Кіріспе

Америкалық саясаткер (1947 жылы туған)

Джадд Алан Грегг (14 ақпан 1947 жылы туған) – американдық саясаткер және адвокат, 1989 жылдан 1993 жылға дейін Нью-Гэмпширдің 76-шы губернаторы, ал 1993 жылдан 2011 жылға дейін Нью-Гэмпширден АҚШ сенаторы болған, онда ол Денсаулық сақтау комитетінің және Бюджет комитетінің төрағасы болды. Республикалық партияның мүшесі, ол саясатқа кірмес бұрын Нашуада кәсіпкер және адвокат болған. Грегг қазіргі уақытта Сент-Анселм колледжінің Нью-Гэмпшир саясаты институтының қоғамдық кеңесінің төрағасы болып қызмет етеді. Президент Барак Обама оны кабинетінде сауда министрі қызметіне ұсынған, бірақ ол 2009 жылдың 12 ақпанында өтінімін кері алды. 2010 жылы Сенатқа қайта сайлануға түспеді, ал бұрынғы мемлекеттік бас прокурор Келли Айот, сондай-ақ республикашыл, оның орнына сайланды. 2011 жылдың 27 мамырында Goldman Sachs Греггтің фирманың халықаралық кеңесшісі болып тағайындалғанын жариялады. 2013 жылдың мамыр айында Грегг Уолл-стриттегі лоббистік топ – Бағалы қағаздар индустриясы және қаржы нарықтары қауымдастығының бас директоры болып тағайындалды. 2013 жылдың желтоқсан айында ол бас директорлық қызметінен кетіп, аға кеңесші болды. 2016 жылғы АҚШ президенттік сайлауында Грегг Флориданың бұрынғы губернаторы Джеб Бушты қолдады, ал Буш өзінің кампаниясын тоқтатқаннан кейін Грегг Огайоның губернаторы Джон Касишты қолдады. 2024 жылғы Республикалық партияның президенттік праймеризінде ол Никки Хейлиді қолдады.

Ерте өмір

Нью-Гэмпшир штатының Нашуа қаласында туған ол, 1953-1955 жылдар аралығында губернатор болған Кэтрин Грегг (қызметтік аты Уорнер) және Хью Греггтің ұлы. Грегг 1965 жылы Филлипс Эксетер академиясын бітірді. 1969 жылы Колумбия университетінен бакалавр, ал Бостон университетінің құқық мектебінен 1972 жылы юрис доктор, 1975 жылы заң магистрі дәрежесін алды.

Алғашқы саяси мансап

Греггтің алғашқы сайланатын лауазымы Нью-Гэмпшир штатының Атқарушы кеңесіндегі орын болды, ол 1979 жылдан 1981 жылға дейін осы қызметті атқарды. Ол 1980 жылы АҚШ Өкілдер палатасына сайланды және 1982, 1984 және 1986 жылдары қайта сайланды. 1988 жылы ол қайта сайлауға түсуден бас тарды және оның орнына Нью-Гэмпшир губернаторы лауазымына кандидат болды. Ол бұл сайлауда жеңіске жетіп, 1990 жылы қайта сайланды. Нью-Гэмпшир, Вермонтпен бірге, губернаторларын төрт жылдық емес, екі жылдық мерзімге сайлайтын екі штаттың бірі болып табылады. Губернатор ретінде ол бюджетті теңгерді және 1993 жылы 21 миллион долларлық профицитпен қызметтен кетті. Дегенмен, 1990-шы жылдары оның саяси қарсыластары Джаддты штаттың нашар экономикасы және Вьетнам соғысынан алған мерзімдік босатулары үшін сынады.

Сайлаулар

1992 жылы Грегг екі мерзімдік республикашыл Уоррен Рудманның қызметтен босаған АҚШ Сенатының мандатына қатысуға бел буды. Ол демократ Джон Раухты жеңіп, 1993 жылы АҚШ сенаторы қызметін бастады. 1998 жылы Джордж Кондодеметракиді жеңіп, екінші мерзімге қайта сайланды. 2004 жылы үшінші мерзімге түсіп, 94 жастағы демократ үміткері, сайлау қаржысын қолдайтын белсенді Дорис "Дәулеті Д" Хаддокты 66 пайызға 34 пайызбен жеңді. 2009 жылдың 12 ақпанында демократ Барак Обаманың президенттік әкімшілігінде АҚШ Сауда министрі лауазымына ұсынылған кандидатурасынан бас тартып, Грегг өкілеттік мерзімі аяқталатын 2010 жылы қайта сайлануға тырыспайтынын мәлімдеді.

