Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пәкістан әдебиеті – 1947 жылы Пәкістан тәуелсіздік алғаннан кейін қалыптаса бастаған, Оңтүстік Азияның әдеби дәстүрлерінен өркендеген ерекше әдебиет.
Pakistani literature is a distinct literature that gradually came to be defined after Pakistan gained nationhood status in 1947, emerging out of literary traditions of the South Asia.
Тарих
Тәуелсіздік алғаннан кейін көп ұзамай пакистандық әдебиеттің сипаты жазушылар арасында пікір қақтығысын тудырды, себебі ол тәуелсіздік күресімен байланысты теріс оқиғаларға басымдық берді. Саадат Хасан Манто (1912–1955) – Оңтүстік Азияның көрнекті жазушысы, негізінен урду тілінде қысқа әңгімелер жазды және Үндістан мен Пәкістанның тәуелсіздігіне қатысты оқиғалар негізінде көркем әдебиет жасады. Оның әдебиеті прогрессивті көзқарас пен рухта саналады. Бірнеше сыншылардың пікірінше, ол өзінің ерекше стилін қалыптастырғанмен қатар, 20 ғасырдың соңында Пәкістанның ауыр сынақтары мен үміттерін бейнелеуде маңызды рөл атқарды. Кейбір журналдар ағымдағы оқиғаларды жарияласа, көптеген журналдар көлемді ойын-сауық әдебиетін шығарды. Қарачи осындай әдебиеттерді басылуда жетекшілік етті. "Сабранг Дайджест" (1960-жылдар) журналының авторлары Ибн е Сафи мен Шәкел Адилзада Пәкістанның алғашқы танымал ойын-сауық әдебиетінің жазушылары болды. Мохиуддин Наваб 33 жыл бойы "Девта" атты "Саспенс Дайджест" сериясын 2010 жылға дейін жүргізді. Кейбір ойын-сауық журналдары Пәкістанның ислами діни консервативті көзқарасына толыққанды сәйкес келмегендіктен, генерал Зия кезінде қиындықтарға тап болды, сонымен қатар кейде олар ресми және бейресми моральдық полициядан пара беру арқылы қашудың жолдарын іздеуге мәжбүр болды. Жаңа авторлар Камила Шамси мен Даниал Муэнуддин кең назар аударды.
The nature of Pakistani literature soon after independence aroused controversy among writers due to its being centred heavily on the negative events related to the independence movement. Saadat Hassan Manto (1912–1955), a prominent writer of short stories of South Asia writing mainly in Urdu, produced great literature out of the events relating to the India Pakistan independence. His literature is considered to be progressive in its tone and spirit. According to several critics it had not only evolved its own identity but also had played a significant role in documenting the hardships and hopes of Pakistan in the latter part of the 20th century. As some digests cater to current events, but a large number of them used to publish pulp fiction. Karachi was leading in publishing of popular pulp fiction. Ibn e Safi and Shakeel Adilzada of Sabrang Digest (1960s) was Pakistan's early popular pulp fiction writers. Mohiuddin Nawab ran a 33 year long Suspense Digest series called Devta until 2010. Some of the fiction digests not being adequately in tune with Pakistan's Islamist religious orthodoxy faced challenging times during General Zia times, but also had to find ways and means to bypass official & unofficial moral police at times by bribing them. Emerging authors Kamila Shamsie and Daniyal Mueenuddin have garnered wide attention.
Парсы тілі
Ерте мұсылман дәуірінде шетелдік парсы тілі Оңтүстік Азияның лингва франкасына айналды, оны көптеген білімді адамдар мен үкімет қолданды. Пәкістанның ұлттық тілі және лингва франкасы – урду тілі парсы тілінен күшті ықпал алды (парсы және урду тілдеріне қараңыз). Парсының өзіндегі әдебиет танымал болғанымен, Оңтүстік Азияда және кейін Пәкістанда бірнеше тұлға парсы тіліндегі көрнекті ақындарға айналды, олардың ең белгілісі – Аллама Икбал. Бір кездерде парсы тілі моғолдардың сарай тілі болып сақталды, бірақ оның орнын урду және ағылшын тілдері басты. Урду тілінің таралуына қарамастан, парсы тілі Оңтүстік Азиядағы британдық үстемдіктің алғашқы жылдарында да мәртебесін жоғалтпады.
During the early Muslim period, foreign Persian language became the lingua franca of South Asia, adopted and used by most of the educated and the government. Urdu, Pakistan's national language and lingua franca, draws heavy influences from the Persian language (see Persian and Urdu). Although Persian literature from Persia itself was popular, several figures in South Asia, and later Pakistan, became major poets in Persian, the most notable being Allama Iqbal. For a time, Persian remained the court language of the Mughals, soon to be replaced by Urdu and English. Persian still held its status, despite the spread of Urdu, well into the early years of the British rule in South Asia.