Экономикада төмен сапалы тауар – тұтынушы табысы өскенде сұранысы төмендейтін, ал табыс азайғанда артатын тауар. Төмен сапалы тауарлар, экономика эффектісі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Экономикадағы ұғым
Concept in economics
Экономикада, нашар тауар – тұтынушының табысы артқанда сұранысы төмендейтін (немесе тұтынушының табысы төмендегенде сұранысы артатын) тауар, бұл қалыпты тауарлардан өзгеше, оларда керісінше байқалады. Мұндай нашарлығы – тауардың сапасы туралы емес, қолжетімділікпен байланысты байқалатын факт. Нашар тауарларға арзан көліктер, қоғамдық көлік қызметтері, жылдам несиелер және арзан тағамдар жатады. Тұтынушылардың нашар тауарға деген сұранысының өзгеруін екі табиғи экономикалық құбылыс – алмастыру эффектісі және табыс эффектісі арқылы түсіндіруге болады.
In economics, an inferior good is a good whose demand decreases when consumer income rises (or demand increases when consumer income decreases), unlike normal goods, for which the opposite is observed. Inferiority, in this sense, is an observable fact relating to affordability rather than a statement about the quality of the good. There are many examples of inferior goods, including cheap cars, public transit options, payday lending, and inexpensive food. The shift in consumer demand for an inferior good can be explained by two natural economic phenomena: the substitution effect and the income effect.
Сипаттама
Экономикада нашар тауар – тұтынушының табысы артқанда сұранысы төмендеп (немесе тұтынушының табысы төмендегенде сұраныс артатын) тауар. Бұл мінез-құлық қалыпты тауарлардың сұраныс және ұсыныс мінез-құлығынан өзгеше, себебі оларда керісінше байқалады; қалыпты тауарлар – тұтынушы табысы артқан сайын сұранысы артатын тауарлар. Осы контексте нашарлық – тауар сапасы туралы емес, қолжетімділікке байланысты байқалатын факт. Әдетте, мұндай тауарлар қолжетімді және өз мақсатын орындайды, бірақ қымбат баламалар пайда болғанда, олар көбірек ләззат (немесе кемінде ұқсас әртүрлілік) ұсынады, нәтижесінде нашар тауарларға деген сұраныс азаяды. Осылайша, нашар тауарлар мен әлеуметтік-экономикалық жағдай арасында тікелей байланыс жасауға болады. Аз қамтылған адамдар жоғарыда аталған себептерге байланысты нашар тауарларды жиі таңдайды. Тұтынушының немесе нарықтың бейтарап қисықтарына байланысты, табыс артқанда тауардың саны артуы, азаюы немесе өзгермеуі мүмкін. Шамалы бағалы тағамдар, мысалы, кеспе, пицца, гамбургер, қарапайым сыра, дайын тамақтар мен консервілер нашар тауарлардың мысалдары болып табылады. Табыс артқан сайын, адамдар көбінесе қымбат, дәмді немесе пайдалы тағамдарды сатып алуға бейім. Сол сияқты, кедейлер қолданатын, ал байлардың баламалары бар тауарлар мен қызметтер де нашар тауарларға жатады. Әдетте, аз қамтылғандарға сатылатын қолданылған және ескірген тауарлар (антиквариат емес) сол кезде нашар тауар болып саналады, тіпті бұрын олар қалыпты немесе тіпті сәнді тауарлар болған жағдайда да. Кейбір тауарлар географиялық аймақтар мен мәдениеттерде өте әртүрлі болуы мүмкін. Мысалы, картоп Анд аймағында, оның шыққан жерінде нашар тауар ретінде сұраныс функциясына сәйкес келеді. Жоғары табысқа ие және/немесе жағалау аймақтарына көшіп келген адамдар күріш немесе бидай сияқты басқа негізгі тағамдарды қалауы мүмкін, себебі олар оларды сатып алуға шамалары жетеді. Алайда, Азияның бірнеше елінде, мысалы Бангладеште картоп нашар тауар емес, керісінше, калорияның салыстырмалы түрде қымбат көзі және жоғары мәртебелі тағам, әсіресе қалалық элиталар француз картопшасы түрінде жегенде.