Көшбасшылық

2005 жылдың қаңтар айында Грегг Сенаттың Республикалық конференциясы тарапынан АҚШ Сенатының Бюджет комитетіне төрағалық етуге сайланды және шығындарды азайтуды қауқарлы қолдады. 2008 жылдың 14 қарашасында Греггті АҚШ Сенатының азшылық көшбасшысы Митч Макконнелл Төтенше экономикалық тұрақтандыру заңының іске асырылуын бақылау үшін құрылған бес мүшелі Конгресс бақылау тобына мүшелік етуге тағайындады. Грегг 1 желтоқсанда Сенаттағы жұмысының көптігіне байланысты "қызметтен бас тартты":

"Сенаттың алдағы күнтәртібінде өте ірі ынталандыру пакетін қарау мүмкіндігі, сондай-ақ бюджетке қатысты фискалдық саясатты әзірлеудегі ағымдағы мәселелер, экономикалық төмендеудің жалғасуы және шетелдік операцияларға қатысты жауапкершілігімнің болуына байланысты TARP бақылау кеңесіндегі қызметімді жалғастыру қиынға соқты. Сенатор Макконнеллге осы жұмыстан бас тартуға тура келетінімді хабарладым."

Платформа

Джуд Грегг – орташа көзқарасты республикашыл. Ол қаржылық тұрғыдан консервативті, әлеуметтік тұрғыдан умеренный. Тарапсыз National Journal сенатор Греггтің идеологиясын 65% консервативті және 35% либералды деп бағалаған. Республикалық қоршаған ортаны қорғау ұйымы Греггті 2006 жылғы S. C. Resolution 83-ті қолдағаны үшін "қоршаған ортаға зиян келтірген" деп сынады, өйткені REP мәліметінше, ол "Сенаттың ассигнованиелер комитетіне тек бір кіріс көзін ұсынды, Арктикалық ұлттық жабайы табиғат қорығында мұнайды бұрғылауға мәжбүрлеу үшін конгресс бюджетін манипуляциялауға тырысты" және "Американың қауіпті мұнайға тәуелділігін күшейте түсіп, солтүстік аймақтың ең әдемі, жануарларға толы қорығына зиян келтіреді". Дегенмен, осы ұйым Греггті Джон Э. Сунунумен бірге Нью-Гэмпшир және Вермонт штаттарының көп бөлігін жабайы жер деп жариялаған Жаңа Англияның жабайы жер туралы заңын қабылдауға көмектескені үшін мақтады. 2006 жылы Грегг тарапсыз League of Conservation Voters ұйымынан 43% балл алды. Нью-Гэмпшир университеті өзінің Environmental Technology Building ғимаратын Грегг Холл деп атады, себебі Грегг университеттегі ғылыми-зерттеу және даму жобалары үшін 266 миллион долларлық федералдық қаражатты қамтамасыз ету үшін арнайы қаражаттарды пайдаланды. 2003 жылы құрылған Джуд Грегг метеорология институты (JGMI) Плимут штатындағы Плимут мемлекеттік университетіндегі метеорологиялық және атмосфералық зерттеулердің орталығы болып табылады және штат бойынша метеорология мамандығын ұсынатын жалғыз оқу орны. Сенатор 1999 жылы Сент-Анселм колледжінде Нью-Гэмпшир саясаты институтын құруға да үлкен үлес қосты. 2007 жылы Грегг 2007 жылғы Clean Energy Act (H. R. 6) және 2007 жылғы Comprehensive Immigration Reform Act (S. 1639) заңдарына дауыс берді. 2009 жылдың қазан айында Грегг: "Жүйелік тәуекел туралы айтасыз. Бүгінгі күні жүйелік тәуекел – АҚШ Конгресі. Біз осы қарыздарды балаларымызға жүктеу арқылы үлкен қарыздар жасап жатырмыз. (Сандар) біздің елдегі банана республикасы сияқты қаржылық жағдайға бара жатқанымызды көрсетеді" деді. Грегг әлеуметтік мәселелерде умеренный көзқарасқа ие. 2006 жылдың маусым айында ол алты республикашылмен бірге Федералдық неке туралы түзетуге қарсы дауыс берді. 2007 жылдың сәуір айында ол Stem Cell Research Enhancement Act заңын қолдаған республикашылдардың қатарына қосылды. Алайда, аборт мәселесіндегі оның ұстанымы қатаң түрде абортқа қарсы. Грегг кейбір қару-жарақтарды бақылау шараларына, ал кейбіреулеріне қарсы дауыс берді. Ол Brady Bill заңын қабылдамады, бірақ соңғы жылдары атыс қаруына құлыптар қою және шабуылдық қаруларды тыйым салуға дауыс берді. 2009 жылдың 17 желтоқсанында Грегг төраға Бен Бернанке мерзімін ұзартуға дауыс берді.

Испанияның сот жүйесі мен Гуантанамо шығанағы

2009 жылдың сәуір айында сенатор Грегг американдық дипломатпен бірге испандық дипломат Луис Фелипе Фернандес де ла Пеньямен келіссөздер жүргізу үшін жіберілді. Бұл шара Испанияның Ұлттық сот органында (Audiencia Nacional) испандық "Испан тұтқындарының қадір-қасиеті үшін" қоғамдық ұйымы Ирак және Гуантанамо лагеріндегі қылмыстар бойынша АҚШ-тың алты бұрынғы шенеунігіне қарсы қозғалған соғыс қылмыстары ісінен кейін жасалды. Сот процесі Женева конвенциясын, 1984 жылғы Азаптауға қарсы конвенцияны және 1998 жылғы Рим статутын бұзды деген айыппен алты бұрынғы АҚШ үкіметінің қызметкерлерін қамтыды: Альберто Гонзалес, Дэвид Аддингтон, Уильям Хейнс, Дуглас Фейт, Джей Байби және Джон Ю.

