Кіріспе
Марвин Фредерик Хамлиш (2 маусым 1944 – 6 тамыз 2012) – американдық композитор және дирижер. Ол «Эмми», «Грэмми», «Оскар» және «Тони» сыйлықтарын жеңіп алған санаулы адамдардың бірі, бұл жетістік «EGOT» деп аталады. Ол және композитор Ричард Роджерс – осы сыйлықтардың барлығын және Пулитцер сыйлығын («PEGOT») жеңіп алған жалғыз адамдар.
Marvin Frederick Hamlisch (June 2, 1944 – August 6, 2012) was an American composer and conductor. He is one of few people to win Emmy, Grammy, Oscar and Tony awards, a feat dubbed the "EGOT". He and composer Richard Rodgers are the only people to have won those prizes and a Pulitzer Prize ("PEGOT").
Ерте өмір
Хамлиш Манхэттенде дүниеге келді, австриялық еврей отбасында – Лили (туған тегі Шахтер) мен Макс Хамлиштің ұлы болып. Әкесі аккордеонда ойнайтын және оркестр жетекшісі болған. Хамлиш өте ерте жасынан дарынды бала еді; бес жасында радиодан естіген фортепиано музыкасын қайталап ойнай бастады. Жеті жасқа толуға бірнеше ай қалғанда, 1951 жылы, қазіргі Джульярд мектебінің дайындық бөліміне қабылданды. Оның өсіп келе жатып ұнаған мюзиклдері – "My Fair Lady", "Gypsy", "West Side Story" және "Bye Bye Birdie" болды.
Мансап
Хамлиш 1967 жылы Квинс колледжін бітіріп, бакалавр дәрежесін алды. Оның алғашқы хиті 21 жасында шықты: Говард Либлингпен бірлесіп жазған «Күн сәулесі, қант конфетері мен радугалар» әнін Лесли Гор орындады. 1965 жылдың жазында бұл ән Billboard Hot 100 хит-парадында 13-орынға жетті. Оның алғашқы фильмге жазған музыкасы 1968 жылғы «The Swimmer» фильміне арналды. 1974 жылы «The Way We Were» әні үшін төрт Грэмми сыйлығын жеңіп алды. 1975 жылы «Good Morning America» телебағдарламасының тақырыптық әнін жазды, ол 12 жыл бойы бағдарламада қолданылды. 1977 жылы «The Spy Who Loved Me» фильмі үшін сол кездегі әйелі Кароль Байер Сагермен бірге «Nobody Does It Better» әнін жазды, ол «Оскар» сыйлығына ие болды. Орындау екі дискілік жинақ ретінде шығарылып, үлкен танымаллыққа ие болды. Содан кейін ол 1975 жылы «A Chorus Line» Бродвей мюзикліне музыка жазды, ол үшін «Тони» және «Пулитцер» сыйлықтарын жеңіп алды; сондай-ақ 1978 жылы Кароль Байер Сагермен арақатынасына негізделген «They're Playing Our Song» мюзикліне музыка жазды. 1980-жылдардың басында оның Байер Сагермен романтикалық қарым-қатынасы аяқталды, бірақ олардың ән жазу жұмысы жалғасты. 1983 жылы шыққан актриса Жан Себергтің өміріне арналған мюзикль Ұлыбританияның Ұлттық театрында Лондон қойылымында сәтсіз аяқталып, АҚШ-та көрсетілмеді. 1986 жылы «Smile» мюзиклінің көрсетілісі орташа деңгейде болды және Бродвейде қысқа ғана уақытқа созылды. Өлімінен аз уақыт бұрын Хамлиш 1963 жылғы фильмге негізделген «Ақымақ профессор» музыкалық театрының нұсқасын аяқтады. Шоу 2012 жылдың шілде және тамыз айларында Нэшвиллдегі Теннесси сахналық өнер орталығында (TPAC) көрсетілді, мақсаты Бродвейде қойылым қою болатын. Сценарий авторы – Руперт Холмс, ал қойылымды Джерри Льюис қойды.
