Кіріспе
Кокермут – Англияның Камбрия графтығындағы Камберленд әкімшілік аймағындағы базарлық қала және азаматтық округ. Қала Кокер өзенінің Дервент өзеніне құятын жерінде орналасқандықтан осылай аталған. 2010 жылғы халық санауы бойынша Кокермуттың халқы 8 204 адамды құрады, ал 2011 жылғы санауда 8 761 адамға жетті. Тарихи тұрғыдан Камберлендтің бір бөлігі болған Кокермут, Англия көлдері аймағының сыртында, солтүстік-батыс жиегінде жатыр. Қаланың архитектуралық ядросының көп бөлігі 18-19 ғасырларда қалыптасқан ортағасырлық жоспарынан бері өзгеріссіз сақталған. Жаңартылған базар қазір қаланың тарихи орталығы болып табылады және оның 800 жылдық тарихындағы оқиғаларды көрсетеді. Қала су тасқынына бейім және 2005, 2009 және 2015 жылдары ауыр су тасқынына ұшырады. Шотландия королевасы Мэри 1568 жылы Лэнгсайд шайқасында жеңілгеннен кейін Кокермутқа келді. Ол Генри Флетчердің үйінде болды, ол оған барқыт көйлек сыйлады, ал ол кейін оған алғыс хат жіберді. Флетчердің ұлы Кокермуттан Камбрияның Партон қаласындағы Морсби Холлға көшіп кетті.
Этимология
Кокермут – "Кокер өзенінің құйылысы"; өзен атын бритондық кельт тіліндегі кукра сөзінен алған, ол "қисық" деген мағынаны білдіреді. Бұл атау ерекше жер аттарының тізімінде жиі кездеседі.
География
Кокермут өзінің пайда болуын Кокер және Дервент өзендерінің қосылған жеріне қарызды, тарихи тұрғыдан алғанда, осы жерде Көлді аймақтан қуат алған, жылдам ағысы бар өзенді көпір салуға мүмкіндік болған ең төменгі нүкте болды. Кокермут Баттермир, Краммок Вотер, Лоуесвотер және Бассентвейт сияқты көлдерге саяхатпен бірнеше минуттық қашықтықта орналасқан.
Басқару
Қала Уоркингтон парламенттік сайлау округінің құрамына кіреді. 2019 жылғы желтоқсандағы жалпы сайлауда Уоркингтоннан консерваторлар партиясының үміткері Марк Дженкинсон Парламент мүшесі болып сайланды. Ол 2017 жылғы сайлаудағы лейбористердің 9,4 пайыздық басымдығын 4,136 дауыс айырмасымен жеңіп, көлеңкедегі қоршаған орта жөніндегі хатшы Сью Хейманды парламенттен шығарды. 2019 жылғы желтоқсандағы жалпы сайлауға дейін лейбористер 1979 жылдан бері барлық жалпы сайлауларда осы округте жеңіске жеткен; консерваторлар Воркингтонда екінші дүниежүзілік соғыстан бері бір рет ғана сайланды, ол 1976 жылғы қосымша сайлауда Фред Перттің үш онжылдық қызметінен кейін болды. Қала тарихи түрде лейбористерді қолдайтын аймақ болып келген. Brexit-ке дейін Еуропалық парламентке оның тұрғындары Солтүстік-Батыс Англия сайлау округінен Еуропарламент депутаттарын сайлау үшін дауыс берді. 2023 жылғы сәуірден бастап жергілікті басқару үшін Кокермут Камберленд (біртұтас әкімшілік бірлігі) ауданының құрамына кіреді.
