Сейл қаласы: тарих және географиясы

Кіріспе

Сауал – Англияның Үлкен Манчестер аймағындағы қала. Сауал, Траффорд округінде орналасқан, тарихи Чешир графтығында, Мерси өзенінің оң жағалауында, Стретфордтан 3 шақырым (5 км) оңтүстікке, Алтриншамнан 5 шақырым (8 км) солтүстік-шығысқа және Манчестерден 8 шақырым (13 км) оңтүстік-батысқа қарай жатыр. 2021 жылы халық саны 54 515 адамды құрады. Жергілікті жерлерде тас дәуірі, римдік және англосаксондықтардың іздері табылған. Орта ғасырларда Сауал – ауылдық поселке болып, көршілес Мерсидегі Аштонмен діни байланыста болды, ал оның егістіктері мен шалғындары егін және мал шаруашылығына пайдаланылды. 17 ғасырға қарай Сауал ат құшағының белдеуін жасауға арналған гартвеб тоқымасын өндіретін шағын кәсіпорынға айналды. 1765 жылы Бриджуотер каналы қалаға жетіп, Сауалдың қалалық дамуына серпін берді. 1849 жылы теміржолдың салынуы Сауалдың маңызды қала ретінде өсуіне және Манчестерге барып-келушілер үшін ыңғайлы орынға айналуына себеп болды, нәтижесінде орта таптың тұрғындары көбейді; 19 ғасырдың соңына таман қала халқы үш еседен астамға өсті. Ауыл шаруашылығының маңызы төмендеді, ал қызмет көрсету саласы дамыды. Сауалдың қалалық өсуі 1929 жылғы Жергілікті Өкімет туралы заңға сәйкес көршілес Аштон-апон-Мерсимен бірігуге әкелді. Халық санының артуы 1935 жылы қалаға харта берілуіне және Сауалға құрметті борон мәртебесі қосаруына себеп болды. Содан бері Сауал, М60 тас жолына жақын орналасқандығы және Манчестер Метролинк желісі арқылы Манчестер мен басқа да аймақтармен байланысқандығының арқасында Траффордтың маңызды қалалық орталықтарының бірі ретінде дамып келеді.

Негізін қалау

Саледе табылған шақ тасты жебе ұшы сол жерде тарихи алдындағы адамның болғанын көрсетеді, бірақ Рим дәуіріне дейін бұл аймақта қызметке қатысты қосымша дәлел жоқ. Мерси алқабында табылған, сол кезеңнен қалған төрт қазынаның бірі – 4-ғасырлық 46 римдік монетадан тұратын қазына Аштонда табылды. Сале, Честердегі (Дева Виктрикс) және Йорк (Эборакум) бекіністері арасында, Манчестердегі (Мамуциум) бекінісі арқылы өтетін римдік жол бойында орналасқан; қазіргі A56 жолы қала арқылы өтетін жолдың бағытын ұстанады. Ал Сале атауының өзі аңглосаксондық текті, бұл қала 7- немесе 8-ғасырларда құрылғандығын көрсетеді. "Сале" атауының түбірі – көне ағылшын тіліндегі "salh" сөзі, ол "талды ағашының жанында" дегенді білдіреді, ал "Аштон-апон-Мерси" атауы "көк қайың ағаштарына жақын ауыл немесе шаруа қожалығы" дегенді білдіреді. Сале және Аштон-апон-Мерси елді мекендері 1086 жылғы "Домсдей кітабында" тілге алынбаған, мүмкін, себебі толыққанды зерттеу жүргізілмеген. Сале және Аштон-апон-Мерси туралы алғашқы жазбалар тиісінше 1199–1216 және 1260 жылдарына жатады. Елді мекендер меншіктер емес, аңглосаксондық қалашықтар ретінде дамыған, бұл олардың аңглосаксондық тегін көрсетеді.

Ерте тарих

Сале иелігі Уильям Фицнайгелдің 12 ғасырдағы Солтүстік Чеширдегі ықпалды баронының 30 иелігінің бірі болған. Ол оны Томас де Сэйл мен Адам де Каррингтон арасында бөлді, олар Фицнайгелдің атынан иеленушілер ретінде әрекет етті. Де Сэйл қайтыс болғаннан кейін оның жері күйеу баласы Джон Холтқа, ал де Каррингтонның жері Массилер әулетінен шыққан, Дунхэм барондары Ричард де Массиге өтті. Сале Холт және Масси отбасылары арқылы 17 ғасырға дейін жалғасты, содан кейін олардың жерлері сатылды. 1840 жылы қайта салынған, ал 1920 жылы бұзылған, бірақ оның жерінде екі құрылыс сақталды: қазір Walkden Gardens-те орналасқан көгершін үйі және Сале гольф клубы орналасқан күзетші үйі. Бұл Мерси өзенін кесіп өтетін көптеген көпірлердің бірі болды, олар Якобит көтерілісі кезінде Якобит әскерлерінің шабуылын баяулату үшін үкімет бұйрығымен қиратылды. Якобиттер Манчестерге жеткен соң көпірді жөндеп, Сале және Альтриншамға шағын күш жіберді. Олардың мақсаты – билікті алдап, Якобиттер Честерге бет алғанын сендіру болды. Бұл әрекет сәтті аяқталды, ал негізгі Якобит армиясы кейін Чедл және Стокпорт арқылы оңтүстікке қарай жол тартты. Бриджуотер каналының Ранкорнға дейін созылуы 1765 жылға қарай Салеге дейін аяқталды және таза өнімдерді Манчестерге жылдам әрі арзан жеткізу арқылы қала экономикасын өзгертті. Манчестер нарығына өнімдерін әкелген фермерлер далаларды тыңайту үшін түнгі топырақ әкелді. Дегенмен, барлығы каналдан пайда тапқан жоқ; бірнеше шаруалар олардың егістіктері Барфут көпірінің су тасқынынан зардап шеккенін мәлімдеді. 1777 жылғы картада Крос-стрит ауылы көрсетілген, ол қазіргі сол аттас жолдың орнында Сале және Эштон-апон-Мерси қалашықтары арасында бөлінген. Ауыл туралы алғашқы мәліметтер 1586 жылға жатады және оның осы кезеңде пайда болғанына сеніледі. Карта сонымен қатар Саленің кеңінен таралып, негізінен Дэн-роуд, Фери-лейн және Олд-Холл-роуд маңындағы фермалардан тұратынын көрсетті. Қаладағы кедейлерге көмек көрсету туралы жазбалар 1808 жылдан басталады, ол аймақтың экономикалық дағдарысқа тап болған кезі. 19 ғасырдың басында кедейлер үйлері салынды, бұл жергілікті экономиканың нашар жағдайын көрсетеді. 1829 жылы Сэмюэл Брукс Джордж Грейден, Стэмфордтың 6-шы графынан Саледегі жерді сатып алды – шамамен қалашықтың төрттен бір бөлігін. Бұл аймақ кейіннен жер иесінің құрметіне Брукленд деп аталды.