Кондуктор
Хамлиш 1994 жылы Барбра Стрейзандтың АҚШ және Англиядағы концерттік турнесінің музыкалық жетекшісі және аранжировщигі болды, сондай-ақ "Барбра Стрейзанд: Концерт" телеарнасының арнайы бағдарламасын да жетекшілік етті, осы бағдарлама үшін ол екі "Эмми" сыйлығын алды. Ол осы кезеңде Линда Ронштадттың бірнеше турларын дирижерлік етті, ең танымалдарының бірі – 1996 жылғы ареналар мен стадиондардағы сәтті "Сүйгеніме арналған" турнесі. Хамлиш Питтсбург симфониялық оркестрінің, Милуоки симфониялық оркестрінің, Сан-Диего симфониялық оркестрінің, Сиэтл симфониялық оркестрінің, Даллас симфониялық оркестрінің, Буффало филармониялық оркестрінің, Ұлттық симфониялық оркестрінің поп-жетекшісінің, Пасадена симфониялық және поп-жетекшісінің, сондай-ақ Балтимор симфониялық оркестрінің бас поп-жетекшісі қызметін атқарды. 2011 жылдың 23 шілдесінде Хамлиш Калифорния штатының Пасадена қаласындағы Роуз Боулда Пасадена симфониялық және поп-оркестрі үшін өзінің тұңғыш концертін дирижерлік етті. Хамлиш Рейчел Ворбиді алмастырды. Ол қайтыс болған кезде Филадельфиялық поп-оркестрінің бас жетекшісі қызметін атқаруға дайындалып жатқан еді.
Марапаттар
Хэмлиш – Эмми, Грэмми, Оскар және Тони сыйлықтарын жеңіп алған санаулы адамдардың бірі. Осы төрт сыйлықтың жиынтығы "EGOT" деп аталады. Ол осы төрт сыйлықты және Пулитцер сыйлығын жеңіп алған екі адамның бірі (екіншісі – Ричард Роджерс). Ол бір түні үш немесе одан да көп Оскар жеңіп алған он адамның бірі және режиссер немесе сценарист емес, осыны істеген жалғыз адам. Хамлиш екі рет "Алтын глобус" сыйлығын жеңіп алды. Ол он рет "Алтын глобус" номинациясына ие болды, 1972 жылы "Life Is What You Make It" және 1974 жылы "The Way We Were" әндерімен "Ең үздік ән" номинациясында екі рет жеңіс оді. Ол 1976 жылы Майкл Беннетт, Джеймс Кирквуд, Николас Данте және Эдвард Клебанмен бірге "Хор желісі" Бродвей қойылымына музыкалық үлесі үшін Пулитцер сыйлығын бөлісті. 2008 жылы ол CBC телеарнасында көрсетілген канадалық "Triple Sensation" реалити-шоуында төреші болып қатысты. Шоудың мақсаты – ән, би және актерлік өнер саласындағы лидер болуға потенциалы бар талантты жас жігіт немесе қызға оқуға стипендия беру еді. 2008 жылы Хамлиш Америка театр слава залына енгізілді.
Жеке өмір
Хамлиштың ән жазушы Кароль Байер Сагермен болған қарым-қатынасы «Олар біздің әнімізді ойнайды» мюзикліне шабыттандырды. Ол актриса Эмма Самспен де қарым-қатынаста болды. Ол тележүргізуші Синди Гарвимен, оның күйеуі Стив Гарвиден ажырасқаннан кейін қарым-қатынас құрды. 1989 жылдың мамыр айында Хамлиш Огайо штатының Колумбус қаласында туған және Оттербейн колледжін бітірген, сол қаланың ABC арнасы WSYX 6-шы арнасының ауа райы мен жаңалықтарды хабарлаушысы болған Терре Блэрге үйленді. Олардың некесі оның өліміне дейін сақталды.