Климат
Кокермуттың климаты қоңыржай, оған Ирландия теңізі және оның төмен жатқан орналасуы әсер етеді. Кокермут қаласындағы жауын-шашын мөлшері Ұлыбританияның орташа көрсеткіштерінен сәл төмен. Температура да Ұлыбританияның басқа аймақтарымен салыстырғанда шамамен орташа деңгейде. Онлайн деректері бар ең жақын ауа райы станциясы – Аспатрия, қала орталығынан солтүстік-шығысқа қарай 7 миль (11 км) қашықтықта орналасқан. Ауданда тіркелген ең жоғары температура 2006 жылдың 19 шілдесінде Лортонда 31,3 °C (88 °F), ал 1990 жылдың тамызында Аспатрияда 31,1 °C (88 °F) болды. Ең төмен температура 1982 жылдың қаңтарында Аспатрияда 13,9 °C (7 °F) және 2010 жылдың 8 желтоқсанында Лортонда 13,8 °C (7 °F) тіркелді. Батыс Камбрия Ирландия теңізіне жақындығы және теңіз деңгейінен төмен орналасқандығының арқасында, Көмдер аймағымен және Шығыс Камбриямен салыстырғанда аз қар жауады.
Тарих
Римдіктер Дарвентио Карветориумда, қазіргі Папкастл ауылының жанында, Адриан қабырғасына қарай жол тартқан әскерлер үшін маңызды өткелді қорғау мақсатында бекініс салған. Басты қала нормандар тұсында дамыды, олар бұрынғы римдік бекінісін басып алып, өзенге жақын жерде Кокермут қамалын салдырды. Роберт Брюстің тырыстықтарының нәтижесінде қамалдан бүгінде көбісі сақталмаған. Базар қаласы ерекше ортағасырлық жоспарымен дамыды: кең басты көше бойында буржуазия үйлері орналасқан, әр үйдің артына "екінші көшеге" дейін созылатын жер учаскесі болған – солтүстікте Дервент өзені, оңтүстікте Екінші көше (қазіргі Оңтүстік көшесі). Кокермут қаласы 1641 жылдан 1918 жылға дейін парламенттік округ болып саналды, 1868 жылға дейін екі депутат, ал одан кейін бір депутат сайланды.
Нарық орталығы
Қалалық базар 1221 жылға дейін бар болған, осы жылы базар күні сенбіден дүйсенбіге өзгертілді. 1221 және 1227 жылдары король Генрих III базарға арналған жарғылар берді, бірақ бұл қалада одан да ертерек базар болғанын жоққа шығармайды. Көктемде фермерлер нарығы маусымдық түрде ғана өткізіледі, оның орнына апта соңындағы еуропалық және қолөнер нарықтары ұйымдастырылады. Бұрын, қоғамдық орындардың жұмыс уақыты шектеліп қойылған кезде, Кокермуттағы пабтардың базар күндері күні бойы ашық болуы, осы қаланы ішімдікке құмар адамдар үшін танымал орынға айналдырды, әсіресе мерекелік дүйсенбілерде. Базар қоңырауы осы кезеңнің естелігі ретінде сақталған (Аллердейл қонақ үйінің қарсаңындағы қабырғаға орнатылған), ал 1761 және Касл пабы (үш қабаттан тұрады) ортағасырлық тас қаптамасы мен 16 және 18 ғасырларға тән ерекшеліктерін ашып көрсету үшін қайта жаңартылды.
Сәулет
Қаланың көп бөлігі ортағасырлық кезеңде салынған, бірақ грузин стилінде қайта жаңартылып, викториандық элементтер қосылған. Ағаштармен көмкерілген Киркгейт көшесі 17-18 ғасырлардың соңындағы сақталған классикалық үйлердің мысалдарымен, тас төселген жолдармен және Кокер өзеніне қарай тік төмен түсетін қисық көшелермен ерекшеленеді. Көптеген ғимараттар дәстүрлі тас және шиферден салынған, қалың қабырғалары мен жасыл Skiddaw шифер шатырлары бар. Көшелер бойындағы көптеген қасбеттер – арт жағындағы аллеялар мен жолақтардағы тарихи тұрғын үйлердің кіреберістері (көбінесе ортағасырлық көше жоспарларын сақтайды). Базар алаңына жақын, Сент-Хеленс көшесінде, Кастлегейт драйвының және Киркгейт көшесінің төменгі жағында грузин стиліндегі тұрғын үйлердің мысалдары бар. Кокермут Ұлыбританияда электр жарығын алғаш сынап көрген қала болуы мүмкін. 1881 жылы қаланы жарықтандыру үшін алты электр шам орнатылды, сонымен қатар арт көшелерде газ шамдары да қолданылды. Электр жарығы тұрақсыз болғандықтан, қала қайтадан газ шамдарына көшті. 1964 жылы Кокермут Ұлыбританиялық археология кеңесінің таңдауымен Ұлыбританиядағы 51 "Бағалы қаланың" бірі атанды. Бұл тарихи ғимараттардың маңыздылығын, тиімді көлік жүйесін ұйымдастыру және қала құрылысын дамыту қажеттілігін мойындады.
