Кіріспе
Жапонияның премьер-министрі 1996-1998 жылдар аралығында Риутаро Хашимото (橋本 龍太郎) – 1996-1998 жылдар аралығында Жапонияның премьер-министрі қызметін атқарған жапон саясаткері. Ол 1990 жылдардың көп бөлігінде үстемдік құратын ЛДП-нің ірі фракцияларының бірін басқарды және 2004 жылы жанжалға байланысты басшылық лауазымынан кетуге мәжбүр болғанша жапон саясатында ықпалды тұлға болып қала берді. Абыройын жоғалтқан ол 2005 жылғы жалпы сайлауға түсуден бас тартып, саясаттан де-факто қанағаттанды.
Ryutaro Hashimoto (橋本 龍太郎) was a Japanese politician who served as the Prime Minister of Japan from 1996 to 1998. He was the leader of one of the largest factions within the ruling LDP through most of the 1990s and remained a powerful back room player in Japanese politics until scandal forced him to resign his leadership position in 2004. Disgraced, he chose not to stand in the general election of 2005, and effectively retired from politics.
Ерте саяси өмірі
Хашимото 1937 жылғы 29 шілдеде Окаяма префектурасының Сожа қаласында дүниеге келген. Оның әкесі, Рёго Хашимото, премьер-министр Нобусуке Киши кабинетінде министр болған. Әкесінің жолын жалғап, Рютаро 1960 жылы Кейо университетін саяси ғылымдар мамандығы бойынша бітіріп, 1963 жылы Жапонияның Өкілдер палатасына сайланды. Келесі жиырма жыл ішінде Либералдық-демократиялық партия қатарында өсіп, 1978 жылы премьер-министр Масаёси Охира басшылығымен Денсаулық сақтау және әл-ауқат министрі, ал 1980 жылы ЛДП-ның қаржы және мемлекеттік басқару директоры болды. 1986 жылы Ясухиро Накасоне үкіметінде қайтадан министрлік қызметке кіріп, 1989 жылы ЛДП бас хатшысы болды – бұл партия төрағасынан кейінгі ең жоғары лауазым (ЛДП үкіметте болған жағдайда, әдетте премьер-министр де осы қызметте болады). Хашимото 1970 жылдары Какуэй Танака құрған күшті ЛДП фракциясының маңызды тұлғасына айналды, бірақ кейіннен 1988 жылғы «Recruit» жанжалына ұшыраған Нобору Такешита басқарып, оның ықпалы азайды. 1991 жылы баспасөз Хашимотоның хатшыларының бірінің заңсыз қаржы операцияларына қатысқандығын анықтады. Осыдан кейін Хашимото екінші Кайфу кабинетінде Қаржы министрі лауазымынан қанағаттанды. Көпіршік экономикасының күйреуінен кейін ЛДП 1993/94 жылдары Ичиро Озава келіссөздер жүргізген Хосокава және Хата кабинетіндегі LDP-ға қарсы коалиция кезінде уақытша билікті жоғалтты. 1994 жылы Йохей Коно басшылығымен ЛДП билікке оралғанда Хашимото қайтадан үкіметке кірді, дәстүрлі қарсыласы – Жапон социалистік партиясымен (ЖСП) билік коалициясын құрып, премьер-министрлік лауазымын кіші серіктесіне және Жаңа партия Harbinger (ЖПХ) партиясына берді. Хашимото Томиичи Мураяма кабинетінде Халықаралық сауда және өнеркәсіп министрі болды. MITI басшысы ретінде Хашимото АТЭС кездесулерінде және саммиттерде танымал болды. 1995 жылдың қыркүйегінде Йохей Коно үшінші мерзімге кандидат болмады. Хашимото ЛДП төрағасы сайлауында Юничиро Койдзумиді 304 дауысқа қарсы 87 дауыспен жеңіп, партия басшысы және Мураяма кабинетінде премьер-министрдің орынбасары болды.
