Бейбітшілік серіктестігі (PfP) – НАТО бағдарламасы, Еуропа елдерімен әрі қарым-қатынас құруға, әскери ынтымақтастыққа бағытталған. 18 мемлекет қатысады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көпұлттық ұйым
Intergovernmental organization
Бейбітшілік үшін серіктестік (PfP;) – Солтүстік Атлантика келісім ұйымының (НАТО) мүше мемлекеттері мен Еуропадағы және одан тыс жерлердегі басқа мемлекеттер арасында сенім мен ынтымақтастық орнатуға бағытталған бағдарламасы. Бағдарлама 6 ынтымақтастық саласын қамтиды, олардың мақсаты әскери оқулар, жаттығулар, төтенше жағдайларды жоспарлау және оларға жауап беру, ғылым және қоршаған орта мәселелері, кәсіби дамыту, саясатты жоспарлау және азаматтық үкіметпен қарым-қатынас арқылы әскери өзара іс-қимыл арқылы серіктестермен қарым-қатынас құру. Осы процесте әскери бейтараптықты сақтауды қайта қарастыруға мәжбүр болған бейтарап елдер де болды. Сондықтан, 1997 жылы Австрия, Финляндия және Швеция сияқты елдер Бейбітшілік үшін серіктестік іс-шараларына қатысты. NACC алғаш рет 1991 жылдың қарашасында Рим саммитінде НАТО-ның бұрынғы Кеңес Одағы мен Варшава шартының одақтастарын еуропалық қауіпсіздік құрылымына интеграциялауға жасаған алғашқы әрекеті ретінде жарияланды. Бұл НАТО мен Шығыс Еуропаның әскери шенеуніктері арасында өнеркәсіптік және әскери тақырыптар бойынша дипломатиялық байланыс орнатуға бағытталған болатын. 1991 жылдан кейін NACC жыл сайынғы министрлердің кездесулерін және НАТО-ның саяси, экономикалық және әскери комитеттерінің Шығыс және Батыс өкілдері арасындағы тұрақты консультацияларды өткізді. Бұл кездесулердің мақсаты Шығыс және Батыс Еуропа арасындағы қарым-қатынастарды нығайту арқылы аймақтық саяси және әскери тұрақтылыққа үлес қосу болды. Алайда, кеңесте географиялық, экономикалық және мәдени жағынан әртүрлі, кейде саяси дау-жанжалдарға ұшырайтын 36 мүше болды. Нәтижесінде, бұл NACC-тің негізгі миссиясын іске асыруда шектеулерге әкелді. 1993 жылға қарай, Шығыс Еуропаның бірқатар елдері NACC-ға сенімін жоғалтты. Хорватия мен Украина сияқты жаңа мемлекеттердің пайда болуы және Чехословакияның бөлінуі Словакияның сыртқы істер министрі Милан Княжконы НАТО-мен барлық деңгейде ынтымақтастықты жеңілдететін қауіпсіздік аясын құруға шақыруға итермеледі. Аймақтық оқиғалардың қарқынына жауап берудегі NACC-тің жеткіліксіздігі, NACC мүшелерінің НАТО одағына мүшелікке ұмтылуын күшейтті, сондай-ақ балама бағдарламаны құруға әкелді. АҚШ Мемлекеттік департаментінің құпиясы ашылған құжаттарына сәйкес, президент Клинтон президент Ельцинге PfP-ні "НАТО мүшелігіне жол ашатын мүмкіндік" деп сипаттады және ол "Еуропаны бірнеше жүз шақырым шығысқа қарай бөліп тұратын жаңа сызық салмауы керек" деді. 1994 жылдың қыркүйегінде Клинтон Ельцинге НАТО кеңейеді деп мәлімдеді, бірақ нақты кесте болған жоқ. Сол кезде Ельцин Ресейдің ықпал ету аймағына Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығын (ТМД) қамтитынын мәлімдеді.
