Томас Хоукслі: 19 ғасырдағы су және газ инженериясының шебері

Кіріспе

Томас Хоксли (1807–1893) – 19 ғасырдағы ағылшын азаматтық инженеры, ерекше сумен жабдықтау және тас көмір газы саласындағы жобалармен байланысты. Хоксли, Джон Фредерик Бейтменмен бірге, 19 ғасырдағы жетекші британдық су инженеры болды және Британ аралдарында және шетелде 150-ден астам сумен жабдықтау схемаларына жеке жауапкершілік тартты.

Өмірбаян

Джон Хоксли мен Сара Томпсонның ұлы, Арнот Хилл үйінде, Арнольдта, Нотингемге жақын жерде дүниеге келген Хоксли, 15 жасынан бастап, Ноттингем орта мектебінде білім алғанына қарамастан, көбінесе өзін-өзі оқытып үйренді. Ол сол кезде Эдвард Ставлидің жетекшілігімен жергілікті сәулет фирмасына шәкірт болып жұмысқа орналасты, бұл фирма сумен байланысты инженерлік жобалардың да түрлі түрлерін жүзеге асырды. Жергілікті жағдайда ол әсіресе өз туған өлкесіндегі жобалармен байланысты. Ол жарты ғасырдан астам уақыт бойы Ноттингем газ шамдары және кокс компаниясы мен Ноттингем су шаруашылығы компаниясының инженері болды және мансабының басында Трент көпірінің су тарту стансасын (1831) аяқтады. Бұл жүйе Ұлыбританиядағы алғашқы жоғары қысымды «үнемі берілетін» жүйені ұсынды, бұл таза су құбырына ластанудың енуін болдырмады. Хоксли 1844 жылы қалалардың денсаулығына қатысты сауалнама кезінде ұлттық деңгейде танымал болды. Тұтынушыларға суды үнемі жеткізуді жақтауы оған бірден даңқ әкелді. Эдвин Чэдвик Хокслиді біраз уақыт өзінің одақтасы ретінде қабылдады, бірақ Хоксли көбірек прагматикалық көзқарас ұстанды және басқалардың жобалары үшін жұмыс істеуге дайын болды. (1863 жылдан бастап үш жыл қызмет етті), Корольдік қоғамның мүшесі, 1871 жылы Азаматтық инженерлер институтының президенті болып сайланды (осы лауазымды оның ұлы Чарльз 1901 жылы кейіннен иеленді). 1869-1879 жылдар аралығында Хоксли Лидс су шаруашылығы компаниясы үшін Линдли Вуд, Суинсти және Фьюстон су қоймаларын салу бойынша консультант ретінде жұмыс істеді. 1876 жылы Тунсталл су қоймасында және 1877-1878 жылдары Коум су қоймасында ол бөгеттің астындағы судың ағып кетуін тоқтату үшін қысыммен тұнбалауды алғаш рет қолданғаны үшін марапатталды. Глоссоп былай деп түсіндіреді: "Қазір бөгет құрылысында стандартты практика болып табылатын тас жағып салудың бұл әдісі инженерлік тәжірибе үшін ең маңызды жаңалық болды, бірақ азаматтық инженерлердің оны қабылдауы ақырын болды". Хоксли 1893 жылы Лондонның Кенсингтонда қайтыс болды және Суррейдегі Бруквуд зиратындағы отбасылық жерлеу орнына жерленді. 2007 жылдың желтоқсан айында оның бұрын белгіленбеген қабірінің үстіне граниттен жасалған ескерткіш орнатылды. Томас Хоксли – көрнекті су инженерлерінің төрт буынының алғашқысы болды, оның ізімен ұлы Чарльз Хоксли, немересі Кеннет Пипсон Хоксли және шөбересі Томас Эдвин Хоксли (1972 жылы қайтыс болды) келді. Механикалық инженерлер институты әлі де оның есімімен жыл сайын лекция өткізеді. 2023 жылы Ривингтондағы тас қабырғаға оның ескерткіші орнатылды, ескерткіште «Томас Хоксли ФРС, азаматтық инженер және сәулетші, 1850 жылдан 1857 жылға дейін салынған Ривингтон су қоймасы жүйесі» деп жазылған, сонымен қатар ескерткіште масондық белгілер бейнеленген.

The son of John Hawksley and Sarah Thompson and born in Arnot Hill House, Arnold, near Nottingham on , Hawksley was largely self taught from the age of 15 onwards—despite his education at Nottingham High School—having at that point become articled to a local firm of architects under the supervision of Edward Staveley that also undertook a variety of water related engineering projects. Locally, he remains particularly associated with schemes in his home county. He was engineer to the Nottingham Gas Light and Coke Company and Nottingham Waterworks Company for more than half a century, having, early in his career, completed the Trent Bridge waterworks (1831). This scheme delivered Britain's first high pressure 'constant supply', preventing contamination entering the supply of clean water mains. Hawksley first rose to national prominence at the time of the health of towns inquiry in 1844. His advocacy of a constant supply of water to consumers brought him immediate acclaim. Edwin Chadwick adopted Hawksley as an ally for a time, but Hawksley adopted a more pragmatic approach and was prepared to act for others' undertakings. (serving for three years from 1863), a Fellow of the Royal Society, and was elected President of the Institution of Civil Engineers in 1871 (a post his son Charles later occupied in 1901). Between 1869 and 1879, Hawksley acted as consultant to the construction of Lindley Wood, Swinsty and Fewston reservoirs for the Leeds Waterworks Company. At Tunstall Reservoir in 1876, and at Cowm Reservoir in 1877–78, he is credited with the first two uses of pressure grouting to control water leakage under an embankment dam. Glossop comments, "This procedure of rock grouting, which is now standard practice in dam construction, was an invention of the greatest importance to engineering practice, but its adoption by civil engineers was slow." Hawksley died in Kensington, London in 1893 and is buried in his family plot at Brookwood Cemetery, Surrey. In December 2007 a granite memorial was placed over his previously unmarked grave. Thomas Hawksley was the first of four generations of eminent water engineers, having been followed into the profession by his son, Charles Hawksley, grandson Kenneth Phipson Hawksley, and great grandson, Thomas Edwin Hawksley (died 1972). The Institution of Mechanical Engineers still holds an annual lecture in his memory. A memorial to him was placed in a stone wall at Rivington in 2023, the memorial reads 'In memory of Thomas Hawksley FRS, Civil Engineer and Architect, of the Rivington Reservoir System build 1850 to 1857' the memorial features masonic symbols.