Қазіргі
Кокермут орталығы өзінің тарихи сипатының көп бөлігін сақтап қалды және Market Place жаңарту жұмыстары аяқталды, қазір көркемдік және қоғамдық назарда. Киркгейт орталығы – қаланың маңызды мәдени орталығы, ол театр, халықаралық музыка және әлемдік киноны қоса алғанда, ірі мәдени шараларды өткізуден басқа, Кокермут мұралық тобының тұрақты тарихи көрмелерін ұсынады. Ағаштармен қапталған басты көшеде бұрын Кокермуттан парламент депутаты болған, кейін Үндістанның британдық вице-королі болған және содан кейін қатылысқан қастандық салдарынан танымал болған Лорд Мейоның ескерткіші орналасқан. 13 ғасырдағы Market Place-тегі қайта жаңартылған өнер және мәдениет аймағы Еуроодақ қаржыландыруынан кейін қайта жаңғыруға ұшырады, қазір жаяу жүргіншілерге қолайлы, тас төселген және жолдармен, жер асты жарығымен және аймақтың фасадарын көрсететін әртүрлі түстердегі даулы орындықтармен әсемделген. Төселген жолдардағы суреттер мен тас мүсіндері тарихи оқиғаларды, Джон Далтонның атомдық теориясын, жергілікті диалектіні, су тасқынын және басқа да естеліктерді бейнелейді. Бұрынғы Кокермут, Кесвик және Пенрит теміржолының бойымен велосипед жолы өтеді және Кокер өзенінен қала мен айналасын көріп тұруға мүмкіндік беретін биік көпірге дейін созылады. Кокермут 2009 жылдың 19 және 20 қарашасында болған жалпыұлттық су тасқынынан ауыр зардап шекті. 200-ден астам адамды құтқару қажет болды, RAF Valley, RAF Boulmer және RAF Leconfield тікұшақтары шамамен 50 адамды құтқарып, ал қалғандары RNLI қайықтарының көмегімен құтқарылды. Қала орталығындағы су деңгейінің 25 теңіз шақырымы жылдамдықпен ағып жатқаны хабарланды. Басты көшедегі және оған жақын орналасқан көптеген тарихи ғимараттар, сондай-ақ қаланың ішіндегі және айналасындағы көптеген көпірлер қатты зақымдалды. Апаттан қалпына келтіру процесі баяу болды, тұрғындар уақытша тұрғын үйлерге орналастырылды, ал кейбір кәсіпорындар уақытша Митчелл аукционына көшірілді. 2011 жылдың жазына қарай көптеген зақымдар жөнделіп, ғимараттар қайта пайдалануға берілді, бірақ кейбіреулері бос немесе тақтайшамен жабылып қалды. 2015 жылы 5 желтоқсанда Дервент өзенінің жағалауын бұзып, бірнеше жүз үй мен кәсіпорынға әсер еткен кезде тағы да су тасқыны болды.