Өлім
Қысқа аурудан кейін, 2012 жылдың 6 тамызында Лос-Анджелесте құлап, сол күні 68 жасында Рональд Рейган UCLA медициналық орталығында қайтыс болды. Хамлиштің өлім куәлігінде өлімнің себебі тыныс тоқтауы екені, ал гипертония және мидың оттегі жетіспеуі (церебральды гипоксия) себепші факторлар ретінде көрсетілген. Associated Press оны "кино тарихындағы ең жақсы көрілген және ұзақ сақталған әндер мен музыкалардың" авторы деп сипаттады. Барбра Стрейзанд Хамлишті мақтап, "оның керемет жылдам ойлау қабілеті, жомарттығы және ләззатты юморі онымен бірге болуды шынайы қуанышқа айналдырды" деді. Пасадена симфониялық және поп-оркестрінің жетекшісі Хамлиштің "американ музыкасына ерекше із қалдырғанын және өзінің туындыларымен американдық ән кітабына үлес қосқанын" айтты. Бұл – театр өнеріне елеулі үлес қосқандарға олардың өлімінен кейін дәстүрлі түрде көрсетілетін құрмет. Барбра Стрейзанд, Арета Франклин және Лиза Миннелли 2012 жылдың 18 қыркүйегінде композитордың естелік шарасында Хамлиштің әндерін кезекпен орындады. 2013 жылғы «Оскар» марапаттау кешінде Стрейзанд Хамлиштің естелігі үшін «The Way We Were» әнін шырқады. 2013 жылдың 2 маусымында Нью-Йорк қаласында Хамлишті еске алуға арналған шара өтті, ол оның қайтысының бірінші жылдығына орай ұйымдастырылды. Шара барысында Коннектикут штатының Вестпорт қаласындағы Стейплс орта мектебінің «Staples Players» театр ұжымы «A Chorus Line» спектаклінен үзінділерді орындады. Сондай-ақ, сахна және кино ардагерлері де шараға қатысып, өнер көрсетті.
Оркестрлік шығармалар
Хамлиш 1995 жылдан өмірінің соңына дейін Питтсбург Попс тобының бас дирижері болды. Даллас симфониялық оркестрі 1991 жылғы 19 қарашада "Тыныштықтың анатомиясы" (толық оркестр, хор және бала дауысымен бір бөлімді симфониялық сюита) атты сирек орындалатын Хамлиштің классикалық симфониялық сюитасын тартты. Бұл туынды 1993 жылы Карнеги залында да орындалды. 1992 жылы Даллас симфониялық оркестрі осы шығарманы жазбаға түсірді. "Тыныштықтың анатомиясы" – Эмери Ривстің кітабы, ол Альберт Эйнштейн және көптеген басқалармен 1940 жылдардың соңында, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін бөліскен әлемдік федерализм идеяларын жеткізген.
Фильм
АтауыЖылРол(s) Ескертпелер1968Жүзуші1969Ақшаны алып қаш1969Апрель әзілшілері1970Қозғалыс1970Флэп1971Бір үлкен нәрсе1971Котч1971Банандар1972Ерлер мен әйелдер арасындағы соғыс1973Әлемнің ең үздік спортшысы1973Жорғалаушыны сақтау1973Біздің жолымыз1973Стинг1975Екінші авеню тұтқыны1977Маған ғашық болған тыңшы1977Есін жинамайтын официант1978Бір уақытта, келесі жылы1978Мұз сарайлар1979Жаңадан бастау1979Екінші тарау1980Ескі уақыттардай1980Жай адамдар1980Гилда тірі1982Софияның таңдауы1982Мен суреттерде болуым керек1983Романтикалық комедия1984Жеңілтек ат1985Д.А.Р.Я.Л.1985А Хор Линиясы1987Уақыт келгенде1988Сэм тапқан: Үш ойын1988Кішкентай Никита1988Дэвид1989Қаңтар адамы1989Ширли Валентин1989Сарапшылар1990Әйелдер мен ерлер: Ұсыну оқиғалары1991Туғанда ауыстырылған1991Жоғалған бөліктер1991Фрэнки мен Джонни1994Жүрек маусымдары1996Айнаның екі беті бар200310 күнде жігітті қалай жоғалту керек2009Ақпарат беруші!2013Шамданның артында