Премьер-министр
1996 жылы Мураяма қызметтен кеткен соң, 135-ші Ұлттық диета Хашимотоны Жапонияның 82-ші премьер-министрі етіп сайлады. Ол NFP жетекшісі Ичиро Озаваға қарсы төменгі палатада 288 дауысқа 167, ал жоғарғы палатада 158 дауысқа 69 қарсы дауыспен сайланды. 1996 жылдың сәуір айында Хашимото Окинаваның қалалық аймағында орналасқан даулы MCAS Futenma әскери базасын АҚШ-қа қайтару туралы келісімге келді. Бұл келісімге Жапонияның Сыртқы істер министрлігі мен Қорғаныс агенттігі қарсы болды, бірақ Хашимотоның американдық әріптесі, президент Билл Клинтон қолдады. 2015 жылға дейін базаны қайтару аяқталған жоқ, себебі Окинава тұрғындары базаны жаңа орынға көшіруге қарсылық көрсетіп келеді. Хашимотоның ішкі саяси беделі Жапония мен АҚШ арасындағы сауда дауы кезінде Клинтон әкімшілігінің сауда өкілі Микки Кантормен ашық пікір алмасу арқылы артты. Хашимотоның танымалдылығы көбінесе оның мінез-құлқымен байланысты болды. Жапондық автосалондар неге американдық машиналарды сатпайды деген сұраққа ол: «Неге IBM Fujitsu компьютерлерін сатпайды?» деп жауап берді. Жапония экономикасы 1991 жылғы құлдыраудан кейін қалпына келмей жатқанда, Хашимото жеке сектордан сарапшылар тобына шетелдік бәсекелестік үшін жапон нарығын жақсарту және оны толығымен ашу мәселелерін қарастыруды тапсырды. 1996 жылдың 27 қыркүйегінде Хашимото кабинеті Ұлттық диетаның төменгі палатасын таратып жіберді. Қазан айында өткен төменгі палатаның жалпы сайлауында LDP үлкен жетістікке жетті, ал оның коалициялық серіктестері SDP (Хашимото кабинеті құрылғаннан кейін JSP қысқа мерзімге қайта аталды) және NPH орындарынан айырылды. Екі партия да LDP-мен коалицияны тоқтатты, бірақ 1998 жылға дейін кабинеттен тыс ынтымақтастық (kakugai kyōryoku) аясында диетадағы одақтас болып қала берді. LDP диетаның екі палатасын да бақылауда ұстады, әдетте төменгі палатада бірнеше орынға кемшілікпен, ал жоғарғы палатада көпшілік орындар жетіспеді. Бұл 1993 жылдан бері LDP-нің жеке партиялық үкіметі болды. Осы жетістікке қол жеткізгеннен кейін Хашимото 1997 жылдың қыркүйегінде партия төрағасы болып бекітілді. 1998 жылғы Жоғарғы палатаның кезекті сайлауында LDP көпшілігін қайта қалпына келтіре алмады (1989 жылы жоғалған және 2016 жылға дейін қайта қалпына келтірілмеген) және одан да көп орынды жоғалтты. Хашимото осы сәтсіздікке жауапкершілік сезініп отставкаға кетті, ал LDP төрағасы және премьер-министрі лауазымдарына Сыртқы істер министрі Кейдзо Обучи тағайындалды.
Кейінгі саяси өмірі
Хашимото ЛДП кеңесші партиясында қалды, ал 2-ші Мори кабинетінде Окинава даму агенттігінің министрі және әкімшілік реформаға жауапты министр болып тағайындалды. Ол бірнеше жыл бойы фракцияны басқарды. 2001 жылы ол премьер-министр лауазымына үміткерлердің бірі болды, бірақ сайлауда одан да танымал премьер-министр Джуничиро Койдзумиден жеңілді. 2003 жылдың соңында Хашимото фракциясы Койдзумини қайта сайлау мәселесін талқылағанда ыдырауға бастады. 2004 жылдың желтоқсан айында Хашимото Жапония стоматологтар қауымдастығынан 100 миллион иендік чек алғаны анықталғаннан кейін фракция басшысы лауазымынан кетіп, төменгі палатадағы сайлау округінде қайта сайлануға түспейтінін мәлімдеді. 2004 жылдың 22 наурызында Дүниежүзілік су күнінде Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысы Кофи Аннан Су және санитария жөніндегі жаһандық кеңес құрып, Рютаро Хашимотоны төраға етіп тағайындады. Өмірінің соңында Хашимото "Әлем халқына" деген хатын "Әлемнің түкпір-түкпірінен су дауыстары" кітабында жариялауға берді (2007 жылдың қазаны), бұл кітап БҰҰ-ның су онжылдығымен (2005–2015) байланысты. Хатында ол әлемдегі суға байланысты апаттар туралы айтып, БҰҰ-дан 2015 жылға дейін су апаттарынан болатын өлімдер санын екі есеге азайтуға шақырды. Хашимото хатын былай деп аяқтады: "Ескі мақалда: "Су тамшылап тасқа тесік ашады" делінеді. Мен адамыздықпен айтамын, табандылықпен біз алдағы онжылдықта өркениетіміздің кез келген кедергісін жеңе аламыз".
Жеке өмір
Ол Кумико Хашимотоға (1941 жылы туған) үйленген. Олардың екі ұлы мен үш қызы болды: Рю, Гаку, Хироко, Ацуко және Данко. 1998 жылы Жапония Скауттар қауымдастығы мен Америка Скауттар ұйымы арасындағы алмасу бағдарламасы, сол кездегі премьер-министр Хашимотоның 1996 жылы АҚШ Президенті Билл Клинтонмен өткен кездесудегі ұсынысы бойынша басталды. 1998 жылы Америка Скауттар ұйымының Бас скауты Джере Ратклифф оған "халықаралық деңгейде жастарға елеулі үлес қосқаны үшін" Silver World Award сыйлығын табыс етті.