Кіріспе
Сүтқоректілер түрі
Блейнвиллдің тұмсықты киті (Mesoplodon densirostris), немесе тығыз тұмсықты кит, ең кең таралған мезоплодонт кит екені саналады. Француз зоологы Анри де Блейнвилл 1817 жылы жақтың кішкентай бөлігінен – ол кездескен ең ауыр сүйектен – бұл түрді алғаш рет сипаттады, нәтижесінде densirostris (латынша "тығыз тұмсық") атауы пайда болды. Багам аралдарының солтүстік-шығысында бұл жануарлар жақсы зерттелген, және 2002 жылдан кейін фотосурет арқылы анықтау жобасы басталды.
Таксономия
1817 жылы Блейнвилл Париж мұражайында сақталған, тегі белгісіз тоғыз дюймдік тұмсық сипаттамасына сүйене отырып, Delphinus densirostris түрін атады. Бұл тұмсықты киттердің бірінші болып анықталған түрлерінің бірі болды. Кейде тығыз тұмсықты кит деп те атайды, себебі оның қазіргі латынша атауы (Mesoplodon densirostris) «тығыз» деген мағына беретін densus және «тұмсық» деген мағына беретін rostrum сөздерінен құралған. Киттің басы жазық және салыстырмалы түрде кішкентай. Түсі жоғары жағынан қара көкшіл сұр, ал төменгі жағынан ашық сұр, бас тұсы мен жақ айналасында қоңыр түсті көлеңкелі ашық сұр болуы мүмкін. Олардың денесінде ақ түсті, сопақша пішіндес іздер болуы мүмкін, бұл бұршақ кескіш акулалардың салдарынан туындаған болуы мүмкін. Ересек еркектердің денесі кем дегенде 4,4 метр (14 фут 5 дюйм) және 800 килограмм (1800 фунт) жетеді, ал аналықтары кем дегенде 4,6 метр (15 фут) және 1 тонна (2200 фунт) салмаққа жетеді. Жаңа туған балалардың ұзындығы 1,9 метр және салмағы 60 килограммды құрайды. Өмір сүру ұзақтығы туралы мәліметтер жоқ. Маусымдық көші-қонға қатысты деректер де табылмады.
Әлеуметтік мінез-құлық
Блейнвиллдің тұмсықты киттері 3-тен 7-ге дейінгі шағын, біріккен топтарда тіршілік ете алады. Екі сигнал коммуникациялық функцияға ие болуы мүмкін екені анықталды: шертпелермен модуляцияланған ультрадыбыстық жиіліктердің жылдам тізбегі және орташа негізгі жиілігі 12 кГц болатын, гармонияға толы қысқа сыбызғылар. Блейнвиллдің тұмсықты киттері көбінесе суға батқанда ғана дыбыстайды, сондықтан көптеген ғалымдар олардың азық табуға көмектесу үшін дыбысты қолданады деп санайды. Дегенмен, суға батқанда олар сыбызғылар шығарады, бұл эхолокация емес, тіс киттері (odontocetes) арасындағы коммуникация үшін көбірек танымал. Блейнвиллдің тұмсықты киттері уақыттың 80% дейін үнсіз болып қалады, әсіресе 170 метрден кем тереңдікте және дауыстап суға батқаннан кейін үнсіз шығу кезінде. Бұл мінез-құлық қасқыр киттер сияқты тереңге шомылатын хищниктерден қорғану механизмі болуы мүмкін. 2008 жылы жарияланған зерттеуде тұмсықты киттердің суға бату статистикасы талданды және күндізгі және түнгі суға бату әрекеттері арасында ерекше айырмашылық табылған жоқ. Мысалы, орташа және ең ұзақ бату ұзақтығы, терең суға бату саны, ең терең нүкте, көтерілу және түсу жылдамдықтары күндіз де, түнде де бірдей болды. Алайда, күндізгі орташа тереңдіктегі бату саны түнгіге қарағанда алты есе көп екені анықталды. Бұл нәтижелер Блейнвиллдің тұмсықты киттері күндіз де, түнде де шамамен бірдей мөлшерде азық іздейтінін, бірақ түнде терең судан азықтанатынын көрсетеді.
Көбею
Өмір сүру мерзімі белгісіз.
Халықтың жағдайы
NOAA Балық шаруашылығы АҚШ қорларының (Гавай, Мексика шығанағының солтүстігі, Батыс Солтүстік Атлантика) популяция мөлшерінің бағалауларын қорды бағалау есептерінде ұсынады.
Қорғау мәртебесі
Блейнвиллдің тұмсықты киті бүкіл таралған аймағында CITES-тің II қосымшасымен және MMPA қорғауымен қорғалады. Сондай-ақ, Қара теңіз, Жерорта теңізі және іргелес Атлантика аймағындағы киттерді сақтау жөніндегі келісім (ACCOBAMS) қолданылады. Бұл түр Батыс Африка мен Макаронезия аймағындағы манати және шағын киттерді сақтау жөніндегі өзара түсіністік туралы меморандумға (Батыс Африка су сүтқоректілерінің өзара түсіністік меморандумы) және Тынық мұхит аралдары аймағындағы киттер мен олардың мекендеу орындарын сақтау жөніндегі өзара түсіністік туралы меморандумға (Тынық мұхиты киттерінің өзара түсіністік меморандумы) қосылған.
Киттер аулау
Тісті киттер кейде ауланған, бірақ ешқашан нақты мақсат болған емес.
Дыбыспен ластану
Құйрықты киттер адамның қызметінен туындаған шудың зиянды әсеріне осал, себебі олар аулау, қарым-қатынас және бағытталған қозғалыс үшін дыбысты пайдаланады. Кең спектрлі кеме шуы кемеден 5,2 км қашықтықта құйрықты киттердің мінез-құлқында өзгерістерге алып келуі мүмкін. Киттер шу көзінен алшақтап, қызмет белсенділігін азайту жағдайлары тіркелген.
Қатысу
Блейнвиллдің тұмсықты киттері өмір сүретін аймақтарда кейде балық аулау барысында кездейсоқ түсіп қалады.
Теңіз қалдықтары
Блейнвиллдің тұмсықты китінің асқазанынан теңіз қоқысы табылды. Тұмсықты киттердің өліміне теңіз қоқысын жұту себеп болғаны хабарланды.