Кіріспе

Америкалық аболиционист және жазушы (шамамен 1807–1870) – заманауи музыкант.

Джеймс Уильям Чарльз Пеннингтон (шамамен 1807 – 22 қазан 1870) – американдық тарихшы, аболиционист, оратор, пастор, жазушы және қоғамдық қайраткер. Пеннингтон – Йель университетіне қабылданған алғашқы қара нәсілді студент. Ол Конгрегациялық шіркеуде пастор болып тағайындалды, кейін Коннектикут штатының Хартфорды және Нью-Йорк қалаларындағы қауымдар үшін Пресвитериан шіркеулерінде қызмет етті. Азамат соғысынан кейін ол Миссисипи штатының Нэчез, Мэн штатының Портленд және Флорида штатының Джексонвилл қалаларындағы қауымдарға қызмет етті. Соғысқа дейінгі кезеңде Пеннингтон аболиционист болды және Лондонда өткен құлдыққа қарсы екінші дүниежүзілік конференцияға американдық делегаттардың бірі ретінде қатысты. 1850 жылы ол Шотландияда болғанда АҚШ Конгресі қашқан құлдар туралы заң қабылдады. Солтүстікте қашқан құлдарға қауіп сейілгендіктен, Пеннингтон Британ аралдарында қалды, ал достары оның бұрынғы қожайынынан және оның мүлігінен бостандық сатып алу үшін жұмыс істеді. Пеннингтон Англиядағы қоғамдық лекцияларда аболиционизм қозғалысына қаржы жинады. Пеннингтон Америка Құрама Штаттарындағы қара нәсілділердің тарихының алғашқы еңбегі саналатын «Түсті адамдардың шығу тегі мен тарихы» (1841) атты кітабын жазып, жариялады.

Ерте өмір

Джеймс 1807 жылы Мэриленд штатының шығыс жағалауындағы Тилгман плантациясында құлдықта дүниеге келді. Төрт жасында Джеймс пен анасы Фрисби Тилгманға, олардың қожайынының ұлына, үйлену тойына сыйлық ретінде тапсырылды. Жасырақ Тилгман оларды Мэриленд штатының батысындағы Хагерстаун қаласына жақын орналасқан Рокленд атты жаңа плантациясына алып барды. Сол жерде Джеймс ағаш шеберлігі мен теміршілікке оқытылды, ата-анасы мен он бір бауырларын қалдырып кетті. Пеннингтон Пенсильвания штатының Адамс округіне жеткенде, оны квакерлер Уильям және Фиби Райт қабылдады. Олар құлдан қашқан адамға көмектесіп, жұмысы үшін жалақы төледі. Пенингтон сауатсыз болғандықтан, Райт оған оқу мен жазуды үйретті. Пенингтон меценатының құрметіне "Уильям" деген есімді орта атына, ал квакерлер тарихында белгілі болған ағылшын Исаак Пеннингтонның атымен "Пеннингтон" тегін алды.

Нью-Йоркке көшу

Бір жылдан кейін, 1828 жылы Пеннингтон солтүстікке қарай Бруклинге (Нью-Йорк) көшті. Ол бай заңгердің көлікшісі болып жұмыс істеді. Білімін жалғастырып, табысының есебінен жеке репетиторларға ақы төлеп, латын және грек тілдерін өзі үйренді. Нью-Йорктегі құлдықты біртіндеп жою заңы 1827 жылға дейін барлық ересектерді толықтай азат етуге мүмкіндік бермеді. 1800 жылдардың басында Лонг-Айлендтегі Кингс округі мен Бруклинде әлі де көптеген құл еңбекшілер болды, себебі олар сол кездегі аймақтың ауыл шаруашылығы экономикасы үшін маңызды рөл атқарды. Пеннингтон 1829 жылы Филадельфияда өткен алғашқы Негрлердің ұлттық конвенциясына қатысты. Ол Негрлер конвенциясы қозғалысында белсенді болып, 1853 жылы оның төрағасы болды. Бес жылдың ішінде ол көп білім жинап, Ньютаун (қазіргі Квинс штатының Эльмхерст қаласы, Батыс Лонг-Айленд) мектебінде мұғалім болып жұмысқа орналасты. Ол осы жерде Фредерик Дуглас пен оның болашақ әйелін үйлендірді. Сонымен қатар, Манхэттендегі Шило пресвитериан шіркеуінің жұмысына да қатысты.