Көрнекті орындар
Кокермут қамалы – үлкен, бірақ ішінара қираған нормандық қамалдама, бұрынғыда қайтыс болған Памела, Эгремонт ледисінің үйі болған. Кокер және Дервент өзендерінің қосылған жерінде салынған қамалдаманың еңкейген мұнарасы бар, ол Дженнингс сыра зауыты ғимараттарының үстінен Пиза мұнарасы сияқты көрінеді. Сақталған түрмелерімен бірге қамалдама жыл сайынғы қалалық фестиваль кезінде ғана жылына бір рет жұртшылыққа ашылады. Уильям Вордсворттың туған үйі – Вордсворт үйі, 2009 жылдың қараша айындағы су тасқынынан кейін толыққанды қалпына келтірілді. Онда 18 ғасырға тән жұмыс істейтін ас үйі және сол заманғы ойыншықтары мен киімдері бар балалар бөлмесі орналасқан. Харрис паркі өзен бойында серуендеуге және тарихи қаланың әсем көрінісін тамашалауға мүмкіндік береді. Дженнингс сыра зауыты тұрақты түрде экскурсиялар ұйымдастырып, кейде шире атпен жегілген арбамен саяхат жасауға шақыратын. Алайда, сыра зауыты 2022 жылдың қазан айында жабылды, құны 750 000 фунт стерлинг бағаланған ғимараттары сатылымға қойылды. Кокермут қалалық әкімдігі – 1934 жылы муниципалдық қажеттерге бейімделген бұрынғы шіркеу. Мәдени тұрғыдан алғанда, Киркгейт орталығы халықаралық музыка, мұра, театр және әлемдік кино көрсетілімдерін ұсынады (мұнда дүйсенбі кештері сынға ұшыраған және авторлық фильмдер де көрсетіледі), ал қалада әр жазда концерттер мен қойылымдар фестивалі өтеді. Кокермут жыл сайын Пасха жәрмеңкесін, фейерверк көрсетілімін және карнавал өткізеді. 2005 жылдың сәуірінде алғашқы грузин жәрмеңкесі ұйымдастырылды, ол 2006, 2008 және 2010 жылдың мамыр айында қайталанды, ал келесі жәрмеңке 2015 жылдың 2 мамырында өтті. Рождество кезінде қаланың негізгі және қосалқы көшелері мерекелік жарықтармен безендіріледі, ал дүкендер әсем безендірулерімен бәсекелеседі. Лортон жолындағы қалалық зират – серуендеуге қолайлы бақша, онда өзендер, дөңгелек тас көпірлер және жақын маңдағы төбелердің көрінісі бар. Іргелес Папкасл ауылы да өзінің сұлулығымен ерекшеленеді және 18 және 19 ғасырларда салынған үйлермен қатар орналасқан Девентио (Папкасл) римдік бекінісінің орнында тұр. Қаланың солтүстік-батысында Довенби Холл егістігі орналасқан, ол саябақ және орманды аймақ. Довенби Холл – Форд ралли командасының үйі. 1998 жылдың қаңтар айында Малкольм Уилсон бұл егістікті өзінің M Sport автоспорт командасы үшін сатып алды, ал 1996 жылы Ford Motorsport компаниясы оны Әлемдік ралли чемпионатына қатысу үшін автомобильдерді құрастыру, дайындау және басқару үшін таңдап алды.
Экономика және қызмет көрсету
Шағын базар қаласы ретінде салынған Кокермут, жылдам ағыс суға жақын, мата тоқу дәстүрі бар шаруашылық аймағында, иіру және тоқу өндірісінің орталығына айналды. Қалада 1156 жылы толу диірмені болған, ал 19 ғасырдың ортасына қарай қырықтан астам өнеркәсіптік нысандар жұмыс істеді: диірмендер (жүн, зығыр, мақта), шляпа фабрикалары, былғары өңдеу шеберханалары, сондай-ақ орындықтар, майға айналдыру құралдары, мангал роликтері, шегелер және шаруашылық техникасын жасаумен айналысатын кіші кәсіпорындар.
Жол
Ең жақын тас жол - M6 автомагистралінің 40-шы қиылысы, Пенрит қаласынан A66 арқылы 30 миль (48 км) қашықтықта.
