Маймонидтің «Мишне Тора» кодекси — Мақалалармен ағылшынша

Кіріспе

Маймонидтің еврей діни заңдарының кодексі – Маймонидтің (Равви Моше бен Маймон/Рамбам) жазған раввиндік еврей діни заңдарының (халаха) кодексі. Мишне Тора (מִשְׁנֵה תוֹרָה), сондай-ақ Сефер Яд ха Хазака (ספר יד החזקה) деп аталады. Мишне Тора 1170 және 1180 жылдары аралығында жинақталған, бұл кезде Маймонид Мысырда тұрған, және Маймонидтің ең маңызды еңбегі саналады. Сәйкесінше, кейінгі дереккөздерде бұл жұмысты "Маймон", "Маймонид" немесе "РаМБАМ" деп атайды, бірақ Маймонид басқа да еңбектер жазған. Мишне Тора он төрт кітаптан тұрады, олар бөлімдерге, тарауларға және абзацтарға бөлінген. Бұл – еврейлердің барлық салт-дәстүрлерін, соның ішінде Иерусалимдегі ғибадатхана болған кезде ғана қолданылатын заңдарды толық баяндайтын орта ғасырлық еңбек және иудаизмде маңызды рөл атқарады. Оның атауы – бұл бастапқыда Киелі кітаптағы Екінші заң кітабы үшін қолданылған атау, ал "Қуатты қол кітабы" деген ат оның он төрт кітапқа бөлінуінен туындайды: он төрт сандық мәні, еврей әріптерімен көрсетілгенде, Йод (10) және Далет (4) әріптерінен тұрады, бұл сөзді ('қол') құрайды. Маймонид Ауызша Таураттың толық мәлімдемесін беруді көздеген, сондықтан Жазбаша Тауратты, содан кейін Мишне Тораны меңгерген адамға басқа кітаптың қажеті болмайды. Бұл жұмысқа қазіргі замандағы реакция әртүрлі болды, күшті және дереу қарсылық болды, ол дереккөздердің жоқтығына және жұмыстың Талмудты оқуды алмастыруға бағытталғанына сенуге байланысты болды. Маймонид бұл сынға жауап берді, және Мишне Тора еврей діни ойларындағы ықпалды еңбек ретінде сақталды. Бірнеше авторитетті тұлғалардың пікірінше, Маймонидтің көзқарасына қарсы шешім қабылдауға болмайды, тіпті ол Талмудтың мәтініне қайшы келсе де, себебі мұндай жағдайларда Талмуд сөздері дұрыс түсіндірілмеген деп есептеледі. Сондай-ақ: "Адам Маймонидтің пікірін қабылдану керек, тіпті ол өз ұстаздарына қарсы болған жағдайда да, өйткені ол олардың көзқарастарын білген, және егер ол олармен келіспесе, онда олардың түсіндірмесін қабылдамаған болуы керек".

Code of Jewish religious law authored by Maimonides

The Mishneh Torah (מִשְׁנֵה תוֹרָה), also known as Sefer Yad ha Hazaka (ספר יד החזקה), is a code of Rabbinic Jewish religious law (halakha) authored by Maimonides (Rabbi Moshe ben Maimon/Rambam). The Mishneh Torah was compiled between 1170 and 1180 CE (4930 and 4940 AM), while Maimonides was living in Egypt, and is regarded as Maimonides' magnum opus. Accordingly, later sources simply refer to the work as "Maimon", "Maimonides", or "RaMBaM", although Maimonides composed other works. Mishneh Torah consists of fourteen books, subdivided into sections, chapters, and paragraphs. It is the only medieval era work that details all of Jewish observance, including those laws that are only applicable when the Temple in Jerusalem is in existence, and remains an important work in Judaism. Its title is an appellation originally used for the Biblical book of Deuteronomy, and its moniker, "Book of the Strong Hand", derives from its subdivision into fourteen books: the numerical value fourteen, when represented as the Hebrew letters Yodh (10) and Dalet (4), forms the word ('hand'). Maimonides intended to provide a complete statement of the Oral Law, so that a person who mastered first the Written Torah and then the Mishneh Torah would be in no need of any other book. Contemporary reaction was mixed, with a strong and immediate opposition which focused on the absence of sources and the belief that the work appeared to be intended to supersede study of the Talmud. Maimonides responded to these criticisms, and the Mishneh Torah endures as an influential work in Jewish religious thought. According to several authorities, a decision may not be rendered in opposition to a view of Maimonides, even where he apparently militated against the sense of a Talmudic passage, for in such cases the presumption was that the words of the Talmud were incorrectly interpreted. Likewise: "One must follow Maimonides, even when the latter opposed his teachers, since he surely knew their views, and if he decided against them, he must have disapproved their interpretation."