Білім

Пеннингтон Йель діни мектебіне түсуге өтініш бірақ терісінің түсіне байланысты қабылданбады. Йель әкімшілігі Пеннингтонға ресми оқуға қабылданбастан, төмендетілген жағдайда Йель университетінде сабақ алуға рұқсат берді. Оған сабақта сөйлеуге, сұрақ қоюға, кітапханадан кітап алуға және Йель университетінің тізіміне атын жазуға рұқсат берілмеді. Ол мұны "құпірлік" деп атады. Йель діни мектебінде оқуын аяқтағаннан кейін Пеннингтон Конгрегациялық шіркеуде діни қызметкер болып тағайындалды, бұл шіркеудің оның Йельде білім алғанын мойындағанын көрсетеді. 2023 жылдың 24 сәуірінде Йель университеті Пеннингтонға М.А. Privatim дәрежесін берді, «Пеннингтон Йельде оқыған кезде оған берілмеген мүмкіндіктер мен артықшылықтарды қайтара алмасақ та, оның еңбегін мойындаймыз және оған М.А. Privatim дәрежесін беріп, оның мұрасын құрметтейміз» деді. Діни қызметкер болып жұмыс істеген кезде Пеннингтон африкалық американдықтардың тарихы бойынша алғашқы еңбек деп саналатын «Түсті халықтың шығу тегі мен тарихы» (1841) атты кітапты жазды, сол кездегі ағымдағы еңбектерге сүйенді. Англияда болғанда, ол шешімді түрде қонақ діни қызметкер ретінде уағыздауға және қасиетті дәм беруге шақырылды. Хартфордқа оралғаннан кейін ол бұл туралы ақ әріптестеріне айтып, оларды өздерінің уағыздар тізіміне қосуға көндірді. Осы маршрутта ол Коннектикут штатындағы бірнеше шіркеулерде уағыз айтқан алғашқы қара нәсілді пастор болды. Ол өзінің қауым мүшесі Джон Хукермен дос болып, 1844 жылы оған қашқан құл екенін және болашағына қатысты алаңдаушылықтарын айтты. Хукер оның бұрынғы иесі Фрисби Тилгманмен сатып алу бойынша құпия келіссөздер жүргізді. Хукер мен Пеннингтонның қолында иесінің көп ұзамай қайтыс болғаннан кейін талап еткен 500 доллар болған жоқ. Пеннингтон 1830 жылдардың соңында Батыс Африканың менде халқының заңсыз құлдыққа түскендеріне әділет іздеуге қатысқандардың бірі болды. Олар көтеріліс жасап, кемелерін Лонг-Айлендке жеткізгеннен кейін АҚШ оларды тұтқындады. Испания, кеме иелері, АҚШ және менделер 1839 жылдан 1841 жылға дейін соттасқан күрделі Амистад ісіне қатысты. Соттар менделер кеме иелерінің меншігі ме, Испанияның меншігі ме, әлде еркін бе екенін анықтауға шақырылды. АҚШ Жоғарғы Соты ақырында менделердің пайдасына шешім шығарды, олар еркін адамдар болғандықтан (африкалық құл саудасы тыйым салынғандықтан) өздерін қорғауға және бостандықтарын қайтаруға құқылы екенін айтты. Батыс африкалықтар өздерінің ісі мен бостандығын жеңгеннен кейін, отыз бес адам Африкаға қайтуды таңдады. Пеннингтон олардың оралуына қаражат жинау үшін алғашқы қара миссионерлік қоғам – Біріккен миссионерлік қоғамды құрды. 1850 жылы қашқан құлдар туралы заң қабылданған кезде Пеннингтон Шотландияда болды, бұл оның Оңтүстіктен қашқан құл ретінде тәуекелін арттырды. Бұл тіпті Нью-Йорк сияқты еркін штаттардағы құқық қорғау органдары мен лауазымды тұлғалардан қашқан құлдарды ұстап алуға және соттауға көмектесуді талап етті және құл аулаушылар мен иелерінің пайдасына бейтарап болды. Құлдарды ұстаған үшін сыйлық берілді, ал құжаттарды толтыру талаптары жеңіл болды, бұл құл аулаушыларға тіпті еркін адамдарды да ұстауды жеңілдетті. 1850 жылы Пеннингтон Нью-Йоркке Шило Пресвитериан шіркеуінде қызмет етуге шақырылса да, ол осындай қауіп төнген кезде қайтып оралудан қорқыныш сезінді. Хукер Англиядағы құлдықты жоюшылармен бірге Тилгманның мүлігінен Пеннингтонды сатып алу үшін ақша жинады (иесі қайтыс болды). Бервикширдің Данс қаласындағы Пеннингтонның достары қаржы жинады. Хукер Пеннингтонды Нью-Йоркте заңды түрде босату үшін қысқа мерзімге заңды "меншігіне" алды. Құрама Штаттарға оралғаннан кейін Пеннингтон Нью-Йорк қаласының қоғамдық көлік жүйесіндегі сегрегацияға наразылық білдіру үшін комитет құруға көмектесті. 1854 жылы мектеп мұғалімі Элизабет Дженнингс ақ нәсілділерге арналған көлік құралында отырғаны үшін тұтқындалды. Барлық көшелік көліктерді бірнеше жеке компаниялар басқарды; олар қара нәсілді адамдардан бөлек отыруды талап етті. Жас адвокат Честер А. Артур қорғады. Пеннингтон 1859 жылы басқа компаниямен жұмыс істейтін «ақтар ғана» көшелік вагонында отырғаны үшін тұтқындалып, сотталғанда, оны Заңдық құқықтар қауымдастығы қорғады. Оны Элизабеттің әкесі Томас Л. Дженнингс құрған.