Даулар

Сенатта Грегг республикалық партияның жетекші келіссөзшісі және қаржы институттарын құтқару үшін құрылған TARP бағдарламасының авторы болды, оның өзінде Америка банкіне көп миллион долларлық инвестициясы болған. Сенаттан кеткен соң Грегг Goldman Sachs инвестициялық банкінің кеңесшісі болды. 2009 жылдың ақпан айында Associated Press Грегг пен оның отбасының сенатор ретінде Портсмут қаласындағы Пиз әуе күштері базасын өнеркәсіптік саябаққа қайта құруға бөлген федералдық қаражаттан жеке пайда тапқанын хабарлады. Сенаттың мәліметтеріне сәйкес, Грегг Пиз әуе күштері базасына салған инвестициясынан 240 017 доллардан 651 801 долларға дейін табыс алған, сонымен қатар бұрынғы базаға кем дегенде 66 миллион доллар көлемінде федералдық көмек ұйымдастыруға көмектескен. Президент Барак Обаманың бюджет тапшылығы жөніндегі комиссиясының мүшесі ретінде Грегг әлеуметтік қамсыздандыруды қысқартуды қорғай отырып, Уилли Саттонның сөздерін келтірді. Ол неге банктерді тонағанын сұрағанда, "ақша қайда бар, сонда барамын" деп жауап берді.

Сауда министріне тағайындау және оны қайтарып алу

2009 жылдың 2 ақпанында Politico және CNN Греггтің АҚШ-тың келесі сауда министрі лауазымын қабылдағанын хабарлады. Егер Грегг Сенатта бекітілген болса, ол Сенаттағы өкілдігінен бас тартып, оның орнына демократ губернаторы Джон Линч тағайындаған адаммен алмастырылар еді. Екі партияның өкілдері Греггтің бұрынғы бас штабының меңгерушісі, республикашыл Бонни Ньюманның оны алмастыруы мүмкін екенін растады. "Вашингтон пост" газеті губернатор Линчтің 2010 жылға дейін оның орнына республикашылды тағайындауына келіспесе, Грегг лауазымды қабылдамайтынын жазған еді. 2009 жылдың ақпан айында көптеген жаңалықтар құралдары Греггтің 1995 жылы АҚШ Сауда департаментін таратуға дауыс бергенін атап өтті. Грегг президент Обама ұсынған ынталандыру пакетін қолдайтынын мәлімдесе де, бұл пакетке қатысты дауыс беруден бас тартатынын түсіндірді. Обама әкімшілігінің Сауда департаменті басқаратын АҚШ халық санағы бюросын Греггтің қарауынан шығаруы мүмкін деген хабарлар тараған кезде, республикалық лидерлер Обамадан Греггке халық санағын өткізуге рұқсат беруді немесе оның кандидатурасын қайтаруды сұрады. 2009 жылдың 12 ақпанында Грегг АҚШ сауда министрі лауазымына қарастырудан өзінің кандидатурасын алып тастады, себебі халық санағы мен ынталандыру туралы заңға қатысты мәселелерде келіспеушіліктер туды. Ақ үйдің баспасөз хатшысы Роберт Гиббс Греггтің шешіміне қатысты мәлімдеме жасады, онда сенаторды тексеру кезінде Обаманың экономикалық бағдарламасын қолдайтыны туралы айтқан сөздеріне амалсыздық танытпағаны үшін айыптады: Сенатор Грегг президентке хабарласып, өзінің кандидатурасын сауда министрі лауазымына ұсынды. Ол тексеру барысында бұрынғы келіспеушіліктерге қарамастан, президенттің бағдарламасын қолдайтынын, қабылдайтынын және ілгерілететінін анық айтты. Бірақ, Греггтің тағайындалғаннан кейін президент Обаманың маңызды экономикалық басымдықтарын қолдамайтыны белгілі болған соң, сенатор Грегг пен Обама әкімшілігінің жолдарын айыру қажеттігі туындады. Оның ойы өзгергеніне өкінеміз. Соңынан баспасөзге сөйлеген Грегг өзінің шешіміне жауапкершілік алып, сауда министрі лауазымына ұсынылғанын қабылдап, кейін бас тартқаны үшін кінәсін мойындады. 2009 жылдың ақпан айында Associated Press Грегг пен оның отбасының сенатордың Пис әуе күштері базасын өнеркәсіптік аймаққа қайта құру үшін алған федералдық қаржыдан жеке пайда тапқанын хабарлады. Олардың Молли және Сара есімді екі қызы мен Джошуа есімді ұлы бар. Грегг 2005 жылы Вашингтондағы дүкеннің бірінен 20 долларлық Powerball лотерея билеттерін сатып алып, DC лотереясынан 850 000 доллардан астам ұтып алды.