In economics, inferior good is a good whose demand decreases when consumer income rises (or demand increases when consumer income decreases). This behavior is unlike the supply and demand behavior of normal goods, for which the opposite is observed; normal goods are those goods for which the demand rises as consumer income rises. Inferiority, in this sense, is an observable fact relating to affordability rather than a statement about the quality of the good. As a rule, these goods are affordable and adequately fulfill their purpose, but as more costly substitutes that offer more pleasure (or at least variety) become available, the use of the inferior goods diminishes. Direct relations can thus be drawn from inferior goods to socio economic class. Those with constricted incomes tend to prefer inferior goods for the reason of the aforementioned observable inferiority. Depending on consumer or market indifference curves, the amount of a good bought can either increase, decrease, or stay the same when income increases. Inexpensive foods like instant noodles, bologna, pizza, hamburger, mass market beer, frozen dinners, and canned goods are additional examples of inferior goods. As incomes rise, one tends to purchase more expensive, appealing or nutritious foods. Likewise, goods and services used by poor people for which richer people have alternatives exemplify inferior goods. As a rule, used and obsolete goods (but not antiques) marketed to persons of low income as closeouts are inferior goods at the time even if they had earlier been normal goods or even luxury goods. Others are very inconsistent across geographic regions or cultures. The potato, for example, generally conforms to the demand function of an inferior good in the Andean region where the crop originated. People of higher incomes and/or those who have migrated to coastal areas are more likely to prefer other staples such as rice or wheat products as they can afford them. However, in several countries of Asia, such as Bangladesh, potatoes are not an inferior good, but rather a relatively expensive source of calories and a high prestige food, especially when eaten in the form of French fries by urban elites.
Табыс және алмастыру әсерлері
Тұтынушылардың нашар тауарға деген сұранысының өзгеруін екі табиғи экономикалық құбылыс – алмастыру эффектісі және табыс эффектісі арқылы түсіндіруге болады. Бұл эффектілер кірістің өсуіне және басқа тауарлардың салыстырмалы бағасына жауап ретінде сұраныс қисығының (тәуелсіз) қозғалысын сипаттап, дәлелдейді.
The shift in consumer demand for an inferior good can be explained by two natural economic phenomena: The substitution effect and the income effect. These effects describe and validate the movement of the demand curve in (independent) response to increasing income and relative cost of other goods.
Табыс әсері
Табыс әсері нақты табыстың өсуі мен тауарға деген сұраныс арасындағы қатынасты көрсетеді. Төмен сапалы тауарлар теріс табыс әсерін бастан өткереді, яғни тұтынушының табысы артқанда олардың тұтынылуы азаяды. Нақты табыстың артуы тұтынушыларға оларға жоғары пайда әкелетін тауарлар жиынтығын алуға мүмкіндік береді. Төмен сапалы тауарлар мұны қамтамасыз ете алмайды, сондықтан олардың тұтынылуы төмендейді.
The income effect describes the relationship between an increase in real income and demand for a good. Inferior goods experience negative income effect, where its consumption decreases when a consumer's income increases. The increase in real income means consumers can afford a bundle of goods that give them higher utility. Inferior goods are unlikely to provide the latter, thus why its consumption decreases.
Орналастыру әсері
Субситуциялық эффект екі немесе одан көп тауарлардың салыстырмалы бағаларының өзгеруінен туындайды. Әдеттегі тауарлармен салыстырғанда, бағаның төмендеуі (немесе өсуі) төмен сапалы тауардың тұтынуын тиісінше азайтады (немесе арттырады). Бұл тек теріс кіріс әсері жеткілікті түрде күшті болса ғана мүмкін, яғни ол субситуциялық эффектті басып тастауы керек. Гифен тауарларын алғаш рет сэр Роберт Гифен атап көрсеткен. Гифеннің байқауын 19 ғасырдағы Ирландияда картоп бағасының өсуімен байланыстыру қалыпты жағдай. Бұл түсіндірмеге сәйкес, кедей адамдар ет және жұмыртқа сияқты қымбат тағамдарды тұтынуды азайтуға мәжбүр болды. Картоп әлі де ең арзан тағам болғандықтан, оның бағасы өскеніне қарамастан, кедейлер оны көбірек тұтына бастады. Бұл құбылыс көбінесе «Гифеннің парадоксы» деп аталады. Дегенмен, Гифен өзі Гифен тауарларының мысалы ретінде картопты пайдаланбағаны анықталды. Сонымен қатар, картоп Ирландиядағы Ұлы ашаршылық кезінде Гифен тауары болмаған. Альфред Маршаллдың Гифен парадоксына берген түсіндірмесі нан арқылы ұсынылған.
The substitution effect occurs due to a change in relative prices between two or more goods. Compared to normal goods, a price decrease (or increase) would actually decrease (or increase) the consumption of an inferior good. This is only possible if negative income effect is strong or large enough to outweigh the substitution effect. Giffen goods were first noted by Sir Robert Giffen. It is usual to attribute Giffen's observation to the fact that in Ireland during the 19th century there was a rise in the price of potatoes. The explanation follows that poor people were forced to reduce their consumption of meat and expensive items such as eggs. Potatoes, still being the cheapest food, meant that poor people started consuming more even though its price was rising. This phenomenon is often described as "Giffen's Paradox". However, it has been noticed that Giffen did not use potatoes as an example of Giffen goods. Moreover, potatoes were not Giffen Goods during the Great Famine in Ireland. Alfred Marshall's explanation of Giffen's Paradox was presented in terms of bread.