Азамат соғысы және одан кейінгі кезең

Пеннингтон пацифист ретінде танылды, бірақ Америка Азамат соғысы (1861-1865) кезінде ол Одақ армиясына қара терілі әскерлерді қабылдауға көмектесті. Соғыс аяқталғаннан кейін ол Миссисипи штатының Нэтчез қаласында қысқа уақыт пастор болып қызмет етті. Содан кейін ол Мэн штатының Портленд қаласына шақырылып, онда үш жыл қызмет етті. 1870 жылдың басында ол Оңтүстікке қайтып келді, онда Пресвитериан шіркеуі оны Флоридада қызмет етуге тағайындады. Ол Джексонвиллде афроамерикалықтардан тұратын қауымдастық ұйымдастырды. Ол қысқа аурудан кейін 1870 жылдың 22 қазанында қайтыс болды. 2016 жылы Йель діни мектебі Пеннингтонның есімімен сынып бөлмесін атап, оның суретін ортақ бөлмесіне іліп қойды. 2023 жылы Йель университетінің түлектері мен кәсіби студенттер Сенаты Пеннингтонды құрметті сенатор деп жариялап, оның портретін Сенат орталығында, «Грифон» пабында ілуге тапсырыс берді. Сондай-ақ 2016 жылы Пеннингтон Нью-Йорк штатының Питерборо қаласындағы Ұлттық Құлдықтан Азат ету Залына енгізілді. 2023 жылы Йель университеті оған постүнді түрде M. A. Privatum дәрежесін берді. Ол бұрынғы президент Томас Джефферсонның қара нәсілділердің "төмендігі" туралы жарияланған мәлімдемелерін тікелей сынға алды. «Екі жылдық үзіліс немесе, қоштасу уағызы»: Бесінші Конгрегациялық шіркеуде уағыздалған / Дж. В. К. Пеннингтон. 2 қараша, 1845 жыл. «Қашқан ұста» немесе Джеймс В. К. Пеннингтонның өміріндегі оқиғалар, Нью-Йорк Пресвитериан шіркеуінің пасторы, бұрын Мэриленд штатында құл болған, АҚШ (1849), оның естеліктері, құл туралы баяндама, алғаш рет Лондонда жарық көрді. Оңтүстікте құлдықты жоюдың негізділігі: британдық азаттықтың табысынан туындайтын заңды қорытынды: 1856 жылдың 1 тамызында Коннектикут штатының Хартфорд қаласында сөйлеген сөз. Американың Алабама штатындағы мақта өсіретін аймақтан қашқан құл Дж. Х. Банкс өмірінің оқиғалары (Ливерпуль, 1861).