The manor of Sale was one of 30 held by William FitzNigel, a powerful 12th century baron in north Cheshire. He divided it between Thomas de Sale and Adam de Carrington, who acted as Lords of the Manor on FitzNigel's behalf. On de Sale's death, his land passed to his son in law, John Holt; de Carrington's land passed into the ownership of Richard de Massey, a member of the Masseys who were Barons of Dunham. Sale descended through the Holt and Massey families until the 17th century, when their respective lands were sold. It was rebuilt in 1840 and demolished in 1920, but two buildings in its grounds have survived: its dovecote, now in Walkden Gardens, and its lodge, the latter now occupied by Sale Golf Club. It was one of a series of bridges crossing the River Mersey destroyed by order of the government, to slow the advance of Jacobite forces during the Jacobite rising. The Jacobites repaired the bridge upon reaching Manchester, and used it to send a small force into Sale and Altrincham. Their intention was to deceive the authorities into believing that the Jacobites were heading for Chester. The feint was successful and the main Jacobite army later marched south through Cheadle and Stockport instead. The extension of the Bridgewater Canal to Runcorn was completed as far as Sale by 1765, and transformed the town's economy by providing a quick and cheap route into Manchester for fresh produce. Farmers who took their wares to market in Manchester brought back night soil to fertilise the fields. Not everyone benefited from the canal however; several yeomen claimed that their crops were damaged by flooding from the Barfoot Bridge aqueduct. A 1777 map shows the village of Cross Street, on the site of the road now of the same name, divided between the townships of Sale and Ashton upon Mersey. The village was first referred to in 1586 and is believed to have originated around this time. The map also shows that Sale was spread out, mainly consisting of farmhouses around Dane Road, Fairy Lane, and Old Hall Road. Records of poor relief in the town start in 1808, a time when the region was in the grip of an economic depression. Poorhouses, where paupers could stay rent free, were built in the early 19th century, reflecting the poor state of the local economy. In 1829, Samuel Brooks acquired of land in Sale – about a quarter of the township – from George Grey, 6th Earl of Stamford. The area later became known as Brooklands after the land owner.

Даму

Манчестер, Оңтүстік торабы және Альтринчем темір жолы 1849 жылы ашылды, бұл Сале қаласын орта таптың жұмыстан алшақ тұратын жері ретінде пайдалануына себеп болды. Осының нәтижесінде Сале халқы 19 ғасырдың соңына қарай үш еседен астамға өсті. Сале-Мурдағы жер қаладағы ең арзан жер болып саналды, себебі топырағы нашар және өңдеуге қиын болды, осы себепті 19 ғасырдың басына дейін бұл аймақ жалпы қолданыстағы жер болып келді. Алайда, темір жол ашылғаннан кейін Сале-Мур стансаға жақын орналасқандықтан, Саледегі ең қымбат аймаққа айналды. Сале-Мурда виллалар салынып, Мерсидегі Аштонда да бірнешеуі салынды, себебі жерге деген сұраныс артты. Олар көбінесе боялған әйнек немесе түрлі-түсті кірпіштермен безендіріліп, болашақ орта тап үшін «кішкентай сарайлар» жасауға тырысты. Халықтың өсуі қалаға 1875–1880 жылдары салынған канализация сияқты жайлылықтарды қамтамасыз етуге әкелді, ал 1888 жылы Сале телефон желісіне қосылды. 19 ғасырдың соңындағыдай, 20 ғасырдың басында да Саледе көптеген құрылыс жұмыстары жүргізілді. 1914 жылы қалада алғашқы жүзу бассейні салынды, ал Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаланың алғашқы кинотеатры – «Сарай» ашылды. 1918 жылы соғыс аяқталғаннан кейін үйленулердің саны күрт өсті, бұл тұрғын үй тапшылығын көрсетті. Сале және Аштон-апон-Мерси жергілікті кеңестері кеңес үйлерін салуды бастап, оларды жергілікті халыққа нарықтық бағадан төмен бағамен жалға берді. 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде Саледе 594 кеңес үйі болды. Қаланың Манчестерге жақын орналасуы, соғысқа бағытталған өнеркәсіптік орталық болғандықтан, бірнеше бомбалау шабуылдарына әкелді. 1940 жылдың қыркүйегінде Саледе түскен жанғыш заттар ешкімге зиян келтірмеді, бірақ Норман көшесіндегі екі үйге зақым келді. Келесі қарашада болған бомбалау кезінде төрт адам жарақат алды және мектеп зақымдалды, ал 1940 жылдың 22 желтоқсанында бомбалаудан он екі адам жарақат алды. 1971 жылы бұрынғы жүзу бассейні бұзылып, 1973 жылы сол жерге жаңа кешен салынды, бұл демалыс мүмкіндіктерін арттырды. Жергілікті кеңеске мүшелер қала тұрғындарымен сайланды. Әрбір үй шаруашылығы £10 салық салынатын құн үшін бір дауысқа ие болды. 1888 жылғы жергілікті басқару туралы заңға сәйкес Сале Чешир әкімшілік округінің қалалық округіне айналды. 1894 жылы жергілікті кеңестің орнын Сале қалалық округтік кеңесі басты. Аштон-апон-Мерси приході 1895 жылы қалалық округке айналды. 1930 жылы Аштон-апон-Мерси қалалық округі округтік тексеру тәртібімен Сале қалалық округіне біріктірілді. Өтініш қабылданды және 1935 жылдың 21 қыркүйегінде Сале қалалық округіне қала мәртебесі берілді, ол Сале муниципалды ауданы болды. Ұлттық сайлауларда Сале 1945 жылдан 1997 жылға дейін Альтринчем және Сале парламенттік сайлау округіне кірді, содан кейін ол Альтринчем және Сале Батысы және Уайтеншоу және Сале Шығысы арасында бөлінді. Альтринчем және Сале Батысы сайлау округі – Ұлы Манчестердегі Консервативтік партияның екі орындығының бірі. Сале аймағы бес сайлау округінен тұрады, олар кеңестегі 63 орынның 15-іне ие. 2023 жылдан бастап округтер: Аштон-апон-Мерси, Бруклендс, Сале орталығы, Сале-Мур және Манор. 2023 жылғы жергілікті сайлауда Еңбек партиясы он екі округті, ал Консервативтік партия тоғыз округті иеленді.

