Кіріспе

Росс мылтығы – 1903 жылдан 1918 жылға дейін Канадада өндірілген, .303 British калибрлі, тікелей тартқышты мылтық. Росс Mk. II (немесе "1905 модель") мылтығы Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін нысана атуда жоғары нәтиже көрсетті, бірақ патрон ұясының тым тарлығы, бастапқы оқты алудың қиындығы және мылтықтың ұзындығы Mk. III (немесе "1910") Росс мылтығын окоп соғысының жағдайларына жарамсыз етті, бұл нашар сапалы оқ-дәрілермен күшейді. 1916 жылға қарай мылтық алдыңғы қатардағы қызметтен алынып тасталды, бірақ өте жоғары дәлдігінің арқасында соғыстың соңына дейін Канада экспедициялық корпусының көптеген мергендері оны пайдалана берді. Ross Rifle Co. өндірісінің басында-ақ спорттық мылтықтар жасады, ең танымалдары 1907 жылы ұсынылған .280 Ross калибрлі мылтықтар. Бұл оқпанның бастапқы жылдамдығы алғаш рет белгілі бір шектен асып түсті және нысана атушылар мен аңшылар арасында зор халықаралық беделге ие болды. Дегенмен, осы нақты кемшілікке байланысты оқиғалар туралы хабарлар өте аз болды. Тағы бір кемшілік – мылтықтан оқ атып тұрғанда штықтың түсіп қалуы. 10-шы батальонның лейтенанты Крис Скривен кейде бір мылтықтың істеуі үшін бес адам қажет екенін айтты. Британдық Колумбия полкінің майоры Т. В. Скудамор, жараланғаннан кейін Ипрде тұтқындалғаннан кейін, "қадірсіз" Росс мылтығы туралы былай деп жазды: "Осы мылтықпен алдыңғы қатарда тұрғандар неміс әскерінің шабуылына қарсы тұрып, жауап оқ атуға мүмкіндік таппағанын ешқашан ұмытпайды". Шағымдар тез арада мылтықтың бас қолдаушысы, Канаданың әскери және қорғаныс министрі Сэм Хьюзге жетті. Дегенмен ол, Бірінші канадалық дивизияның командирі болған британдық офицер сэр Эдвин Альдерсонның кәсіби пікіріне қарамастан, оның артықшылықтарына сенуін жалғастырды. Мылтық Канададағы және Канада мен Ұлыбритания арасындағы саяси мәселелердің бір бөлігіне айналды. Хьюз Альдерсонның сынаған сөздеріне жауап ретінде оны білімсіздікте айыптап, хатын корпустағы көптеген офицерлерге жіберді. Бұл Альдерсонға және мылтыққа деген сенімді әлсіретті. Хьюз сондай-ақ канадалық офицерлерді мылтық туралы жағымсыз есептер беруге итермелегенін де айыптады. Ottawa Citizen газетінде мылтыққа қатысты жағымсыз хабарлар жарияланғаннан кейін, оның парламент алдында мылтықтың барлық ақаулары жойылған деген мәлімдемесінің жалған екені анық болды, және Хьюздің мылтықты қорғауы премьер-министр тарапынан енді қолдау таппады. Атап айтқанда, Росс SMLE-ге қарағанда ұзақ қашықтықта дәлдігі жоғары болды, бұл Боер соғысы кезінде британдық және канадалық әскерлердің 7×57 мм Маузер калибрлі Маузер Модель 1895 мылтығының алыс қашықтықтағы дәл атуымен күрескен қиын мәселесін шешуге көмектесті. Барлығы шамамен 420 000 Росс қызметтік мылтығы өндірілді, оның 342 040-ы британдықтар сатып алды.

