Кіріспе

Майкл Макдауэлл (Michael McDowell) (1 мамыр 1951 жылы туған) – ирландиялық тәуелсіз саясаткер және адвокат, Seanad Éireann-те Ұлттық университеттің сенаторы. Бұрын Ирландияның Бас прокуроры, Әділет, теңдік және құқық реформасы министрі, Танайст және Прогрессивті демократтар партиясының басшысы болып қызмет атқарған. Ирландия революционері Эойн МакНиллдің немересі Макдауэлл Гонзага колледжінде білім алып, Дублин университетінің колледжінде және Корольдік құқық академиясында заңды оқыған. 1974 жылы адвокаттық практикамен айналыса бастап, 1987 жылы аға кеңесші атағын алған. Бастапқыда Fine Gael партиясының мүшесі болған ол, 1980-ші жылдардың ортасында Прогрессивті демократтар партиясын құрған және Дублиннің Оңтүстік-Шығыс сайлау округінен үш рет депутат болып сайланған, 25-ші Даилде (1987–1989), 27-ші Даилде (1992–1997) және 29-шы Даилде (2002–2007) қызмет еткен. 1999–2002 жылдары Ирландияның Бас прокуроры, ал 2002–2007 жылдары Әділет, теңдік және құқық реформасы министрі болған. 2006 жылдың қыркүйегінде Мэри Харни Прогрессивті демократтар партиясының басшысы лауазымынан кеткеннен кейін Макдауэлл партия басшысы және Танайст болды. Ол Прогрессивті демократтар партиясын 2007 жылғы жалпы сайлауға жетекшілік етті, нәтижесінде партия Dáil Éireann-дегі сегіз мандатының алтауын, соның ішінде өзінің де мандатын жоғалтты. Ол дереу партия басшысы лауазымынан кетті – оның қысқа мерзімді қызметі оны мемлекет тарихындағы ең аз уақыт басшылық еткен партия басшысы етті – және жеке құқықтық практикасын қайта бастау үшін қоғамдық өмірден шықты. Алайда, ол 2016 жылы саясатқа оралып, Seanad Éireann-ге сайланды және 2020 жылы қайта сайланды. 2024 жылдың наурыз айында Отбасы және күтімге қатысты конституциялық референдумда «жоқ» деп дауыс беруді қолдаушылардың маңызды мүшесі болды, екеуі де үлкен айырмамен жеңіліске ұшырады.

Ерте өмір

Дублинде туған, ол иезуит мектебі Гонзага колледжінде, содан кейін Дублин университетінде білім алды, онда UCD құқық қоғамының төрағасы болды. Кейін ол 1974 жылы заңгер атағын алған Дублиндегі Корольдік құқық мектебіне (King's Inns) оқуға түсті. Макдауэлл әйгілі GUBU ісінде кісі өлтірген Малкольм Макартурды қорғаған заңгерлер тобының кіші кеңесшісі болды. 2002 жылы Макдауэлл осы қорғаудан туындауы мүмкін мүдделер қақтығысын болдырмау үшін Макартурдың мерзімінен бұрын босату туралы есебін қарастырудан бас тартты. 1987 жылы ол аға кеңесші болып тағайындалды. Ол UCD есепшілік профессоры Ниам Бреннанның күйеуі және UCD экономика лекторы Мур Макдауэллдің бауыры.

Саяси мансап

Ол саясатқа Fine Gael партиясының мүшесі ретінде қатысты. 1979 жылы Дублин корпорациясының сайлауында 4 орындық 10-аймақта (Мансион Хаус / Пемброк) 5-ші орынды иеленді. 1985 жылы Десмонд О'Мэлли Фианна Файлдан қуылғанда, Макдауэлл оған дереу қолдау білдіріп, Прогрессивті демократтардың (PDs) негізін қалаушы мүшесі болды. Макдауэлл 1987 жылғы жалпы сайлауда 25-ші Даилге TD ретінде сайланған 14 PD-ның бірі болды, бұл партия құрылғаннан кейінгі алғашқы сайлау еді. Ол Дублиннің Оңтүстік-Шығыс сайлау округінен сайланды. 1989 жылғы жалпы сайлауда ол өзінің мандатын жоғалтты, бірақ партия төрағасы болды. Макдауэлл 1992 жылғы жалпы сайлауда мандатын қайта алды, бірақ 1997 жылғы жалпы сайлауда оны қайтадан жоғалтты. Әртүрлі уақыттарда ол Прогрессивті демократтардың алдыңғы қатарында сыртқы істер, Солтүстік Ирландия және қаржы мәселелері жөніндегі өкіл ретінде қызмет етті. 1999 жылдың шілдесінде, PD партиясы Фианна Файлмен коалициялық үкімет құрған кезде, Макдауэлл Ирландияның Бас прокуроры болып тағайындалды және 2002 жылға дейін осы лауазымда қалды. 2000 жылы партияның атын Радикалдық партия деп өзгертуді ұсынды.