The Manchester, South Junction and Altrincham Railway opened in 1849, and led to the middle classes using Sale as a commuter town, a residence away from their place of work. This resulted in Sale's population more than tripling by the end of the 19th century. The land in Sale Moor was the cheapest in the town because the soil was poor and difficult to cultivate, which was part of the reason the area was common land until the early 19th century. However, when the railway opened, Sale Moor was close to the station and became the most expensive area in Sale. Villas were built in Sale Moor, and a few in Ashton upon Mersey as the demand for land increased. They were often decorated with stained glass or different coloured bricks in an attempt to make them "mansions in miniature" for the aspiring middle class. Pressure from an increasing population led to the town being supplied with amenities such as sewers, which were built in 1875–1880; and Sale was connected to the telephone network in 1888. As in the late 19th century, the early 20th century saw a great deal of construction work in Sale. The town's first swimming baths were built in 1914, and its first cinema, the Palace, was opened during the First World War. The end of the war in 1918 resulted in a rush of marriages, which highlighted a shortage of housing. The local councils of Sale and Ashton upon Mersey took the initiative of building council housing, and rented it to the local population at below market rates. By the outbreak of the Second World War in 1939, Sale had 594 council houses. The town's proximity to Manchester, an industrial centre directed towards the war effort, did result in a number of bombing raids. Incendiaries dropped on Sale in September 1940 caused no casualties, but did damage two houses on Norman Road. In a bombing incident the following November, four people were injured and a school was damaged; on 22 December 1940, twelve people were injured by bombs. Opportunities for leisure were increased when the old swimming baths, demolished in 1971, were replaced in 1973 by a new complex built on the same site. Members were elected to the local board by the town's ratepayers. A household had one vote for every £10 (£ as of ) of rateable value. Under the Local Government Act 1888 Sale became an urban district of the administrative county of Cheshire. The local board was replaced by Sale Urban District Council in 1894. The parish of Ashton upon Mersey became an urban district in 1895. In 1930, the Ashton upon Mersey UD was merged into Sale UD under a county review order. The petition was successful and on 21 September 1935 Sale UD was granted borough status, and became the Municipal Borough of Sale. For national elections, Sale was in the parliamentary constituency of Altrincham and Sale from 1945 until 1997, when it was split between Altrincham and Sale West and Wythenshawe and Sale East. The Altrincham and Sale West constituency is one of the Conservative Party's two seats in Greater Manchester. The Sale area consists of five electoral wards, which between them have 15 of the 63 seats on the council. The wards from 2023 are Ashton upon Mersey, Brooklands, Sale Central, Sale Moor, and Manor. As of the 2023 local elections, the Labour Party held twelve of the wards and the Conservative Party held nine.

География

Сале (53.4246, -2.322) солтүстік және оңтүстік жағынан көршілес қалалар Алтринчем мен Стретфордқа жақын орналасқан, ал Манчестер қаласының орталығынан 5 миль (8 км) оңтүстік-батысқа қарай жатыр. Уайтеншоу ауданы оңтүстік-шығыста. Сале Мерси өзенінің аңғарында, теңіз деңгейінен шамамен 30 метр (100 фут) биіктікте, көбінесе жазық жерде орналасқан. Өзен Мерси қаланың солтүстігінен ағып өтеді, ал Бриджвотер каналы, жасанды түрде жасалғандықтан, басқаруға оңай, қаланың ортасымен өтеді. Сале ауданының жергілікті геологиясы соңғы мұз дәуірінде, шамамен 10 000 жыл бұрын жиналған құм мен қиыршық тастан тұрады. Батысында Бунтер құмтасы, ал шығысында Триас сутасы жатыр. United Utilities компаниясы қаланың ауыз суын Лейк Дистрикттен алады. Сале климаты, жалпы алғанда, Үлкен Манчестердің қалған бөлігі сияқты, қоңыржай. Орташа ең жоғары және ең төменгі температуралар ұлттық орташадан сәл жоғары, ал жылдық жауын-шашын мөлшері (және 1394,5 сағат күн сәулесі) тиісінше ұлттық орташадан жоғары және төмен. Қаланың негізгі аудандары: солтүстік-батыста Аштон-апон-Мерси, оңтүстік-шығыста Сэйл Мур және оңтүстік-батыста Бруклендс. Негізгі сауда орталығы – қаланың орталық солтүстік бөлігіндегі Сале қаласының орталығы, бірақ Аштон-апон-Мерси мен Сэйл Мурда да кішкентай сауда орталықтары бар. Бруклендс ең тығыз қоныстанған аудан. Саледегі құрылыс ортасы әртүрлі, қазіргі және ескі ғимараттардың үйлесімі бар. Виктория дәуірінен сақталған терассалық үйлер, жартылай жеке үйлер мен виллалар бар, бірақ көптеген үлкен үйлер пәтерлерге айналдырылған. 1930 жылдардан сақталған көптеген жартылай жеке үйлер бар, олар халық санының өсуі және орта таптың байыуы салдарынан қалада жаңа тұрғын үйлерге деген қажеттілікті қанағаттандырды. Бұл ескі құрылымдармен қатар, 1970 жылдары Аштон-апон-Мерсиде және Саленің шығысында салынған жаңа тұрғын үйлер де бар. 16 жастан асқандардың арасында 30,0% үйленбеген (еңбек етпеген), 51,3% үйленген және 7,8% ажырасқан. Ажырасқандардың үлесі Траффорд пен Англиядағы көрсеткіштерге ұқсас болғанымен, үйленбеген және үйленгендердің көрсеткіштері ұлттық және Траффорд орташаларынан едәуір ерекшеленді (Траффорд: 44,3% үйленбеген, 35,6% үйленген; Англия: 44,3% үйленбеген, 34,7% үйленген). Саледегі 24 027 шаңырақта 32,2% жалғыз адам, 37,8% бірге тұратын жұбайлар, 8,3% бірге тұратын жұбайлар және 8,5% балаларымен бірге тұратын жалғыз ата-аналар болды, бұл көрсеткіштер Траффорд пен Англиядағы көрсеткіштерге ұқсас. 16-74 жастағылардың 22,3%-ында академиялық білімі жоқ, бұл Траффордтың 24,7%-ына ұқсас, бірақ Англияның 28,9%-ынан айтарлықтай төмен. Саледе жалпы Ұлы Манчестердегіге қарағанда диплом немесе жоғары білімі бар ересектердің үлесі жоғары. Сале тұрғындарының 16-74 жас аралығындағы 26,7%-ы бірінші дәрежелі, жоғары дәрежелі, білікті мұғалім, білікті дәрігер, білікті стоматолог, білікті медбике, акушер немесе денсаулық сақтау қызметкері сияқты білімді біліктілікке ие.