Ауыстыру

Канадалықтар Россты Францияға қосымша контингенттер келген кезде де сақтап қалды. 1915 жылғы 12 маусымда 1-ші канадалық дивизия барлық Росс мылтықтарын Энфилд мылтықтарына ауыстырды. 1916 жылғы шілдедегі Сомма шайқастарына дейін, британдық экспедициялық күштердің жаңа бас қолбасшысы сэр Дуглас Хейг үш канадалық дивизиядағы барлық Росс мылтықтарын Pattern 1914 Enfield мылтығымен ауыстыруға бұйрық берді, ол ақыры жеткілікті мөлшерде қолжетімді болды. Хьюз Росс мылтығында мәселелер бар екенін мойындаудан бас тартты, және оны көндіру үшін көптеген беделді адамдардың араласуы қажет болды. 1916 жылғы қарашада Хьюз, сэр Роберт Борденнің Шетелдегі күштер министрін тағайындау туралы шешімінен кейін отставкаға кетті. Росс мылтықтары содан кейін Канада мен Ұлыбританияда оқу мақсатында пайдаланылды, бұл Ли-Энфилд мылтықтарын майданға жіберуге мүмкіндік берді. 1917 жылы АҚШ соғысқа кіргеннен кейін, Росс мылтықтары сол себептерге байланысты АҚШ-қа жіберілді, бұл M1903 Springfield мылтығының қорын босатты. Хьюздің беделі күмәнсіз зардап шекті, бірақ сэр Чарльз Росс өзінің мылтық дизайны мен өндіріс келісімшарттарынан айтарлықтай байлыққа ие болды, оның репутациясына қарамастан. Шамамен сол уақытта Dominion Rifle Factory (Квебек қаласы) дизайнер Джозеф Альфонс Хуоттың жетекшілігімен бірнеше Росс мылтықтарын Хуот автоматтарына айналдырды. Бұл тиімді конструкция болды, барабаннан оқтандырылатын және Льюис автоматтарынан арзан. Сәтті сынақтарға қарамастан, ол қызметке қабылданбады.

Әскери атаулардың өзгеруі

1907 жылы Rifle, Ross Mk II, Rifle, Ross Mk II with Sight, Ross Mk II және Rifle, Ross Mk II with Sight, Ross Mk III болып өзгерді. Mark III снайперлік мылтықтың екі түрі әртүрлі телескопиялық көзқарастармен (прицелдермен) анықталады. Бес жүз мылтыққа Кливленд (Огайо штаты) қаласында жасалған 5,2× Warner & Swasey Company Model 1913 призмалық телескопиялық көзқарастар (прицелдер) орнатылды. 1915 жылы жасалған мылтықтардың сериялық нөмірлері FK префиксімен, ал 1917 жылы жасалғандары LU префиксімен белгіленеді. Тағы 907 мылтыққа Winchester Repeating Arms Company компаниясының A5 телескопиялық көзқарастары (прицелдері) орнатылды. Екі телескопиялық көзқарас (прицел) та смещенно орнатылған, сондықтан аспаптық көзқарастарды (прицелдерді) пайдалануға болады және мылтықты зарядтау жолақтары арқылы зарядтау мүмкін болды.

Спорттық нұсқасы

Росс, Коннектикут штатындағы Хартфорд қаласында машина жасаушы Дж. А. Беннеттпен бірге қару зауытын құрды, онда "1897 жылғы модельдік журналдық спорттық мылтық" деп аталатын спорттық мылтық шығарылды, бұл иілмелі тетікке ие мылтық болды. Осы уақытта ол өзінің Ұлыбританиядағы эксклюзивті өкілі болу үшін овалды тесік ойлап тапқан танымал қару жасаушы Чарльз Уильям Ланкастермен коммерциялық келісім жасады. 1900 жылдың басында ол Беннеттің зауытында әлі де шығарылатын 1900 Sporter моделін ұсынды. Бұл механизмде M1897-нің иілмелі тетігінің орнына, оқ ату механизмын іске қосу үшін серпінді спираль қолданылды. Осы спорттық мылтықтардың өте сирек кездесетіні белгілі. Әскерилендірілген Pattern 1900 Канадаға сынаққа ұсынылған алғашқы модель болды.