The Partnership for Peace (PfP; ) is a North Atlantic Treaty Organization (NATO) program aimed at creating trust and cooperation between the member states of NATO and other states mostly in Europe, including post Soviet states; 18 states are members. The program contains 6 areas of cooperation, which aims to build relationships with partners through military to military cooperation on training, exercises, disaster planning and response, science and environmental issues, professionalization, policy planning, and relations with civilian government. In the process, neutral countries also faced a situation in which they had to reconsider maintaining military neutrality; therefore, countries such as Austria, Finland and Sweden joined the Partnership for Peace field activities in 1997. The NACC was first announced at the Rome summit in November 1991 as NATO's first attempt to incorporate the former Soviet Union and its Warsaw Pact allies into European security frameworks. This was intended to form diplomatic links between NATO and Eastern European military officials on industrial and military conversations. After 1991, the NACC held annual ministerial meetings and regular consultations between Eastern and Western representatives of NATO's political, economic, and military committees. The objective of these meetings was to strengthen the relations between Eastern and Western Europe, thereby contributing to the regional political and military stability. However, the council contained 36 members of considerable geographic, economic, and cultural diversity who were at times in political dispute with each other. Eventually, this caused limited actions on the NACC's primary mission. By 1993, a range of Eastern European countries lost confidence in the NACC. The emergence of new states such as Croatia and Ukraine, along with the split of Czechoslovakia, led to Slovakian Foreign Minister, Milan Kňažko, urging the creation of a security framework that would facilitate cooperation on all levels with NATO. The shortcomings of the NACC in their insufficiency when dealing with fast paced regional events, resulted in heightened pressure by NACC members for a membership into the NATO alliance and also the formation of an alternative program. According to declassified U. S. State Department records, President Clinton characterized to President Yeltsin the PfP as a "track that will lead to NATO membership" and that "does not draw another line dividing Europe a few hundred miles to the east". In September 1994 Clinton told Yeltsin that NATO would expand, but there was no timetable. By that time, Yeltsin had claimed a Russian sphere of influence covering the Commonwealth of Independent States.
Қазақстан
Косово ПФП-ға мүшелікті үкіметтің тактикалық және стратегиялық мақсаты ретінде бағалады. Косово 2012 жылдың шілдесінде ПФП бағдарламасына қосылу үшін өтініш тапсырды. Бірақ, НАТО мүше елдері Грекия, Румыния, Испания және Словакия Косовоның тәуелсіздігін мойындамайды және бағдарламаға қатысуына бөгет қоюы мүмкін екенін мәлімдеді. Бағдарламаға қатысу үшін Косово Қарулі Күштері Косово Қауіпсіздік Күштерінен құрылуы тиіс.
Kosovo has described PfP membership as a tactical and strategic objective of the government. Kosovo submitted an application to join the PfP program in July 2012. However, four NATO member states, Greece, Romania, Spain and Slovakia, do not recognize Kosovo's independence and have threatened to block their participation in the program. To be eligible to join, the Kosovar Armed Forces must be established from the Kosovo Security Force.
Мұра
Салқын соғыс аяқталғаннан кейін бейбітшілік сақтау операцияларына қатысу мүмкіндіктері тең бөлісті, бірақ Швеция, Финляндия және Ирландия сияқты орта және бейтарап елдердің мәртебесі де төмендеді. Сондықтан, бейтарап мемлекеттер де қазіргі халықаралық саяси бірполярлы жүйеде әскери бейтараптығын сақтау туралы қайта ойлауға мәжбүр болды. 1997 жылдың маусым айында НАТОның жоғары лауазымды өкілі НАТО-мен жақын қарым-қатынас орнатып, соңында одаққа қосылуды көздеп, кеңейтілген рөл атқаратынын мәлімдеді. «Партнерлік Еуропа үшін» бағдарламасы Ресеймен ынтымақтастық қарым-қатынастары үшін негіз болғанымен, НАТО-ға мүшелікке жол ашпады. Бұл бағдарлама дағдарыстарды басқаруға, мысалы бейбітшілік сақтау операцияларына маңызды үлес қосса да, Ирландия мен Австрия әлі күнге дейін НАТО мүшесі емес.