At (53.4246, −2.322), Sale lies respectively to the north and south of the neighbouring towns of Altrincham and Stretford, and 5 mile (8 km) south west of Manchester city centre. The district of Wythenshawe is to the southeast. Sale is in the Mersey Valley, about 100 feet (30 m) above sea level on generally flat ground. The River Mersey, which runs just north of the town, The man made, and thus more controllable, Bridgewater Canal runs through the centre of the town. Sale's local drift geology consists of sand and gravel deposited about 10,000 years ago, during the last ice age. The bedrock is Bunter sandstone in the west and Triassic waterstone in the east. United Utilities obtains the town's drinking water from the Lake District. Sale's climate is generally temperate, like the rest of Greater Manchester. The mean highest and lowest temperatures ( and ) are slightly above the national average, while the annual rainfall and average hours of sunshine (1394.5 hours) are respectively above and below the national averages. The town's main districts are Ashton upon Mersey in the northwest, Sale Moor in the southeast, and Brooklands in the southwest. The main commercial area is Sale town centre, in the central northern area of the town, but smaller commercial centres are also found in Ashton upon Mersey and Sale Moor. Brooklands is the most densely populated area. Most of the parks, including Worthington and Walton, are in the central and southern areas, leaving Ashton upon Mersey and Sale Moor with a shortage of accessible green space. Sale's built environment is varied, with a mixture of modern and old buildings. Some terraces, semi detached houses and villas, survive from the Victorian period, although many of the larger houses have been converted into flats. Many semi detached houses survive from the 1930s, when there was a need for new housing in the town as a result of a growing population and an increasingly wealthy middle class. Interspersed with these older structures are newer housing developments, such as the estates built in Ashton upon Mersey and the east of Sale during the 1970s.||Trafford Of those over 16 years old, 30.0% were single (never married), 51.3% married and 7.8% divorced. Although the proportion of divorced people was similar to that of Trafford and England, the rates of those who were single and married were significantly different from the national and Trafford averages (Trafford: 44.3% single, 35.6% married; England: 44.3% single, 34.7% married). Sale's 24,027 households included 32.2% one person, 37.8% married couples living together, 8.3% were co habiting couples, and 8.5% single parents with their children, these figures were similar to those of Trafford and England. Of those aged 16–74, 22.3% had no academic qualifications, similar to that of 24.7% in all of Trafford but significantly lower than 28.9% in all of England. Sale had a much higher percentage of adults with a diploma or degree than Greater Manchester as a whole. Of Sale residents aged 16–74, 26.7% had an educational qualification such as first degree, higher degree, qualified teacher status, qualified medical doctor, qualified dentist, qualified nurse, midwife, or health visitor, compared to 20% nationwide.

Халық санының өзгеруі

1664 жылғы ошақ салығы бойынша Сале қалашығының халқы шамамен 365 адамды құрады. Парыш тіркелімдері 17-ші және 18-ші ғасырларда аймақтағы халық санының тұрақты өсуін көрсетсе, 19-шы ғасырдың екінші жартысында (Өнеркәсіптік революцияның нәтижесінде) бұл өсім одан да жоғары болды. Алайда, бұл кейінгі өсім көршілес Алтринчем, Боудон және Стретфорд сияқты аймақтардағы өсімге қарағанда баяу болды. 19-шы ғасырдың екінші жартысындағы өсімнің артуы теміржолдың келуімен бірге жүрді, бұл Саленің қала маңындағы елді мекен ретінде дамуын көрсетеді. 1921–1931 жылдардағы халық санының күрт өсуі 1930 жылы Саленің Мерсидегі Эштонмен әкімшілік бірігуімен байланысты. 1981 жылға дейін тұрақты өсім байқалды, содан кейін Траффорд және Үлкен Манчестер аймағындағы өнеркәсіптің төмендеуі қала халқының азаюына себеп болды. Бұл Үлкен Манчестердегі жалпы халық динамикасына сәйкес келеді, тұрғындар жаңа жұмыс орындарына қоныс аударып жатыр.