Тіл және стиль

Мишна Тора Мишна сияқты еврей тілінде жазылған. Алғы сөзінде Маймонид Талмуд арамей тілінде жазуға құлшынбағанын айтады, себебі ол кеңінен танымал емес еді. Оның бұрынғы еңбектері яһуди-араб тілінде жазылған. Мишна Тора көбінесе дереккөздерді немесе аргументтерді келтірмейді, әр жағдайда қолданылатын заң туралы соңғы шешімді айтумен ғана шектеледі. Талмудтық түсіндірулерге немесе әдістемеге қатысты ешқандай талқылау жоқ, ал тараулардың реті заңдардың мазмұнына, ақыл-ой принциптеріне емес, сәйкес келеді. Маймонидтің замандастары оның дереккөздерді қоспағаны үшін сынады. Кейін Маймонид дереккөздерді қоспағанына өкінді, бірақ соңында жұмысын жаңартуға уақыты болмады.

Ерекше заңдар

Мишне Торада қайырымдылықтың сегіз деңгейінен тұратын, көп цитаталанған тізім бар, онда бірінші деңгей ең жоғары, ал сегізінші деңгей ең төмен саналады (Tzedakah қараңыз).

Сыншылар мен сын

Мишне Тора пайда болғаннан бастап-ақ оған күшті қарсылық білдірілді. Негізгі дау тудырған мәселелер – дереккөздердің жоқтығы және бұл еңбектің Талмудты оқудың орнына қойылғандай деген сенім болды. Кейбір сын-пікірлердің ақылға сыймайтындығы да байқалды. Шындығында, Маймонид Талмудтан цитата келтіріп, оқу уақытының үштен бірін Талмудты оқуға арнау керектігін айтады. Ең адал, бірақ ықпалды қарсыласы – оның түсініктемелері Мишне Тораның барлық басылымдарымен бірге жарияланған, Поскьерден Рабби Авраам бен Давид (Равад III, Франция, 12 ғасыр) болды. Көптеген сыншылар оның қолданған жаңа әдістеріне ерекше қарсы болды, ал оның жұмысындағы артықшылық деп есептеген ерекшеліктері қарсыластарына ұнаған жоқ, себебі олар жаңалықтар еді. Сондықтан оны Талмудтың тәртібінен шығып, өзінің бөлінісі мен ұйымдастыруын енгізгені үшін, сондай-ақ кейде Вавилон Талмудына қарсы Тосефта мен Иерусалим Талмудына сәйкес шешімдер қабылдауға батыл болғаны үшін айыптады. Әсіресе Маймонидтің дереккөздерін көрсетпегеніне қатысты айыптар көп болды; мұны оның мақтаншақтығының белгісі деп есептеді, өйткені бұл ғалымдарға оның айтқандарын тексеруді қиындатты, тіпті мүмкін емес деді, және оларды оның шешімдерін сөзсіз қабылдауға мәжбүр етті. Дегенмен, осының бәріне қарамастан, Маймонид Мишне Тораның болашақта үлкен ықпалға ие болып, қабылдалатынына сенімді болды. Ол бұл туралы шәкірті Рабби Йосеф бен ха рав Йехудаға жазған хатында батыл түрде айтты:

Маймонидтің жауабы

Маймонид өзін қорғады. Ол бұл еңбекті даңқ үшін жазған жоқ, тек қажетті, бірақ жетіспейтін кодексті ұсынуды қалады, себебі қиын оқудан шаршаған шәкірттер практикалық маңызы бар мәселелерде адасып кетуі мүмкін еді. Ол Талмудты зерттеуді толығымен жою ниеті болмағанын, сондай-ақ, рабби Исаак Альфасидің "Халахоттарының" қажеті жоқ демегенін айтты, өйткені ол өзі шәкірттеріне Гемара туралы, ал олардың өтініші бойынша Альфасидің еңбегі туралы дәріс берген. Дегенмен, ол көпшілік үшін Талмудты зерттеудің қажеті жоқ екенін, себебі Мишна Тора және жазба Тора жеткілікті екенін мәлімдеді. Сондай-ақ, ол Талмудтағы талқылауларды терең зерттеудің "уақытты босқа жұмсау" екенін айтты, өйткені зерттеудің жалғыз мақсаты заңды қалай қолдану керектігін білу еді. Ол дереккөздерін көрсетпеуін тек ғылымды қысқа жасау ниетімен байланыстырды, бірақ оның дереккөздері мәтіннен айқын көрінбейтін халахоттарға қатысты биліктерін келтіретін қосымша еңбек жазбағанына өкінді. Егер жағдайға мүмкіндік болса, ол бұл кемшілікті толтыруға тырысады, бірақ мұндай қосымшаны жазу қиынға соғуы мүмкін. Ол көптеген жерлерде оның пікірлерін мақтап, бекітіп, дереккөздерін келтіріп, түсіндірді. Кейінгі еңбектер (мысалы, Йосеф Кароның "Кесеф Мишне" еңбегі) Маймонидтің шешімдеріне негіз табуға және оның Равадпен араздасуын шешуге ұмтылды.

Героналық Йона

Әсіресе, Нахманидтің (Рамбанның) туысы, бастапқыда "Яд" еңбекке қарсы шыққандардың бірі болған Жонахты ерекше атап өту керек. Ол 1240 жылдары "Сефер ха Мадда" кітабының бірнеше данасын өртеуге қатысқан. 1244 жылы Парижде Талмуд өртелгенін көргеннен кейін өкініш білдірді, бұл оған көктен келген белгі ретінде түсінілді, ол қателескенін көрсетеді. Ол Израиль еліне сапар шегіп, он куәгердің қатысуымен Маймонидтің қабірінен кешірім сұрауға ниеттенді, бірақ жолына жалғаса алмады. Ол жан тебілісі кезінде тәубе туралы классикалық еңбек ("Шаарей Тешува", "Тәубе қақпалары") жазды.

Ықпал

Осылайша Маймонидтің еңбегі, оған қарсы өткір шабуылдарға қарамастан, көп ұзамай діни шешімдер үшін бірінші кезектегі маңызды авторитет ретінде жалпы мойындалды. Бірнеше сарапшылардың пікірінше, шешім Маймонидтің көзқарасына қарсы қабылданбауы керек, тіпті ол Талмуд мәтінінің мағынасына қайшы келсе де, себебі мұндай жағдайларда Талмуд сөздері дұрыс түсіндірілмеген деп есептелінеді. Сондай-ақ: "Маймонидтің тіпті өз ұстаздарына қарсы пікір білдірген жағдайында да ұстану керек, өйткені ол олардың көзқарастарын жақсы білген, ал оларға қарсы шешім қабылдаса, олардың түсіндірмесімен келіспегендігін білдіреді". Барлық томдары жарық көрді. Раввин Йосеф Кафихтің басылымы негізінен Йемен қолжазбаларына сүйенеді және Мишне Тораға жасалған классикалық түсіндірмелерге шолу жасап, Кафихтің түсініктемелерімен бірге бұрынғы түсіндірмелердің толық сөздерін қамтитын кеңейтілген түсіндірмелерді ұсынады. Раввин Нахум Рабиновичтің, Маале Адумимдегі Биркат Моше ешивасының роши, Yad Peshutah басылымы. Бұл басылым бірнеше қолжазбаға негізделген (кітаптардың сенімділігіне қарай әртүрлі қолжазбалар қолданылады) және Мишне Тораға қатысты жаңа түсіндірмелерді қамтиды. Раввин Ицхак Шелаттың Exact Mishneh Torah басылымында түсіндірме жоқ. Ол басылған нұсқаларды нақтыланған нұсқамен салыстырады. Қазірге дейін төрт том басылып шықты, баспагер жыл сайын екі жаңа том басылатынын күтеді. Ешиват Ор Вишуа баспасынан шыққан бір томдық (1000 беттік) басылым, қазір үшінші басылымында, сенімді қолжазбаларға негізделген барлық басылымдарды қамтиды, айналасындағы көрсеткіштермен бірге, бірақ түсіндірмесіз. Мәтін қайта тексерілді, негізінен Кафихтің басылымына сүйене отырып. Ол басқа басылымдардағы өзгерістерді тек маңызды өзгерістер болған жағдайларда ғана көрсетеді. Ешиваның "Мишне Тора жобасы" көп томдық қалталық басылымды жариялауды жоспарлап отыр, онда дауысты белгілер және басқа мәтіндерге, сондай-ақ Маймонидтің басқа еңбектеріне сілтемелер болады. "Сефер ха-мадда" (Білім кітабы) кішігірім нұсқасы қазірдің өзінде басылып шықты.