Темір жол
Кокермут, Кесвик және Пенрит темір жолы қалаға қызмет көрсетті. Алғашқы Кокермут және Уоркинтон темір жол станциясы 1865 жылғы 2 қаңтарда Кокермут темір жол станциясы жолаушылар тасымалына ашылған кезде жаңа бағытта ауыстырылды. Станция 1964 жылы Фландрс және Сваннның "Slow Train" әнінде мәңгі есте қалды. Станция 1966 жылғы 18 сәуірде жабылып, толығымен демонтаждалды. Қазіргі таңда бұл жерде Кокермут тау құтқару қызметі мен Камбрия өрт сөндіру және құтқару қызметіне қарасты өрт сөндіру станциясы орналасқан. Ескі теміржол жолы қазір жаяу жүргіншілерге арналған жолға айналды, ал ең жақын теміржол станциялары – Кумбрия жағалау жолындағы Мэрипорт, сондай-ақ Пенрит және Карлайл, соңғы екеуі Батыс жағалау магистральдық желісінде орналасқан.
Автобус
Кокермут қаласындағы негізгі автобус қызметтері – Уоркинтон, Кесвик және Пенрит қалаларын Кокермутпен байланыстыратын Stagecoach Cumbria автобус маршруттары X4 және X5. Бұл қызметтер біріктірілгенде жарты сағат сайын іске қосылады. Stagecoach компаниясы Кокермут қаласында C1/C2/C3 қалалық автобус маршруттарын да пайдаланады, көбінесе шағын автобустармен. Сондай-ақ, компания 600 нөмірімен автобус маршрутын басқарады, ол Кокермут, Вигтон және Карлайл қалаларына қызмет көрсетеді. Бұрын тегін болған 77C маршруты Кокермут пен Баттермир арасында күніне бес рейспен, Stagecoach Cumbria компаниясымен жүзеге асырылады. Maryport сияқты жерлерге Ellenvale Coaches сияқты автобус компаниялары басқа да автобус маршруттарын іске қосады.
Ауа
Ең жақын ірі әуежай – Ньюкасл әуежайы. Лидс Брэдфорд халықаралық әуежайы сәл алыс, ал Манчестер әуежайы одан да әрі орналасқан, онда ұшу бағыттарының таңдауы кең. Қаладан екі велосипед жолы өтеді: Уоркингтоннан Тайнсайдқа дейінгі «Теңізден теңізге» велосипед жолы және Рейверс велосипед жолы.
Спорт және демалыс
Кокермутта бассейн, екі спорт залы және өзен жағасындағы серуендеу жолдары бар екі саябақ бар. Кокермут крикет клубы – қаланың ең табысты және үздік қолдау көрсетілетін спорт командаларының бірі. Олар өз алаңындағы ойындарын Готт жолынан жақын жерде орналасқан Сандаир стадионында өткізеді. Бірінші XI Солтүстік Ланкашир және Камбрия лигасының Жоғарғы дивизионында, екінші XI сол лиганың үшінші лигасынде ойнайды. Клубтың үшінші XI командасы Камбрия крикет лигасынде ойнайды. Клубтың дамып келе жатқан жасөспірімдер бөлімі 11 жастан 15 жасқа дейінгі жас топтарын қамтиды. Қазіргі клуб капитаны – бұрынғы Нортгемптоншир графтығы крикет клубының ойыншысы Гарет Уайт, ал 2015 жылғы маусымда клубтың шетелдік кәсіби ойыншысы – Фахад Масуд, ол халықаралық крикетте Пәкістанның «А» құрамасынан өнер көрсеткен. Кокермут мектебінде қоғамдық футболға арналған, соның ішінде жергілікті 6-дан 1-ге дейінгі лигаға қолданылатын Астротурф алаңы бар. Кокермут регби футбол клубы бұрынғы Кокермут гимназиясының орнында орналасқан және 1987 жылы регби одағы ұлттық және аймақтық лигаларды құрған кезде Киркби Лонсдейлмен алғашқы регби одағы лигасы матчын өткізді, бұл қазіргі ұлттық және жоғарғы лигалардың алғы күші болды. Қаланың жасөспірімдер футбол клубы бар, Кокермут ФК. 2007–2008 маусымда 12 жасқа дейінгі команда Каунти кубогының чемпионы атанды. Кокермут финалда Уоркингтондан келген Аллердейл Лейзерді 1:0 есебімен жеңді.