Саледегі халық санының өсуі (1801 жылдан бастап):

| Жыл | 1801 | 1811 | 1821 | 1831 | 1841 | 1851 | 1861 | 1871 | 1881 | 1891 | 1901 | 1911 | 1921 | 1931 | 1939 | 1951 | 1961 | 1971 | 1981 | 2001 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Халық саны | 819 | 901 | 1,049 | 1,104 | 1,309 | 1,720 | 3,031 | 5,573 | 7,916 | 9,644 | 12,088 | 15,044 | 16,329 | 28,071 | 38,911 | 43,168 | 51,336 | 55,749 | 57,824 | 56,052 |
| % өзгеріс | – | +10.0 | +16.4 | +5.2 | +18.6 | +31.4 | +76.2 | +83.9 | +42.0 | +21.8 | +25.3 | +19.6 | +8.5 | +71.6 | +38.6 | +10.9 | +18.9 | +8.6 | +4.4 | −3.1 |

Источник: A Vision of Britain through Time

Экономика

Сату салыстыру2001 UK CensusSaleTraffordEnglandЖұмыс істейтін жастағы халық саны 40,272151,44535,532,091Толық жұмыс уақытылы жұмыспен қамтылғандар45,5%43,4%40,8%Жартылай жұмыс уақытылы жұмыспен қамтылғандар11,6%11,9%11,8%Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар7,8%8,0%8,3%Жұмыссыздар2,5%2,7%3,3%Зейнеткерлер14,3%13,9%13,5%Орта ғасырлар кезеңінде жердің көп бөлігі егін егуге және мал өсіруге, мысалы, ірі қараға пайдаланылды. Егіндік шаруашылықтың өнімі жергілікті халықты қамтамасыз етуге жеткілікті болды, бірақ ірі қара мал биліктегі топтарға сатылды. Ауыл шаруашылығы Сале тұрғындары үшін жұмыспен қамтудың негізгі көзі болды, XIX ғасырдың ортасына дейін. Өнеркәсіп аймақта, Траффорд болашақта айналатын көптеген аймақтар сияқты, баяу дамыды. Бұл аймақтағы екі негізгі жер иесінің – Стэмфордтар мен де Траффордтардың – инвестиция салуға құлықсыздығына байланысты болды. Саледе 17 ғасырдың соңы мен 18 ғасырдың басында тоқу кең таралған болса да, 1851 жылы халықтың тек 4% осы салада жұмыс істеді. Аймақтың қалған бөлігімен бірге Сале экономикасы 19-ғасырдың басында әлсіз болды, бұл жағдай ғасырдың ортасында теміржол келгенге дейін сақталды. Саледегі басты сауда орталығы Стэнли сквері (бұрын "Квадрат сауда орталығы" деп аталған; аты 2021 жылы өзгертілді) 1960 жылдары бұрынғы методист шіркеуінің орнында салынды. 1998 жылы Траффорд орталығы ашылғаннан кейін орталықтың құлдырауы күтілді, бірақ ол содан бері өркендеді. 2003 жылы Square сауда орталығы Сале қаласының орталығын қайта дамытудың маңызды бөлігі болған 7 миллион фунт стерлингке жөнделді. Ол 2005 жылы 40 миллион фунтқа сатылды, сол кезде алаңда сауданың және жалға алуға деген сұраныстың артуы жалға алу табысын 70% -ға арттырды. Қала экономикасы 2007 жылы оңтүстік Манчестердің қалған бөлігі кеңсе кеңістігімен артық қамтамасыз етілген кезде кеңейді, Саледегі қол жетімді кеңсе және коммерциялық кеңістіктер жоғары сұранысқа байланысты барлық уақыттағы ең төмен деңгейде болды. 2001 жылғы Ұлыбритания халқының санағына сәйкес, 16-74 жас аралығындағы тұрғындардың жұмыс саласы 18,4% мүлік және бизнес қызметтері, 15,9% бөлшек сауда және көтерме сауда, 11,1% өндіріс, 10,9% денсаулық сақтау және әлеуметтік жұмыс, 9,1% білім беру, 7,8% көлік және байланыс, 6,1% құрылыс, 6,3% қаржы, 4,5% мемлекеттік басқару, 3,8% қонақүйлер мен мейрамханалар, 0,7% энергия және сумен жабдықтау, 0,5% ауыл шаруашылығы, 0,2% тау-кен өндірісі және 4,7% басқа салалар. Ұлттық көрсеткіштермен салыстырғанда, қала тұрғындарының салыстырмалы түрде жоғары пайызы мүлік, бизнес қызметтері және қаржы саласында жұмыс істейді. Қаланың ауыл шаруашылығында, мемлекеттік басқаруда және өндірісте жұмыс істейтіндерінің үлесі салыстырмалы түрде аз болды. Санақ 16-74 жас аралығындағы тұрғындардың экономикалық белсенділігін тіркеді, 2,6% студенттер жұмыс істейді, 3,3% студенттер жұмыссыз, 4,9% үйді немесе отбасын күтіп тұрады, 5,2% тұрақты түрде ауру немесе мүгедек, ал 2,3% басқа себептермен экономикалық белсенді емес. Қалалық әкімшілік алдындағы ескерткіш Ashton upon Mersey мүсіншісі Артур Шервуд Эдвардс жобалаған және ол II дәрежелі санаттағы ғимарат. Саледегі ең көне ғимарат – "Көзік" үйі. 1670 жылы салынған бұл үй бастапқыда шаруаның үйі болған және бұл аймақтағы ең көне кірпіштен салынған ғимараттардың бірі. Оның аты терезелердің үстіндегі сәнді кірпіш жұмысынан алынған. Ол Крос-стритте салынған, ол кезде Саледен бөлек ауыл болған. Энергияның СИ бірлігіне есімін берген физик Джеймс Джоулдің қола бюсті Уортингтон паркінде орналасқан. Бастапқыда оның құрметіне мұнара тұрғызылмақ еді, бірақ қайырымдылықтардың жетіспеуі бюст жасауға әкелді; ол 1905 жылы ашылды. Джоул 1870 жылдары денсаулығы үшін Салеге көшіп келді; ол 1889 жылы 12 Уордл-роудтағы үйінде қайтыс болды және Бруклендс зиратында жерленді. Аймақта бірнеше саябақтар мен жасыл желектер бар. Уортингтон паркі, бастапқыда Сале паркі деп аталған, 1900 жылы ашылды. Онда оркестрлік стенд, бақтар, ойын алаңдары және скейтборд тебуге арналған пандус бар. Оны Траффорд кеңесі мен Уортингтон паркінің достары күтіп баптайды. 1939 жылы ашылған Уолтон паркі қаланың оңтүстік-батысында орналасқан және шағын теміржол бар. Сэйл су саябағы – М60 тас жолының құрылысы кезінде қалған терең шағылдан жасалған жасанды көл. 1980 жылы ашылған ол су спорты, балық аулау және құс бақылауға арналған орын. Су паркі Broad Ees Dole жануарлар қорығының орны, ол көшіп-қонушы құстарға баспана беретін жергілікті табиғат қорығы. Вудхайс паркі, Пинки паркі деп те аталады, жақсы күтілген питч-энд-пут алаңынан, шөп алаңынан, бес адамдық футбол алаңынан және басқа да ыңғайлылықтардан тұрады.