Thus the work of Maimonides, notwithstanding the sharp attacks upon it, soon won general recognition as an authority of the first importance for ritual decisions. According to several authorities, a decision may not be rendered in opposition to a view of Maimonides, even though the latter apparently militated against the sense of a Talmudic passage, for in such cases the presumption was that the words of the Talmud were incorrectly interpreted. Likewise: "One must follow Maimonides even when the latter opposed his teachers, since he surely knew their views, and if he decided against them he must have disapproved their interpretation". All the volumes have been published. Rabbi Yosef Qafih's edition is based mainly on Yemenite manuscripts, and includes an extensive commentary by Qafih that surveys the discussions of the classical commentaries on Mishneh Torah and includes verbatim citation of previous commentaries in their entirety along with Qafih's comments. The Yad Peshutah edition by Rabbi Nahum Rabinovitch, Rosh Yeshivat Yeshivat Birkat Moshe in Ma'ale Adumim. This edition is based on a number of manuscripts (different ones are used for the different books, according to their reliability) and includes an original commentary on the Mishneh Torah. The Exact Mishneh Torah edition by Rabbi Yitzchak Shelat, also of Yeshivat Birkat Moshe, has no commentary. It compares the printed versions to the fixed version. So far, four volumes have been printed; the publisher expects to print two new volumes each year. A one volume edition (1000 pages), published by Yeshivat Or Vishua and now in its third edition, reflects all the editions based on reliable manuscripts, accompanied by surrounding indexes but with no commentary. The text was checked again, based mainly on Qafih's edition. It gives variant readings from the other leading editions only in cases where the changes are meaningful. "The Mishne Torah Project" of the yeshiva also plans to publish a multi volume pocket edition including vowel diacritics and cross references to other passages and to Maimonides' other works. The pocket version of Sefer Ha Madda (The Book of Knowledge) is already in print.

Кодтар мен түсіндірмешілер

Мишне Тораның өзі көптеген түсіндірмелерге тақырып болды, ең белгілілері Видал де Тулуздың «Магид Мишне», Шем Тов бен Авраам ибн Гаонның «Мигдаль Оз», Йосеф Кароның «Кесеф Мишне», Яһуда Росанестің «Мишне ла Мелек», Авраам де Ботонның «Лехем Мишне», Рабби Давид бен Зимра (Радбаз) және Меир ХаКохеннің «Хаггаот Маимунийот» (ол ашкеназдық әдет-ғұрыптарды егжей-тегжейлі сипаттайды). Көптеген түсіндірушілер Равадтың сын-ескертпелерін шешуге және Маймонидтің деректерін Талмуд, Мидраш және Геонимдер мәтіндеріне іздеуге тырысты. Кейінгі еврей заң кодекстері, мысалы, раввин Яков бен Ашердің «Арбаах Турим» және раввин Йосеф Кароның «Шулхан Арух» Маймонидтің еңбегіне көп сүйенеді, және екеуінде де толық бөлімдер көбінесе сөзсіз келтіріледі. Сондай-ақ, Маймонидтің үкімдерін ұстанатындарды «Шулхан Арухқа» немесе «Минхаг/Халаханың» басқа кейінгі еңбектеріне ауыстыруға көптеген әрекеттер жасалды, соның ішінде қазіргі уақытқа дейін. Осыған жауап ретінде Каро былай деп жазды:

