Кіріспе

Су тапаншасы (немесе су пистолеті, су бластері немесе су шашырату тапаншасы) – суды ағынмен шашуға арналған ойыншық тапаншаның бір түрі. Су шары сияқты, бұл ойыншықтың басты мақсаты – су шайқасы сияқты ойын кезінде екінші адамды суға малып жіберу. Тарихи тұрғыдан алғанда, су тапаншалары металдан жасалып, резеңке шамды сығып суды Пастер піпеткасы тәрізді сопло арқылы қуаттандыратын. Су шашырату тапаншасының ең көне сақталған мысалы 1896 жылғы 30 маусымдағы Дж. В. Вольфтің патентына жатады, ал су шашырату тапаншасы туралы ең ертегі сілтеме одан отыз бес жыл бұрын, генерал Уильям Т. Шерманның 1861 жылғы сепаратизмді басуға қатысты сөзінде кездеседі: «Неге, сіз өртенген үйдің отын су шашырату тапаншасымен сөндіруге тырысуыңыз мүмкін». Бірнеше жыл бойы АҚШ және Канададағы импорт ережелері мен ішкі заңдар су шашырату тапаншаларын нағыз қару деп жаңылыстыруды қиындату үшін мөлдір немесе боялған мөлдір пластиктен жасауды талап етеді.

Шымды шамдар

Су тамшыларына ұқсас, ең көне жасалған су тапаншалары қарапайым резеңке шамды сығу арқылы жұмыс істеді, оған су сорылып, содан кейін шамды жылдам сығып, мүндерден күшпен шығарылатын. Поршеньді сорғы – осы жүйенің тағы бір түрі. Олар әдетте су шашу құралдары мен спрейлерден үлкен болады. Поршеньді сорғыларда иінтірек болмайды. Олардың орнына, сорғыны алға-артқа жылжыту арқылы ату жүзеге асырылады. Поршеньді сорғылар су шашу құралдарына қарағанда көбірек су шығарады, бірақ қысыммен жұмыс істейтін су тапаншаларына қарағанда әлсіз болады.

Шприц/қозғалтқыш

Тағы бір қарапайым әдіс - шприц немесе поршеньдік тип. Су пистолеті негізінен (кейде толығымен) ішкі сорғы таяқшасы мен су өткізбейтін тығызы бар сыртқы сорғы шахтасынан тұратын сорғы механизмінен құралады. Бұл сорғыны кеңейткенде суды сорғыға тартып, сорғыны қысқанда күшпен шығаруға мүмкіндік береді. Ағынның қуаты пайдаланушының күшіне байланысты. Super Soaker Power Soaker Jr. және Stream Machines сияқты кейбір модельдер суды сораптарынан тартып, сораптары арқылы шығарады. Бұл конструкцияға шелек сияқты толтыру көзі қажет. Ал Super Soaker Power Soaker Mighty Cannon және Water Warriors Steady Stream сияқты басқа модельдерде кері клапандар мен көшіруге арналған резервуар бар.

Кіші поршенді моторлы

1980 жылдары моторизацияланған су тапаншасы ең көп таралған кезеңін басынан өткерді. Entertech және Larami сияқты компаниялар «Рамбо» сияқты фильмдерде танымал болған тапаншалардың үлгілерін жасады. Бұл құрылғылардың негізінде шағын электрмотор және коленвал болды, ол айналмалы қозғалысты алға-кері соққылы қозғалысқа түрлендіріп, шағын сорғыны іске қосатын еді – мұндай сорғылар шағын спрейлі бөтелкелердегі су шашырату тапаншаларында кездеседі. Су ағынының қуаты көбінесе жақсармаған, бірақ мотор сорғылау қажеттілігін жойды, бұл ойыншықтың танымалдығын арттырды. Басты кемшіліктері – батареяның тез тозуы және көптеген триггерлі тапаншалардың олардан жақсы жұмыс істеуі, нәтижесінде моторизацияланған тапаншалар ең төменгі санатқа жатты. Дегенмен, олардың басты артықшылығы – және осыдан кейін қолданудан шығарылу себебі – шынайы көрінісі болды. Кейбір шынайы пішіндес су тапаншалары полиция қызметкерлерінің қателікпен оқ атуына себеп болғаннан кейін, АҚШ-та су тапаншаларының пішіні мен түсіне қатысты қатаң ережелер енгізілді.