Sale compared2001 UK CensusSaleTraffordEnglandPopulation of working age40,272151,44535,532,091Full time employment45.5%43.4%40.8%Part time employment11.6%11.9%11.8%Self employed7.8%8.0%8.3%Unemployed2.5%2.7%3.3%Retired14.3%13.9%13.5%
During the medieval period, most of the land was used for growing crops and raising livestock such as cattle. The produce from arable farming would have been sufficient to support the local population, but the cattle would have been sold to the ruling classes. Agriculture provided the main source of employment for Sale's residents until the mid 19th century. Industry was slow to develop in the area, as in most of what would become Trafford. This was partly because of the reluctance of the two main land owners in the area, the Stamfords and the de Traffords, to invest. Although weaving was common in Sale during the late 17th and early 18th century, by 1851 only 4% of the population was employed in that industry. Along with the rest of the region, Sale's economy during the early 19th century was weak, a state of affairs which persisted until the arrival of the railway in the middle of the century. The main shopping centre in Sale, Stanley Square (formerly known as "the Square Shopping Centre"; the name was changed in 2021), was constructed in the 1960s on the site of a former Methodist chapel. Following the Trafford Centre's opening in 1998, it was expected that the centre would suffer, but it has since prospered. In 2003 the Square Shopping Centre underwent a £7 million refurbishment, a major part of the redevelopment of Sale's town centre. It was sold for £40M in 2005, by which time the Square had experienced an increase in trade and demand for tenancy that had led to an increase of 70% in rental income. The town's economy expanded to the extent that in 2007, at a time when the rest of south Manchester was oversupplied with office space, Sale's available office and commercial space was at an all time low because of high demand. According to the 2001 UK census, the industry of employment of residents aged 16–74 was 18.4% property and business services, 15.9% retail and wholesale, 11.1% manufacturing, 10.9% health and social work, 9.1% education, 7.8% transport and communications, 6.1% construction, 6.3% finance, 4.5% public administration, 3.8% hotels and restaurants, 0.7% energy and water supply, 0.5% agriculture, 0.2% mining, and 4.7% other. Compared with national figures, the town had a relatively high percentage of residents working in property, business services and finance. The town had a relatively low percentage working in agriculture, public administration, and manufacturing. The census recorded the economic activity of residents aged 16–74, 2.6% students were with jobs, 3.3% students without jobs, 4.9% looking after home or family, 5.2% permanently sick or disabled, and 2.3% economically inactive for other reasons. The cenotaph outside the town hall was designed by Ashton upon Mersey sculptor Arthur Sherwood Edwards and is a Grade II listed building. The oldest surviving building in Sale is Eyebrow Cottage. Built around 1670, it was originally a yeoman farmhouse and is one of the earliest brick buildings in the area. Its name is derived from the decorative brickwork above the windows. It was built in Cross Street, which at the time was a separate village from Sale. A bronze bust of James Joule, the physicist who gave his name to the SI unit of energy, is in Worthington Park. Originally a tower was to have been erected in his honour, but lack of donations led to the production of the bust as a substitute; it was unveiled in 1905. Joule moved to Sale in the 1870s for his health; he died at his home at 12 Wardle Road in 1889, and is buried in Brooklands Cemetery. The area has several parks and green spaces. Worthington Park, originally called Sale Park, was opened in 1900. It features a bandstand, gardens, play areas, and a skate ramp and is maintained by Trafford Council and The Friends of Worthington Park. Opened in 1939, Walton Park is in the southwest of the town and features a miniature railway. Sale Water Park is an artificial lake, created from a deep gravel pit left during the construction of the M60. It opened in 1980 and is a venue for water sports, fishing and bird watching. The water park is the site of the Broad Ees Dole wildlife refuge, a local nature reserve that provides a home for migrating birds. Woodheys Park, also known as Pinky Park, consists of a well maintained pitch and putt course, grass area, a five a side football pitch and other amenities.

Іс-шаралар мен орындар

Қалалық әкімдіктің қасында орналасқан Уотерсайд өнер орталығында алаң, кітапхана, Роберт Болт театры, Лористон галереясы және Коридор галереясы бар. 2004 жылы ашылған орталықта концерттер, көрмелер және басқа да қоғамдық шаралар үнемі өткізіледі. Орындаушылардың арасында комедия актері Люси Портер, Мидж Юр, Fairport Convention, The Zombies және Сью Перкинс бар. 2004 жылы орталық кеңістікті инновациялық түрде пайдаланғаны және Сале қаласының орталығын қайта жандандырғаны үшін Ұлыбритания қалаларын жаңарту қауымдастығының сыйлығын алды. Саледе 1972 жылы құрылған Гилберт және Салливан қоғамы бар, ол Альтринчем Гаррик театрында өнер көрсетеді. Топтың режиссері – D'Oyly Carte Opera Company-нің бұрынғы жетекші комедия актері Алистер Донкин. Топ мүшелері Халықаралық Гилберт және Салливан фестивалінде бірнеше жүлдеге ие болды. Sale Brass – Сале қаласында орналасқан дәстүрлі мыс оркестрі, ол шамамен 1849 жылы Stretford Temperance Band ретінде құрылған. Оның алғашқы тіркелген өнері 1849 жылы Манчестер мен Альтринхам арасындағы темір жолдың ашылуында болды.