«РаМБАМ естелігінің үкімдерімен амал ететін қауымдарды ертедегі немесе кейінгі заманғы Тора ғалымдарының біріне сәйкес болуға мәжбүрлеуге кімнің жүрегі құштар? Шаммай мектебінің халахасы оларға сәйкес емес екендігін еске алатын болсақ, олар (Тальмуд ғалымдары) «егер біреу Шаммай мектебі сияқты амал етсе, олардың жеңілдіктері мен қатаңдықтары бойынша амал етуге болады» деді. РаМБАМ – барлық Тора ғалымдарының ең ұлысы, және Израиль жерінің, арабтар бақылауындағы жерлердің және Батыс [Солтүстік Африканың] барлық қауымдары оның сөзімен амал етеді және оны өздерінің Бас раввині ретінде қабылдады. Оның жеңілдіктері мен қатаңдықтары бойынша амал ететіндерді неге одан бас тартуға мәжбүрлейсіз? Әсіресе, олардың әкелері мен аталары да солай амал еткен болса: олардың балалары РаМБАМ естелігінен оңға немесе солға бұрылуға тиіс емес. Егер Рошқа немесе оған ұқсас ғалымдарға сәйкес келетін қауымдар көпшілікке айналса да, РаМБАМ естелігімен амал ететін қауымдардың азшылығын олар сияқты амал етуге мәжбүрлей алмайды. Бұл жерде бір қалада екі сот болуына тыйым салатын мәселе («lo tithgodedu») жоқ, өйткені әр қауым өзінің бастапқы әдет-ғұрыптары бойынша амал етуі керек».

Зерттеу

XIX ғасырдың соңында литвалық яһудилігінде Мишне Тораны терең зерттеу қайта жанданды. Литвалықтар оны практикалық халаханың дереккөздік кітабы ретінде пайдаланбады, себебі олар Мұса Иссерлес және Арух ха-Шулхан сияқты ашкеназдық билік иелерінің үкімдерін басшылыққа алды. Оның орнына олар оны Талмудты түсіндіру және оның әдістемесі бойынша нұсқау ретінде қолданды. Мишне Тора осы тақырыптарды толығымен қамтымағандықтан, мұндай тәсіл парадоксалды және қалыптан тыс көрінеді. Олардың әдісі Талмудтағы бастапқы материалды Маймонидтің соңғы шешімімен салыстыру болып табысты, осылайша бірінен екіншісіне жету үшін қолданылған түсіндіру қағидаларын қайта құруға тырысты. Осылайша ол Йешива оқу бағдарламасының ажырамас бөлігі болып қала береді. Талмудты зерттеуге қатысты, бұл Талмуд мәтінін заңдық тұрғыдан талдау кезінде сілтеме жасалатын негізгі еңбектердің бірі болып табылады. Сондай-ақ, ол Арбаа Турим мен Шулхан Арухта ұсынылған халаханы түсіну үшін маңызды мәтін; және Мишне Тора яһуди заңдарының мәселелерін зерттегенде қарастырылатын алғашқы Талмудтан кейінгі көздердің бірі болып табылады. Қараңыз: ; ;. Бұл еңбекке түсініктемелер жазған соңғы кездердегі көрнекті авторитеттер: Двинск раввині Меир Симха (Ор Сомаях), Хаим Соловейчик (Хиддушей Раббину Хаим), Ицхак Исаак Красильщиков (Тевуна), Исер Залман Мелцер (Эвен ХаЭзел) және, соңғы кезде Любавич ребесі, раввин Менахем Мендель Шнеерсон (Хадран аль ха-Рамбам), Элазар Шах (Ави Эзри), Нахум Рабинович (Яд Пешута) және раввин Йосеф Капач. Сондай-ақ қараңыз: Мишне Тораға түсініктемелер тізімі.

