Дүжүзбелік сауда ұйымының (WTO) дауларды шешу органы – мемлекеттер арасындағы сауда дауларын қарап, шешім қабылдайтын орган. Әділ сауда, халықаралық құқық.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Дүниежүзілік сауда ұйымының (ДСҰ) Кеңесі
Board of the WTO
Дүниежүзілік сауда ұйымының (ДСҰ) дауларды шешу органы (ДСҰ) мемлекеттер арасындағы сауда даулары бойынша шешімдер қабылдайды, олар Ұйым тарапынан қаралады. Оның шешімдері көбінесе Даулар жөніндегі топтың шешімдерімен сәйкес келеді.
The Dispute Settlement Body (DSB) of the World Trade Organization (WTO) makes decisions on trade disputes between governments that are adjudicated by the Organization. Its decisions generally match those of the Dispute Panel.
Институционалдық құрылым
ДСБ іс жүзінде ДСҰ Бас кеңесінің сессиясы болып табылады: яғни ДСҰ мүше мемлекеттерінің барлық өкілдері, әдетте елшілер деңгейінде жиналады. Ол сауда дауларының нәтижесін даулар жөніндегі топтың ұсынысы бойынша және (мүмкін) ДСҰ-ның апелляциялық органының баяндамасы бойынша шешеді, егер тарап шағымдануды таңдаса, онда топтың ұсынысын өзгертуі мүмкін. Осы шешімдерді тек ДСБ ғана қабылдай алады: даулар жөніндегі топтар мен апелляциялық орган тек ұсынымдар берумен шектеледі. ДСБ «кері консенсус» немесе «консенсусқа қарсы» деп аталатын арнайы шешім қабылдау тәртібін қолданады, бұл дау бойынша топтың ұсынымдарының қабылдануына жол ашады. Бұл процесте топтың ұсынымдары (апелляциялық орган өзгертулерін енгізгеннен кейін) мүшелердің қабылдамау консенсусы болмаса қабылдануға тиіс. Мұндай жағдай ешқашан болған емес, себебі топ шешімі бойынша «жеңімпаз» мемлекет осы кері консенсусқа қосылуға тиіс, сондықтан мұндай сценарийді елестету қиын. ДСБ іс бойынша шешім қабылдағаннан кейін, яғни шағымның негізді немесе негізсіз екендігі анықталғаннан кейін, «жеңілген» мүшеге заңдарын, ережелерін немесе саясатын ДСҰ келісімдеріне сәйкес келтіру үшін шаралар қабылдауға нұсқау бере алады. ДСҰ дауынан туындайтын жалғыз міндеттеме осы. «Жазалау» немесе өтеу төлеу туралы ешқандай ұғым жоқ. ДСБ жеңілген тарапқа заңдарын сәйкестендіру үшін «ақылға қонымды мерзім» береді. Егер жеңілген тарап «ақылға қонымды мерзімде» заңдарын сәйкестендірмесе, ДСБ ерекше жағдайларда сәтті шағымданушыға жеңілген тараптың шаралар қабылдауына ықпал ету үшін қарсы шаралар қолдануға рұқсат бере алады. Бұл өте сирек кездеседі. ДСҰ мүшелерінің көпшілігі ДСБ шешімдерін уақытында «ерікті түрде» іске асырады. Әрине, жеңілген мемлекет заңдарын сәйкес келтірген кезде, осыны қалай істеуді өзі шешеді; шын мәнінде, ол жеңімпаз тарап қалаған өзгерістерді міндетті түрде енгізбеуі мүмкін.
The DSB is, in effect, a session of the General Council of the WTO: that is, all of the representatives of the WTO member governments, usually at ambassadorial level, meeting together. It decides the outcome of a trade dispute on the recommendation of a Dispute Panel and (possibly) on a report from the Appellate Body of WTO, which may have amended the Panel recommendation if a party chose to appeal. Only the DSB can make these decisions: Panels and the Appellate Body are limited to making recommendations. The DSB uses a special decision procedure known as 'reverse consensus' or 'consensus against' that makes it almost certain that the Panel recommendations in a dispute will be accepted. The process requires that the recommendations of the Panel (as amended by the Appellate Body) should be adopted "unless" there is a consensus of the members against adoption. This has never happened, and because the nation 'winning' under the Panel's ruling would have to join this reverse consensus, it is difficult to conceive of how it ever could. Once it has decided on the case, i. e., whether the complaint had been shown to be right or wrong, the DSB may direct the 'losing' Member to take action to bring its laws, regulations or policies into conformity with the WTO Agreements. This is the only direction that emerges from a WTO dispute. There is no concept of "punishment" or even restitution. The DSB will give the losing party a "reasonable period of time" in which to restore the conformity of its laws etc. If the losing party fails to restore the conformity of its laws within the "reasonable period of time", the DSB may—on an exceptional basis—authorise a successful complainant to take retaliatory measures to induce action on the part of the losing party. This is very rare. Almost all WTO members "voluntarily" implement DSB decisions in time. Of course, when a losing country brings its laws etc. into conformity it may choose how to do so; indeed, it may not necessarily make the changes that the winning party would prefer.