Спорт

Регби клубы Sale F.C. 1861 жылдан бері Саледе, ал 1905 жылдан бері қазіргі Heywood Road стадионында орналасқан. Әлемдегі ең көне регби клубтарының бірі саналады, оның 1865 жылғы хаттама кітабы – ойын ережелерін қамтитын ең көне кітап. Кәсіпқой Sale Sharks командасы бастапқыда Sale F.C. құрамына кірген, бірақ 2003 жылы одан бөлініп шықты. Sale Sharks қазір өз матчтарын Salford Community Stadium-да өткізеді, бірақ жаттығулар мен резервтік командасы Sale Jets қатысатын үйінді матчтарды өткізу үшін Heywood Road стадионын пайдалана береді. Қалада сонымен қатар Ashton upon Mersey және Trafford Metrovick регби клубтары да орналасқан. Sale Harriers Manchester Athletics Club 1911 жылы құрылған, әлі де тарихи үйі Саледегі Crossford Bridge-те сақталған. Бұл жер Sale United Football Club және Old Alts Football Club-пен бөліседі. Клуб Олимпиада чемпионы Даррен Кэмпбелл және Ұлттар Достастығы ойындарының чемпионы Дайан Модал сияқты табысты спортшыларды тәрбиеледі, екеуі де бұрын қала тұрғындары болған. Sale Sports Club құрамына Sale Cricket Club, Sale Hockey Club және Sale Lawn Tennis Club кіреді. Brooklands Sports Club-та Brooklands Cricket Club, Brooklands Manchester University Hockey Club және Brooklands Hulmeians Lacrosse Club орналасқан. Бұдан өзге, сквош, теннис және боулингпен айналысуға да мүмкіндік бар. Sale United FC Crossford Bridge-те ойнайды және 2004 жылы Trafford-тың «Жыл спорт клубы» атанды. Sale Golf Club және Ashton on Mersey Golf Club қала сыртында гольф алаңдарына ие, ал Woodheys Park-те муниципалды питч-энд-путт орналасқан. Trafford Rowing Club канал жанында қайық үйіне ие. Sale Leisure Centre-де бадминтон мен сквош корлары, спорт залы және үш жүзу бассейні бар. Walton Park Sports Centre-де футбол сияқты іс-шараларға арналған спорт залы бар. Қалалық саябақтарда теннис, crown green bowls, гольф және футболға арналған жабдықтар бар. Sale Water Ski Club Sale Water Park-те орналасқан.

Білім

Саледегі алғашқы мектеп 1667 жылы салынған және 18 ғасырдың бірінші жартысына дейін пайдаланылған. Саледегі екінші мектеп 18 ғасырда салынған, бұл шамамен осы уақытта Чеширде құрылған 30-ға жуық гимназия емес мектептердің бірі. Сол кезде Саледе төрт жексенбілік мектеп және Мерсидегі Аштонда бір мектеп болды, оларды әртүрлі діни конфессиялар, соның ішінде конгрегациялистер, методистер және унитариандар басқарды. Саледе мектептің бір бөлігі ретінде салынған алғашқы мектеп шіркеуін 1839 жылы примитивті методистер салдырды, ол әлі күнге дейін сақталған. Қаладағы екінші мектеп шіркеуі 1866 жылы салынған және 1899 жылы қазіргі мектеппен ауыстырылған Рим-католик шіркеуі болды. Траффордта 11 жасқа дейінгі білім беру жүйесі бар. Саледе бір гимназия, екі жалпы білім беретін және он тоғыз бастауыш мектеп бар. Сале гимназиясы екі бөлімнен тұрады: біреуі 11-16 жастағы 900 оқушыға арналған, ал екіншісі – 300 студенті бар жоғары сынып колледжі. Мектеп 2006 жылғы Ofsted есебінде «жоғары сыныбымен ерекше көзге түсетін керемет» деп сипатталған. Мерсидегі Эштон мектебі академиялық мектеп және The Dean Trust-тың бөлігі. Онда 11-16 жас аралығындағы 1300 оқушы және жоғары сыныпта 120 студент оқиды. 2019 жылғы Ofsted есебінде ол 16-19 жас аралығындағы білім беру үшін «керемет» және жалпы алғанда «жақсы» деп бағаланды. https://files.api.ofsted.gov.uk/v1/file/50055567 Сале орта мектебі, бұрын Джефф Джозеф Сале Мур технология колледжі, 11-16 жас аралығындағы оқушыларға арналған негізгі орта мектеп және мамандандырылған технология колледжі. Онда 1000 оқушы бар және 2006 жылғы Ofsted есебінде «қанағаттанарлық» деп бағаланды. Manor Academy ерекше қажеттіліктері бар оқушыларға орта білім береді. Онда 11-16 жас аралығындағы 140 оқушы және жоғары сыныпта 20 студент оқиды, ал 2007 жылғы Ofsted есебінде «жақсы» деп бағаланды. Сале Траффорд кеңесі ішінде бала күтімі және ерте білім беру саласында да көшбасшы болып табылады. Саледе мектептен кейінгі күтім, таңғы ас клубтары, бала күтімі, балабақшалар, демалыс жоспарлары, тәуелсіз мектеп балабақшалары, мектепке дейінгі ойын топтары, мектеп балабақшалары сияқты көптеген мүмкіндіктер бар. Траффордтың барлық аудандарының ішінде Сале ең көп нұсқаны ұсынады және әр аймақта ең көп мүмкіндіктерге ие. Мектептен кейінгі күтім, таңғы ас клубы, бала күтімі, демалыс жоспарлары салаларында Ofsted/CQC бағалаған барлық қызметтер «жақсы» немесе «керемет». Балабақшалар (біреуі «жеткіліксіз» деп бағаланған), мектеп балабақшалары (біреуі «жақсарту қажет» деп бағаланған) салаларында Ofsted/CQC бағалаған қызметтердің көпшілігі қайтадан «жақсы»/«керемет». Бұдан басқа, Сале Траффордтағы үш тәуелсіз мектеп балабақшасының бірін қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, Сале бала күтімімен айналысатын мамандарға консультациялық форумдар мен бала күтімі бойынша оқыту түрінде қолдау көрсетуге көп мүмкіндіктер береді.