Көптеген ғылыми сөздер (мысалы, Песах пен Йом Кипурға дейінгі шаббат күні дәстүрлі раввиннің айтатын сөзі) көбінесе Маймонидтің еңбегіндегі екі үзінді арасындағы келісім табу туралы болады. Рав Соловейчиктың Рамбамның еңбегі негізінде тәубе туралы талқылаған «Аль ха-Тешува» еңбегі Рош ха-Шана мен Йом Кипурға дейінгі күндері кеңінен зерттеледі және (қазіргі православие қауымдастықтарында) сілтеме жасалады. Бүгінде мыңдаған православиелік яһудилер, әсіресе Хабад хасидтері, 1984 жылдың көктемінде Любавич ребесі, раввин Менахем Мендель Шнеерсон ұсынған Мишне Тораның (күнде бір немесе үш тарау) жылдық оқу цикліне қатысады. Күнделікті үш немесе бір тарау оқу циклімен қатар, Маймонидтің «Бұйрықтар кітабы» Сефер ха-Мицвотты күнделікті зерттеу де жүргізіледі. 1971 жылы раввин Шмуэль Танхум Робинштейн (Моссад ха-Рав Кук баспасында жарық көрген) «Рамбам Ла'Ам» («Ұлт үшін Рамбам») атты танымал түсіндірме жазды. Бұл 20 томдық жинақ Израильдің Хабад және діни сионист қауымдастықтарында күнделікті Рамбамды зерттеуде кеңінен қолданылады. Адин Штейнсальц 2017 жылы Koren баспасында жарық көрген ұқсас түсіндірме шығарды.

Практика

Халаха л'маасехке (иудей заңын практикалық қолдану) келетін болсақ, еврейлердің көпшілігі еврей заңын Шульхан Арухтың айналасында ұйымдастырылған басқа да раббилік кодекстерге сәйкес сақтаса да, Йемендегі еврейлердің саны артып келеді, сондай-ақ басқа да адамдар еврей заңын таңдаған кодекс ретінде Мишне Тораға тартылуда. Олар мұны ата-бабаларының бастапқы жолдарына оралу деп санайды. Бұл құбылысқа ықпал еткендердің бірі Йемендегі Дор Дейм қозғалысының негізін қалаушы рабби Ихия Кафих болды. Мишне Тора әрқашан жергілікті әдет-ғұрыпқа сәйкес балади (жергілікті, дәстүрлі) йемендік қауымдастықта жетекші орган болған. Осы бағыттағы ғылыми жұмысты оның немересі, раввин Йосеф Кафих (Гафа, Кафах немесе Капах деп те жазылады) жалғастырды. Йосеф Кафих бүкіл Мишне Тораға энциклопедиялық түсініктеме жариялады, оның ішінде өзінің түсініктері, Йемен еврей қауымының сақтаған қолжазбаларына негізделген Мишне Тора мәтініне негізделген. Оның "Мишне Тора" басылымының кіріспесі Халаханы Мишне Тораға сәйкес сақтау үшін қорғаныс ретінде кеңінен танымал. Өмірінде Йосеф Кафих жалпы балади йемендік қауымдастығының, сондай-ақ Дор Дайм немесе қатаң "Рамбамистердің" жетекші тұлғасы болды. Кафих қайтыс болғаннан кейін, рабби Расон Аруси оның орнын Балади мен Рамбамист қауымдастықтарының жетекші қоғамдық өкілі ретінде толығымен иеленді. Раввин Расон Аруси - "Халикот Ахм Исраел" және "Махон Мишнат ха Рамбам" қауымдастықтарының негізін қалаушы, Израиль раввинатының неке бөлімінің басшысы, сондай-ақ Израильдегі Кириат Оно қаласының бас раввині. Аруси мен "Махон Мишнат ха Рамбам" ұйымы Мишне Тораның әртүрлі бөліктері мен аспектілері туралы түсініктемелерге, сондай-ақ Йемен еврей қауымына қатысты тақырыптарға толы бірнеше кітап жариялады. Қафих пен Арусидің еңбектерінен басқа, Йемендегі еврей қауымының басшылары жазған Мишне Тораға қатысты тағы да бірнеше түсініктемелер бар.

