Кіріспе
Француз ғалымы және аудармашысы Анн Ле Февр Дасье (1651 - 17 тамыз 1720), өмірінде Мадам Дасье деп кеңінен танымал болған, француз ғалымы, аудармашы, комментатор және классикалық шығармалардың редакторы, оның ішінде "Илиада" мен "Одиссея" кіретін. Ол ежелгі әдебиетті қолдауға ұмтылып, осы мақсатта латын және грек тілдеріндегі қабілеттерін, сондай-ақ өзінің қаржылық тәуелсіздігі үшін пайдаланды, нәтижесінде ол өмір күріші үшін бірқатар басылымдар мен аудармалар жасады. Ол Жиль Менэдждің "Historia mulierum philosopharum" еңбегіне арналған, оның және Анна Мария ван Шурманның сипаттамалары келесі ғасырларда әйелдердің білімі үшін жазылған трактаттарда басты мысал ретінде пайдаланылды.
Anne Le Fèvre Dacier ( 1651 – 17 August 1720), better known during her lifetime as Madame Dacier, was a French scholar, translator, commentator and editor of the classics, including the Iliad and the Odyssey. She sought to champion ancient literature and used her great capabilities in Latin and Greek for this purpose as well as for her own financial support, producing a series of editions and translations from which she earned her living. She was the dedicatee of Gilles Ménage's Historia mulierum philosopharum, whose characterisation of her and of Anna Maria van Schurman was used to provide leading examples in treatises arguing for female education across the following centuries.
Ерте өмір және білім
Оның нақты туған күні белгісіз, және көзқарастар әртүрлі: Фрэйд пен Уайлз, сондай-ақ Конли «Интернет философия энциклопедиясында» 1647 жылды ұсынады; «Британ энциклопедиясы» 1654 жылды ұсынады; ал «Католик энциклопедиясы» 1651 жылды көрсетеді. Оның 1854 жылы салынған жалғыз суретінде 68 жасында қайтыс болғаны көрсетілген, бұл 1651–52 жылдарды ұсынады. Элиан Итти 1645 жылды дәлелдейді, себебі Is sur Tille-дегі шіркеу тізілімінде оның крещение күні 24 желтоқсан 1645 жыл деп көрсетілген. Дасье алғаш рет Турандағы Преуллиде тәрбиеленді, онда оның әпкесі Маргарита дүниеге келді. Балалық шағының қалған бөлігін Францияның Луара аймағындағы Самур қаласында өткізді, ал әкесі Танегуй Ле Февр оған латын және ежелгі грек тілдерін үйретті. 1662 жылдың 29 қазанында Жан Леснье II-ге тұрмысқа шықты. Олардың 1669 жылдың қаңтарында Танегуй есімді ұлы дүниеге келді, бірақ ол үш аптадан кейін қайтыс болды. Жұбайлар шамамен 1670 жылы ажырасып кетті. 1683 жылы ол әкесінің студенттерінің бірі, Андре Дасьеге (ол да классикалық зерттеулермен және аудармалармен айналысса да, энциклопедия редакторлары оның еңбектерін одан әлдеқайда нашар деп санайды) тұрмысқа шықты.
Классикалық басылымдар мен аудармалар
1672 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін ол Парижге көшіп, 1674 жылы жарық көрген Каллимахтың бір бөлігін өзімен бірге алып келді. Ол әкесінің досы Пьер Даниель Хьюэ арқылы одан әрі жұмысқа ие болды, ол сол кезде Дофиннің тәрбиешісінің көмекшісі және латын классикасының Ad usum Delphini сериясы (әдетте Delphin Classics деп аталады) үшін жауапты болды. Ол оған Публий Анний Флорус (1674), Диктис Критенсис (1680), Секст Аврелий Виктор (1681) және Евтропий (1683) серияларына басылымдар дайындауды тапсырды. 1681 жылы оның Анакреон мен Сапфоның прозалық нұсқасы жарық көрді, ал келесі бірнеше жылда ол Плауттың «Амфитрион», «Эпидикус» және «Руденс» (1683), Аристофанның «Плут» және «Бұлттар» (1684, Аристофанның француз тіліне алғашқы аудармалары) және Теренстің алты комедиясы (1688) прозалық нұсқаларын жариялады. 1684 жылы ол күйеуімен бірге Кастрге зейнетке шығып, теологтық зерттеулерге берілді. 1685 жылы Дасьелер Рим католиктігіне өткендері үшін Франция патшасы Людовик XIV-тен зейнетақы алды. Анна мен Андре Дасье екі аударма бойынша бірлесіп жұмыс істеді: Марк Аврелийдің «Өйлер» (1691) және Плутархтың алғашқы алты «Параллель өмірлер» (1694). 1699 жылы оның «Илиаданың» прозалық аудармасы жарық көрді, ол оған француз әдебиетіндегі беделді орнын әкелді. Тоғыз жылдан кейін оған ұқсас «Одиссея» аудармасы пайда болды, оны Александр Поп пайдалы деп тапты. Дасье 1724 жылы Поптың 1715–20 жылдардағы аудармасына қатысты өз пікірлерін жариялады, бұл оған Англияда да белгілі бір даңқ әкелді.
Дау
"Илиада", Гомерді көптеген француз әдебиетшілеріне (соның ішінде Антуан Ходар де ла Моттке) алғаш рет таныстырып, атақты әдеби дауға себеп болды. 1714 жылы Ла Мотт өзінің талғамына сай қысқартылған және өзгертілген "Илиаданың" поэтикалық нұсқасын, сонымен бірге "Гомер туралы сөздері" (Discours sur Homère) деген еңбегін жариялады, онда Гомер оның сындық талғамын қанағаттандырмаған себептерін түсіндірді. Десье ханым сол жылы "Дәмнің бұзылу себептері" ("Des causes de la corruption du goût") деген еңбегінде жауап берді. Гомерді қорғай отырып, Дасье "өзінің философиялық эстетикасын дамытты. Ол нақты бір мәдениеттегі рухани және көркемдік өркениет деңгейінің көрсеткіші ретінде дәмнің маңыздылығын баса көрсетті". Ла Мотт аталған мәселені жеңіл әзіл-қалжыңмен талқылады және оның пікірлерін 1715 жылы "Илиадаға сын тұрғысынан қарау" (Dissertation critique sur L'Iliade) атты екі томдық диссертация жазған аббат Жан Террасон қолдады. Онда ол ғылым мен философия, әсіресе Рене Декарттың ғылымы мен философиясы адам ақыл-ойының дамығанын, ал 18 ғасырдың ақындары ежелгі Греция ақындарынан едәуір жоғары тұратынын айтты.