Басқа пайдаланушылар

1920-1921 жылдары Ирландиядағы британдық жағалау күзетшілері Росс мылтықтарымен қаруланды. Росс мылтықтары Екінші дүниежүзілік соғыста қайтадан қолданысқа енді. Mark 3 Росс мылтығы Канада Корольдік теңіз күштеріне, Канада ардагерлер гвардиясына, жағалау қорғаныс бөлімшелеріне, оқу орындарына, Ұлыбритания үй күзетшілеріне, Лондон полициясына, Лондон өрт сөндіру бригадасына, Лондон порты полициясына және Кеңес Одағына жеткізілді. 1942 жылдың мамыр айында Шетланд аралдарындағы қоймалардан Росс мылтықтары асығыс жиналды, олар Спитсбергендегі «Фритхэм» операциясынан аман қалғандарды қайта қаруландыру үшін қолданылды, олар кемесі батып кеткен соң барлық жабдықтарын жоғалтқан еді. Росс мылтықтары мен жабдықтарын ұшқыш офицер Тим Хили басқаратын «Каталина» 210/P ұшағы жеткізді. 1950 жылдары Росс мылтықтары тік тартылатын механизмдерімен Еуропалық спорттық атуда, әсіресе биатлон және жылдам жүгіріп атуда кеңінен танылды. Мәскеуде өткен Әлем чемпионатында келген атушыларға 7.62x54R калибріне ауыстырылған Росс мылтықтарын сынап көруге рұқсат берілді. Биатлон .22LR мылтықтарына көшуге дейін, толық калибрлі патрондармен атылды. Швециялық «Карл Густав» мылтықтарының түрлі үлгілері танымал болғанымен, совет биатлоншылары иінтіректермен, нысана көздеу құралдарымен және үш түрлі тұруға арналған тұғырлары бар Росс мылтықтарымен сәтті өнер көрсетті.

Пайдаланушылар

1905–1916 жылдар аралығында CEF-тің стандартты мылтығы, кейін SMLE MK. III және MK. III* мылтықтарымен алмастырылды. Дәлдігі үшін соғыс бойы снайперлер оны қолдана берді. Чили – 1920 жылы Ұлыбритания Чилиге сатылған, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Корольдік теңіз күштері сатып алған «Almirante Latorre» шайқас кемесін ақыры жеткізді. Кемеде 200 Mk III Ross мылтығы болды, олар Чили теңіз күштерінің меншігіне өтті. Нацистік Германия – Канадалық әскерлерден алынған Ross мылтықтары Gewehr 280(e) деп белгіленді. Кеңес әскерінен алынған Ross мылтықтары Gewehr 280(r) деп белгіленді. 🏴󠁵󠁳󠁴󠁸󠁿 Израиль Хаганасы – Хагана (Палестинадағы британдық мандаттағы еврей жарымәскери ұйымы) 1947–1949 жылдардағы Палестина соғысы кезінде Ross мылтықтарын сатып алып, пайдаланды. Хагана сарбаздары осы мылтықтарды «Канадалық мылтықтар» деп атады. Британдық Радж – 1942 жылы «полициялық қызмет» үшін Үндістанға шамамен 8000 Mk III Ross мылтығы жеткізілді, бірақ 1943 жылы кері тартылды. Мылтықтар Aizsargi жарымәскери күзетінің мүшелеріне, сондай-ақ 1928 жылдан бастап Латвия полициясына берілді. Литва – Олар негізінен жаяу әскер полктері арасында таратылды, бірақ Mauser мылтықтарына қарағанда дәл болмағандықтан көп ұнаған жоқ. 1945 жылы Ұлы князь гвардиясына берілді, сол жылы Lee–Enfield мылтығымен алмастырылды. Нидерланды – Ұлыбритания Вордендегі қоймалардан Индонезиядағы «полициялық операцияларға» бағытталған Нидерланд күштеріне Mk III Ross мылтықтарын жеткізген деп саналады. Миналарды жою кемелерінде жүзуші миналарды мылтықпен ату арқылы жарыту үшін қолданылды. Ұлттық гвардияда Бірінші дүниежүзілік соғыста бұрын сатып алынған бірнеше Ross Mark IIIB мылтығы болды. Оларға Канада үкіметі жеткізген 75 000 Ross Mark III мылтығы қосылды. АҚШ – АҚШ Бірінші дүниежүзілік соғыста оқу үшін 20 000 Mk II3* мылтығын сатып алды. 🏴󠁵󠁳󠁴󠁸󠁿 Ресей Ақ қозғалысы – Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін британдықтар Ақ қозғалысқа қару-жарақ (мүмкін, Mk III Ross мылтықтары) ұсынды, олар Ресей азамат соғысы аяқталғаннан кейін КСРО-ның қолына тиген болуы мүмкін. Шамамен 1000 мылтық шығарылды, бірақ олардың қолданылғанына немесе жұмыс істегеніне дәлел жоқ. Жіберілген көптеген жүктер Қызыл Армияға түсті.