Кіріспе

Танзанияның ұлттық тарихи орны

Уджиджи – Танзанияның батыс бөлігіндегі ең көне қала және Кигома аймағындағы Кигома-Уджиджи ауданында орналасқан. Бастапқыда суахили халқының қонысы болған, кейіннен XIX ғасырдың ортасында Занзибар сұлтанатының билігінде номиналды түрде араб құл саудасы орталығына айналды. Бұл қала Батыс Танзаниядағы ең көне қала болып табылады. 1900 жылы халық саны шамамен 10 000, ал 1967 жылы 41 000-ға жуық деп есептелді. Аталған орын мемлекеттік тарихи ескерткіш ретінде тіркелген.

Тарих

Қазіргі Уджижи қаласы тарихи тұрғыдан алғанда Джиджи халқының мекені болды. Бұл елді мекен Бурундидегі Танганьика көлінің солтүстігіндегі Буензи суахили қауымымен тығыз байланыста. Уджиджи – 1858 жылы Ричард Бертон мен Джон Спейктің Танганьика көлінің жағалауына алғаш рет жеткен жері. Осы жерде 1871 жылғы 10 қарашада Генри Стэнли доктор Дэвид Ливингстонды тауып, әйгілі сөздерін айтқан делінеді: «Доктор Ливингстон, сіз бе?» Ливингстон, көптеген адамдар оның қаза болғанын ойлаған, өйткені ол туралы бірнеше жылдан бері ешқандай хабар болмаған еді, және ол Уджижиге бір күн бұрын ғана келген болатын. Ол былай деп жазды: «Рухым ең төменгі деңгейге жеткенде, жақсы самариялық жақын болды, себебі бір таңертең [қызметшім] Сузи өзінің жоғары жылдамдығымен жүгіріп келді де, «Ағылшын! Мен оны көремін!» деп айғайлады, содан кейін оны қарсы алуға асықты. Кербеннің алдындағы американдық ту бейтаныс адамның ұлтын көрсетті. Тауарлар, қалайы ванналар, үлкен қазан-құмыралар, асүй ыдыстары, шатырлар және т.б. мені ойландырды: «Бұл сәнді саяхатшы болуы керек, мен сияқты ақыл-ойынан айырылмаған адам емес»». Уджижиде «Доктор Ливингстон ескерткіші» деп белгілі бір монумент орнатылған, ол осы кездесуді еске сақтау үшін арналған. Сондай-ақ, қарапайым музей де бар. Базардың жанында бұрынғы құлдар жолы орналасқан. 1878 жылы Лондон миссионерлік қоғамы Танганьика көлінің жағалауындағы Уджижиде алғашқы миссионерлік бекетін құрды. Бурундидегі кейбір адамдар атақты кездесу орны бұрынғы астана Бужумбурадан оңтүстікке қарай бірнеше шақырым жерде деп мәлімдейді. Алайда, Мугередегі Ливингстон-Стэнли ескерткіші екі адамның Танганьика көлінің солтүстігін бірлесіп зерттеу кезінде 15 күннен кейін жасаған сапарын көрсетеді. Уджижи ливалиі, немесе кейде Уджижи сұлтанаты деп аталатын Уджижи сұлтанаты – 1830 жылдары құл саудасы кезінде Уджижи қаласының араб олигархтарының қолдауымен құрылған Оман империясының, кейіннен Занзибар сұлтанатының вассалдық мемлекеті болды.