During the post Cold War era, equal distribution of opportunities to contribute to peacekeeping operations was made, but the status of middle and neutral powers such as Sweden, Finland, and Ireland also decreased. Therefore, neutral countries also faced a situation in which they had to reconsider maintaining military neutrality in the current international political unipolar system. In June 1997, a senior NATO official said a broader role was aimed at working closer with NATO and finally joining the alliance. While the PfP provides a framework for cooperative relations with Russia, it did not include a membership into NATO. Although the PfP has made important contributions to crisis management, such as peacekeeping operations, Ireland and Austria are still not NATO members.
Эволюция
2001 жылы НАТО 26 ПФП елдерінің тоғызына Мүшелікке қадамдар жоспарына (МҚЖ) қатысуға мүмкіндік берді. 2002 жылы НАТО 2002 жылғы Прага саммитінде Жеке серіктестік іс-қимыл жоспары (ЖСІЖ) бастамасын қолға алды. Бұл жоспардың мақсаты – ПФП мүше мемлекеттеріне НАТО-ға міндеттеме беру қысымынсыз, НАТО-дан "реформалық мақсаттарды белгілеуге" көмек алу мүмкіндігін ұсыну болды. Президент Дмитрий Медведев Грузияның Оңтүстік Осетияның астанасы Цхинвалидегі ресейлік әскери базаға жасаған шабуылын "Ресейдің 9/11" деп сипаттады.
In 2001, NATO granted participation in its Membership Action Plan (MAP) to nine of the 26 PfP countries. In 2002, NATO began the Individual Partnership Action Plan (IPAP) initiative during the 2002 Prague Summit. The goal of this plan was to provide member states of PfP a chance to be granted assistance from NATO to "establish reform goals" without the pressure of committing to NATO. President Dmitry Medvedev referred to an attack by Georgia against a Russian military base in Tskhinvali, the capital of South Ossetia, as "Russia's 9/11".
Бейбітшілік үшін білім беру бастамасы
PfP НАТО және PfP қатысушылары арасында кәсіби әскери білімді қамтитын білім беру бағдарламаларын ілгерілетуге ұмтылды. Оның мақсаты – "Еуроатлантикалық аймақта және одан тыс жерлерде бейбітшілік пен қауіпсіздікке үлес қосу". Осы білім беру бағдарламалары мен оқулар көбінесе Орталық Азия және Оңтүстік Кавказ аймақтарына бағытталған.
The PfP has pushed for education programs amongst members of both NATO and the PfP composed of professional military education. Its purpose is to "contribute to peace and security in the Euro Atlantic region and beyond". These education programs and training are mostly focused on Central Asia and the South Caucasus.
Қаржыландырумен күрес
Бейбітшілік үшін серіктестік мүшелерінің құрамының үнемі өзгеруі оның бюджетіне әсер етті. Мысалы, бағдарлама үшін белгіленген Уэльс бастамасы бойынша қаржыландырудың (WIF) орташа жылдық көлемі 1996-2005 қаржы жылдарында 43 миллион долларды құрады. Бағдарламаға қатысатын елдер санының азаюы нәтижесінде 2006-2010 қаржы жылдарында жылдық қаржыландыру 29 миллион долларға дейін төмендетілді. Тағы бір фактор – WIF қаржыландыруының НАТО-ға қосылуға ниеттенетін елдер арасындағы үлесін азайту.
The Partnership for Peace has had ramification on its budget caused by the ever changing formation of members. For instance, the average annual Wales Initiative Funding (WIF) established for the program was set at $43 million during the fiscal years of 1996 to 2005. In consequence of a decline in the number of countries participating in the program, annual funding was reduced to $29 million in fiscal years 2006 through 2010. Another factor includes the reduction of distribution of WIF funding in the program amongst aspiring members of NATO.