Әділет, теңдік және құқық реформасы министрі

2002 жылғы жалпы сайлаудан кейін Макдауэлл Дэйлдегі өкілдігін қайта иеленді. Бұл Макдауэлл үшін партиясының үкімет құрамына кіруімен бірге Дэйлде орын алуының алғашқы жағдайы болды. Ол Әділет, теңдік және заң реформасы министрі лауазымына тағайындалды. Макдауэлл Синн Фейн және Уақытша Ирландия Республикалық Армиясының саясатына қатысты күшті қарсылас болды және көбінесе коалициялық серігі Фианна Фейлден гөрі қатаң ұстаным танытты. 2004 жылы ол «Жылдың саяхатшысы» атағын Magill журналының жылдық марапаттауында жеңіп алды. 2005 жылы ол Ұлыбританиядағыдай емес, Антиәлеуметтік мінез-құлыққа қатысты шектеулер енгізу жоспарларын жариялады. 2003 жылғы Макдауэллдің Маскүнемдік ішімдіктері туралы заңы арзан бағадағы ішімдіктерді жарнамалауға тыйым салды, алкоголь жарнамасына шектеулер қойды, сондай-ақ пабтарда 21 жасқа толмағандардың жасын растайтын құжаттарды көрсетуін міндеттеді. Бұл заң сонымен қатар 18 жасқа толмағандардың кешкі сағат 9-дан кейін пабтарға кіруіне тыйым салды, бұл ереже кеңінен мақұлданбады және жаз айларында кешкі 10-ға дейін жеңілдетілді. 2005 жылы Макдауэлл шектеулі сыйымдылығы бар және тамақ пен алкоголь ұсынатын кафе-барларға лицензия беруді ұсынды. Бұл бастама еуропалық «кафе мәдениеті» арқылы ішімдікке тойып ішумен күресуге көмектеседі деп күтілді. Алайда, бұл жоба коалициялық серігі Фианна Фейл мүшелері мен паб иелерінің қарсылығына байланысты тоқтатылды. 2004 жылы ол Ирландия аралында туғандарға Ирландия азаматтығын автоматты түрде алу құқығын жою мақсатында азаматтық туралы референдум ұсынды. Референдум 80% көпшілік дауысымен қабылданды. Оппозициядағылардың кейбіреулері бұл референдумды сынға алып, Макдауэллді нәсілшілдік көзқарастарды қолдауға тырысқандықпен айыптады. Ол жеке қауіпсіздік саласын реформалады, алғаш рет 2004 жылғы Жеке қауіпсіздік қызметтері туралы заңмен реттеді және Жеке қауіпсіздік органының құрылуын қамтамасыз етті. Макдауэлл Гарда Сихоананы кең ауқымды реформалауды бастады және 2005 жылғы Гарда Сихоана туралы заңға сәйкес, ақпаратты жариялаған Гардаиға қатысты қатаң жазалар (бес жылға дейін бас бостандығынан айыру) енгізді. Бұған дейін Моррис пен Барр комиссиялары Гарда Сихоананы сынаған болатын, сондай-ақ жоғары лауазымды Гардаилердің жоспарларына қатысты ақпаратты жариялауы оны ұятқа қалдырды. Ол сондай-ақ, жалақысы төленетін қызметкерлердің күшті қарсылығына қарамастан, полиция күшінің ерікті қосымша бөлімін құрды. 2005 жылғы Макдауэллдің Қылмыстық сот ісі (террористік қылмыстар) туралы заңы телекоммуникациялық деректерді сақтауға қатысты қызмет провайдерлерін барлық телефон, SMS және интернет деректерін үш жыл бойы сақтауға және Гардаидің сұрауы бойынша оларды ұсынуға міндеттейді. Digital Rights Ireland атты үкіметке қарсы сотқа шағымданып, бұл заңның конституциялық жеке өмірге құқықты бұзатынын мәлімдеді. Оның 2006 жылғы Жала жабу туралы заң жобасы Ирландияның жала жабу заңын түбегейлі реформалауды ұсынды, жала жабу мен жамандауды «жала жабу» деген бір ғана қылмыспен алмастырды және баспасөзге жала жабу ісінде «әділ және ақылға қонымды жариялау» қорғанысын пайдалануға мүмкіндік берді. Жала жабу реформасына байланысты Макдауэлл газет индустриясы тарапынан қатты сынға ұшыраған жаңа жеке өмір туралы заңды ұсынды. 2006 жылы ол Қылмыстық құқық мәселелерін қарау тобын құрды және 2007 жылы үндемеу құқығын шектеу туралы олардың ұсынысын қабылдауын қадағалады.

