Кіріспе

18-ші армия тобы – Екінші дүниежүзілік соғыстағы одақтас әскерлердің құрамы. Ол 1943 жылдың 20 ақпанында құрылды, себебі шығыстан жол аша отырып келе жатқан британдық Сегізінші армия және батыстан Туниске қарай ілгерілеген британдық Бірінші армия Тунис жорығында үйлесімді басқаруды қажет ететіндей жақынға келді.

Тарих

18-ші армия тобы генерал сэр Гарольд Александрдың басшылығында болды және генерал Дуайт Д. Эйзенхауэрдің, Одақтас күштер штабының (AFHQ) Бас қолбасшысының қол астында болды. Оның негізгі құрамалары генерал-лейтенант Бернард Монтгомери басқаратын британдық Сегізінші армия және генерал-лейтенант Кеннет Андерсон басқаратын британдық Бірінші армия болды. Сегізінші армияда Британ империясының әртүрлі күштерінен құралған үш британдық армия корпусы болды: британдық X корпусы, британдық XIII корпусы және британдық XXX корпусы. Олар 1942 жылдың қараша айында Эль-Аламейн шайқасының екінші кезеңінде жеңіске жеткеннен кейін Тунис шығысынан Солтүстік Африканың жағалауы бойында шайқасты. Бірінші армияда төрт корпус болды, бірақ олардың құрамы ұлттық тұрғыдан алуан түрлі болды. Олардың екеуі британдықтар еді: V корпусы және IX корпусы. Қалғандары – АҚШ II корпусы және француз XIX корпусы. Бірінші армия 1942 жылдың қараша айында Марокко мен Алжирге түскен күштерді бақылады, бұл соғыстағы Одақтас әскерлерінің алғашқы және ірі десанттық операциясы – «Torch» операциясы болды. 18-ші армия тобы екі неміс армиясымен бетпе-бет келді: генерал-фельдмаршал Эрвин Роммель басқаратын «Afrika» танк армиясы және генерал-оберст Ханс Юрген фон Арним басқаратын 5-ші танк армиясы. Екі неміс қолбасшысы бір-бірін ұнатпағандықтан стратегия көбінесе үйлесімсіз болды. Бірінші және Сегізінші армиялар 1942 жылдың қарашасынан кейін бастаған науқандарында тез табысқа жетті. Бірақ Туниске жеткеннен кейін оларды екі фактор тоқтатты: біріншісі – байланыс желілерінің тым созылуы, екіншісі – неміс әскерлерінің қорғаныс шебінің кішігірім аумағындағы шоғырлануы. Бірінші армия Кассерин шатқалындағы шайқаста Роммельден ауыр соққы алды. Роммельдің тәжірибелі бөлімдері II корпусына шабуыл жасады, ал американдық жас сарбаздар тиісті деңгейде өнер көрсетпеді. Тек тәжірибелі әскерлер мен көптеген артиллериялық құралдарды жедел түрде жеткізгеннен кейін ғана жағдай тұрақтанды. Кассерин шатқалындағы шайқастан және Одақтас әскерлерінің бірігуінен кейін жаңа шабуыл басталды. Бірінші армия басты шабуылды жүргізді, ал Сегізінші армия Тунистің шығыс жағалауында қолдау көрсетті. Бұл шабуыл 1943 жылдың мамыр айында Африкадағы Одақтас әскерлерінің капитуляциясына әкелді. 250 000 сарбаз тұтқынға алынды, бұл көрсеткіш сол жылдың басындағы Шығыс майданындағы Сталинградтағы тұтқындар санымен тең болды. Генерал Александр «Біз Солтүстік Африка жағалауының иелеріміз» деген хабарлама жіберді. 18-ші армия тобы 1943 жылдың 15 мамырында Тунисте таратылды.