Ауа қысымы бар резервуар

Бұл типті «Супер Сокер» маркалы су тапаншасы танымал етті, бірақ алғаш рет «Космикалық сұйықтықтағыш» құрылғысында қолданылды. Бұл құрылымда сорғы ауаны ішінара сумен толтырылған резервуарға итеру үшін пайдаланылады. Резервуар ауа өткізбейтін, бірақ сорғыдан келетін ауаны кіргізу үшін бір клапаны және пайдаланушы басқаратын, көбінесе триггерді тартып қосатын қолмен басқарылатын клапаны бар. Ауа көбірек сорғыланған сайын, резервуардағы ауа қысылады, қысым артады; су енді қысылған ауаның қысымымен ұсталады. Мұндай жүйе сорғылау энергиясын қажет болғанда сақтауға және пайдалануға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, жоғарыда аталған әдістерден өзгеше, бұл ауа қысымы жүйесі біркелкі, үздіксіз су ағынын жасауға мүмкіндік береді. Сорғының қысым камерасын ауамен алдын ала қысыммен толтыруына немесе қысым камерасына суды жылжытуына қарай батырма немесе рычаг қолданылады. Жеке қысым камералы су тапаншаларын алдын ала қысыммен толтыруға ұқсас, ауа/су қысымы бөлінген камерасы бұл мүмкіндікті бір қадаммен одан әрі жетілдіріп, жылғымалы поршеньді бөлуші арқылы судан бөліп, алдын ала қысымдалған ауаның кездейсоқ, қаламаған шығарылуын болдырмайды. Барлық су қысым камерасынан шығарылғаннан кейін, жылғымалы поршень қысымдағы ауаның жоғалуына жол бермейді, соның салдарынан су тапаншасын оптималдық ату қысымына жету үшін сору қажеттілігі азаяды.

Жазғыштар

Суды қысымға түсірудің немесе итерудің тағы бір тәсілі – кейбір су тапаншаларында металл серіппелерді пайдалану. Бұл жиі кездеспесе де, мұндай техниканы қолданатын тапаншалар бар. Waterball сериясындағы тапаншалардың тұмсығынан су шарларын шығару үшін серіппелі катапульта механизмдері қолданылады. Water Warriors Steady Stream тапаншасы, әдетте поршеньдік болып табылатын бұл су тапаншасына пайдаланушы жеткілікті жылдамдықпен сорғылағанда тұрақты су ағынын жасауға мүмкіндік беретін, серіппелі механизмдерді су конденсаторы ретінде пайдаланады. Сонымен қатар, Super Soaker Quick Blast өзінің су ағынын алға жылжыту үшін серіппелі ату камерасын қолданады.

Перистальтикалық сорғылар

Перистальтикалық сорғы жүйелері кейбір су тапаншаларының модельдерінде де қолданылған, ең әйгілісі – Mattel компаниясының Shield Blaster су тапаншалары. Бұл жүйеде роторлық сорғы сығылатын түтікше бойымен роликтерді жылжыту үшін пайдаланылады. Роликтер жылғанда, олар түтікше бойымен суды итеріп жібереді. Сорғының күші айналу жылдамдығына және қолданылатын түтікшенің қалыңдығына байланысты. Физикалық роликтердің болуы ағында толық емес үзілістер болады дегенді білдіретіндіктен, нақты үздіксіз ағын жасау мүмкін емес. Дегенмен, сорғылау жеткілікті түрде жылдам болса, нәтижеге келсек, ол дерлік тегіс ағын болады.

Гибридтік жүйелер

Суды жылға беру үшін әртүрлі қысым жүйелерін пайдаланатын бірнеше су тапаншалары да бар.