Партия басшылығы

2006 жылдың маусым айында Макдауэлл партия төрағасы Мэри Харнимен оның орнына келуі жөніндегі болжамды уәдесіне байланысты басшылық дауға қатысты. Дау Харни төрағалық лауазымын сақтап қалу арқылы шешілгендей болды. 2006 жылдың 7 қыркүйегінде Мэри Харни күтпеген жерден партия төрағасы лауазымынан кетті, ал Макдауэлл оның орнын басуға басты үміткер болып саналды. 2006 жылдың 10 қыркүйегінде ирландиялық БАҚ Майкл Макдауэллдің партия төрағалығына жалғыз кандидат екенін, Лиз О'Доннеллдің партия төрағасының орынбасары, ал Том Парлонның партия президенті боларын хабарлады. 2006 жылдың 11 қыркүйегінде Макдауэлл партия төрағасы ретінде бекітілді және 2006 жылдың 13 қыркүйегінде ол Tánaiste лауазымына тағайындалды.

Сенатқа сайлау

2016 жылы Макдауэлл Ұлттық университет сайлау округінен Seanad Éireann-ға сайлауға түсті. Ол 26-шы санауда сайланды. 2020 жылы Сенатқа қайта сайланды.

2024 жылы отбасы және қамқорлық туралы конституциялық референдумдар

Макдауэлл Ирландия Конституциясына ұсынылған екі түзетуге қарсы болды: отбасы туралы отызыншы тоғызыншы түзету, ол отбасының конституциялық анықтамасын некеден тыс берік қатынастарды қамту үшін кеңейтуді ұсынды, және күтім туралы қырықыншы түзету, ол әйелдердің «үй шаруашылығындағы өміріне» және конституциялық міндетке қатысты сілтемелерді – «аналардың үй шаруашылығына қатысты міндеттерін жеңілдетпейтін экономикалық қажеттілікке байланысты еңбек етуге мәжбүр болмауына қол жеткізуге тырысу» ережесін – отбасы ішінде күтімді қолдау туралы жаңа баппен алмастыруды ұсынды. 2024 жылғы наурыздағы Ирландия конституциялық референдумы алдында Макдауэлл адвокаттардан «Жоққа адвокаттар» атты жедел топ құрды, олар ұсынылған түзетулердің отбасылық құқық, салық құқығы және мұрагерлік құқықтарын қоса алғанда, болуы мүмкін құқықтық салдарына қатысты алаңдаушылық білдірді. Топқа Майкл Макнамара, Бренда Пауэр және Мария Стин де кірді. Макдауэлл нәтижеге маңызды үлес қосып, ықпал еткен деп есептеледі.

Заң мансабы

Дәулеттік орынды жоғалтқаннан кейін Макдауэлл аға кеңесші ретінде жұмысқа қайта оралды. Оған қоса, ол жылына 60 388 евро зейнетақы алады, оны ол қайырымдылыққа аударады. Ол Ирландияның жазылған музыка қауымдастығының Eircom және UPC компанияларын клиенттерінің интернетке қолжеткізілуін сүзгілеуге, ал кейбір жағдайларда толығымен тоқтатуға мәжбүрлеу ісінде өкілдік етті.

Көзқарастар

2010 жылдың 21 шілдесінде Макдауэлл Макгилл жазғы мектебінде Солтүстік Ирландия протестанттары Аугрим шайқасының (1691) және Бойн шайқасының (1690) еске алуымен атап өтетін 12 шілде күні Ирландияда мемлекеттік мереке болуы керек екенін айтты. Ол "Айриш Таймс" газетінде апта сайын баған жазады.