Sale's first school was built in 1667 and was used until the first half of the 18th century. The second school in Sale was built some time in the 18th century, one of about 30 non grammar schools founded in Cheshire around this time. At the same time, there were also four Sunday schools in Sale and one in Ashton upon Mersey, operated by various religious denominations, including Congregationalists, Methodists, and Unitarians. The first school chapel built in Sale as part of a school was constructed by Primitive Methodists in 1839, and still survives. The second school chapel in the town was St Joseph's Roman Catholic Church, built in 1866, and was replaced by the current school in 1899. Trafford maintains a selective education system assessed by the eleven plus exam. Sale has one grammar school, two comprehensives and nineteen primary schools. Sale Grammar School consists of two parts, one for 11 to 16 year olds and 900 pupils, and the other a sixth form college with 300 students. The school was described in its 2006 Ofsted report as "outstanding with an outstanding sixth form". Ashton on Mersey School is an academy school and part of The Dean Trust. It has 1,300 pupils aged 11–16 and 120 students in its sixth form. In its 2019 Ofsted report it was rated "outstanding" for its 16 19 provision and "good" overall. https://files. api. ofsted. gov. uk/v1/file/50055567 Sale High School, formerly Jeff Joseph Sale Moor Technology College, is a foundation secondary modern school for 11 to 16 year olds and specialist technology college. It has 1,000 pupils and in its 2006 Ofsted report was rated as "satisfactory". Manor Academy provides secondary education to pupils with special needs. It has 140 students aged 11–16 and 20 members of its sixth form and was rated as "good" in its 2007 Ofsted report. Sale is a leader within Trafford Council in the area of Childcare and Early education as well. Sale has a broad range of options such as after school care, breakfast clubs, childminders, day nurseries, holiday schemes, independent school nurseries, pre school playgroups, school nurseries. In all the areas within Trafford, Sale provides most variety and has maximum number of options in every area. In areas of After School Care, Breakfast Club, Childminder, Holiday Schemes all the providers rated by Ofsted/CQC are either Good or Outstanding. In areas of Day Nurseries (where one is rated Inadequate), School Nurseries (where one is rated Requires Improvement) most of the providers who are rated by Ofsted/CQC are again Good/Outstanding. Apart from these Sale also provides one of three Independent School Nursery in Trafford. Sale also provides a lot of options for support for childcare providers in form of advisory forums and childcare training.

Дін

Сале – синагогасы және әртүрлі конфессиялардың христиан шіркеулері бар алуан түрлі қауымдастық. Шіркеу ғимараттарының көпшілігі 1849 жылы темір жол келгеннен кейін туындаған халық санының өсуінен соң, 19 ғасырдың соңында немесе 20 ғасырдың басында салынған. Алайда, жазбалар Аштон-апон-Мерсидегі Сент-Мартин шіркеуінің кем дегенде 1304 жылға дейін барып жететінін көрсетеді. Англия реформациясына дейін Сале тұрғындарының көп бөлігі католик болған, бірақ одан кейін Англия шіркеуінің мүшелеріне айналды. 19 ғасырда ирланд иммигранттары арқылы Рим католиктері бұл аймаққа қайта оралды. Альфред Уотерхаус жобалаған Қасиетті Иоанн шіркеуі 1868 жылы салынды. Саледе ІІ санаттағы үш шіркеу бар: Сент-Анн шіркеуі, Сент-Мария Магдалина шіркеуі және Сент-Пол шіркеуі. Сале Шрусбери Рим-католик епархиясының және Честер Англия шіркеуінің епархиясының құрамына кіреді. Сале және аудан синагогасы Ұлыбританияның Бас раввині Джонатан Сакстың басшылығымен Біріккен синагоганың бөлігі болып табылады. Траффордтағы жалғыз мешіт – Олд Траффордтағы Masjid E Noor, ол 3 миль (5 км) қашықтықта орналасқан.

Көлік

Metrolink жүйесі Саледі Үлкен Манчестердегі басқа да аймақтармен байланыстырады. Трамвайлар қаланың үш стансасынан, оның ішінде Сале стансасынан күн сайын сағат 07:00 мен 22:30 аралығында кем дегенде 12 минут сайын кетеді. Ең жақын теміржол станциясы – Альтриншамдағы Навигация жолы, одан Манчестер Пикадилли, Стокпорт және Честер қалаларына пойыздар қатынайды. Бұл бағыттағы қызметтер көбінесе сағат сайын іске асырылады және Northern Trains компаниясымен қамтамасыз етіледі. Arriva North West және Stagecoach Manchester сияқты әртүрлі компанияларға тиесілі автобус бағдарлары Манчестер және Альтриншам қалаларына жол тартады. A56 тас жолы Честер мен Солтүстік Йоркширді Сале, Манчестер және Бернли арқылы өтеді. Оңтүстікке қарай 6 шақырым қашықтықта орналасқан.

Саледегі көлік тарихы

Бұл аймақтағы алғашқы ақылы жол – кейінірек A56 Честер жолы деп аталған, Манчестер мен Кросфорд көпірі (Сейл мен Стретфорд арасындағы шекарада) аралығындағы жол болды. Ақылы жолдарды басқарушылар жолдан өтетін азаматтардан ақы жинап, осы қаражатты жолдың күтімін ұстауға жұмсады. Кросфорд көпірінің Сейл жағында ақы жинау орны болды. 1765 жылы Альтринхам мен Кросфорд көпірі арасындағы жолдың тағы бір бөлігі ақылы жолға айналдырылды. 1776 жылы жаңа ашылған Бриджвотер каналында жылдам жүк тасымалдау қызметінің басталуы Саледен Манчестерге қатынауды ыңғайлы әрі жеңілдетті, кемелер салыстырмалы түрде жылдам жүрді. Алайда, 1849 жылы Манчестер, Оңтүстік және Альтринчем темір жолының салынуынан кейін үш жыл өткен соң Бруклендс темір жол станциясы ашылды, ал 1931 жылы Dane Road темір жол станциясы ашылып, сонымен бірге бүкіл желі электрлендірілді. Жол 1990-шы жылдардың басында жаңартылып, қазір Metrolink желісінің бір бөлігі болып табылады. Аймақта автобус қызметі алғаш рет 1920 жылдары енгізілді, бірақ 1930 жылдары кеңінен таралды. Автобустардың бағыттарына шектеу қойылмағандықтан, олар 1930 жылдардан бастап тоқыраған трамвай қызметінен гөрі тиімді болды. Нортенден жолындағы трамвай жолдары 1932 және 1934 жылдар аралығында, ал Саледе 1940 жылдары алынып тасталды.