As for halakha l'maaseh (practical application of Jewish law), although the majority of Jews keep Jewish law according to various other Rabbinic codes organized around the Shulchan Aruch, an increasing number of Yemenite Jews, as well as various other individuals, are being attracted to the Mishneh Torah as their choice code of Jewish law by which to live. They may consider it a return to the original ways of their ancestors. One individual who contributed to this phenomenon was Rabbi Yiḥyah Qafiḥ, the founder of the Dor Daim movement in Yemen. The Mishneh Torah had always been a leading authority in the Baladi (local, traditionalist) Yemenite community – as a matter of local custom. Scholarly work in this vein was continued by his grandson, Rabbi Yosef Qafiḥ (also spelled Gafah, Qafahh or Kapach). Yosef Qafiḥ is credited with the publication of an almost encyclopedic commentary to the entire Mishneh Torah, including his own insights, set to a text of the Mishneh Torah based upon the authoritative, hand written manuscripts preserved by the Yemenite Jewish community. The introduction to his edition of the Mishneh Torah is well known in itself as a defense for the keeping of halakha according to the Mishneh Torah. During his lifetime, Yosef Qafiḥ was a leading figure in the Baladi Yemenite community as a whole, as well as the Dor Daim or strict "Rambamists". After Qafiḥ died, Rabbi Rasson Arusi has largely filled his place as the leading public representative of the Baladi and Rambamist communities. Rabbi Rasson Arusi is founder of 'Halikhoth Ahm Yisroel' and Makhon Mishnath haRambam, and head of the marriage department of the Rabbinate of Israel, as well as chief rabbi of city of Kiryat Ono in Israel. Arusi and the organization Makhon Mishnath haRambam have published several books filled with commentary on various parts and aspects of the Mishneh Torah as well as topics related to the Yemenite Jewish community. Besides the works of Qafiḥ and Arusi, there are a number of other commentaries to the Mishneh Torah written by leaders of the Yemenite Jewish community.

Этнология

Қытайдың қазіргі заманға дейінгі тарихындағы (Sino Judaica) яһуди дінінің тарихы мен субмәдениетін зерттеуге маманданған ғалымдар осы еңбекте Сун әулетінің басында Орта патшалыққа қоныстанған парсы саудагерлерінің ұрпақтары – Кайфэн яһудилерінің діни рәсімдерімен күрт ұқсастықтар бар екенін атап өтті. Майкл Поллак яһудилердің Торасы парсы стилінде 53 бөлімге бөлінгенін айтады. Ол сондай-ақ: "Маймонидтің өмірінде Үндістан яһудилері осы еңбекті пайдаланған. Францияның Лунель қаласынан раввиндер оның "Аң-таңғандарға жетекші" еңбегін араб тілінен еврей тіліне аударуды сұрап хат жазғанда, Маймонид яһуди әлемінің қалған бөлігіндегі діни ұстанымдардың жалпы тоқырауына байланысты олардың құлшынысын жоғары бағалады. Бірақ ол былай деді: "Жқында ғана бірнеше бай адамдар келіп, менің кодексімнің [Мишне Тораның] үш данасын сатып алып, елшілер арқылы таратып берді. Осылайша, бұл яһудилердің көзқарасы кеңейді және Үндістанға дейінгі барлық қауымдастықта діни өмір қайта жанданды". Мишне Тораның Үндістанда тарағанына қосымша дәлел ретінде 1535 жылы Сафедтен (Израиль) Италияға жіберілген хат бар. Онда Дэвид дель Росси Триполиден келген яһуди саудагерінің Үндістанның Шингли (Кранганор) қаласында португалдармен жыл сайынғы бұрыш саудасымен айналысатын көптеген яһуди халқы бар екенін айтқандығын мәлімдеді. Олардың діни өмірі туралы ол былай деп жазды: "Олар тек Маймонид кодексін мойындайды және басқа ешқандай билікке немесе дәстүрлі заңға бағынбайды".