crescents on the mantle feathers. There are two other orange billed terns within the range of this species, royal tern and Greater crested tern. Both are much larger and stouter billed; royal also has a white rump and tail, while crested (which shares the grey rump) is darker overall above and has a yellower bill. See also orange billed tern.
Қорғау
T. bengalensis – Африкалық-Еуразиялық көшіп-қонушы су құстарын сақтау туралы келісімге (AEWA) қолданылатын түрлердің бірі және Жерорта теңізінің теңіз құстарына қатысты әрекеттер жоспарында тізімделген 10 теңіз құсының бірі. Үндістанда кіші қыртысты жұлдызша П.М. Саид теңіз құстарын сақтау қорығында қорғалады.
T. bengalensis is one of the species to which the Agreement on the Conservation of African Eurasian Migratory Waterbirds (AEWA) applies, and one of 10 marine bird species listed in Mediterranean marine birds Action Plan. In India the Lesser crested tern is protected in the PM Sayeed Marine Birds Conservation Reserve.