Оңтүстік Африкадағы Азиялықтар тарихы мен мәртебесі
Asian (South Africa)
Оңтүстік Африкадағы азиялықтар: Тарихы, шығу тегі, британдық үстемдік астындағы Үндістаннан келген көшпенділер, апартеид заманындағы жағдайлары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Африка азиялықтары
South African Asians
Оңтүстік Африкада «азиялық» термині көбінесе Оңтүстік Азия тегі бар адамдарды, немесе кеңірек айтқанда үндістерді білдіреді. Олардың көп бөлігі 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында Британ үкімдігінде болған Оңтүстік Азиядан Оңтүстік Африкаға көшіп келген адамдардың ұрпақтары болып табылады. «Үнді»/«Азия» идентитігі апартеид кезінде заңмен бір нәсілдік топ ретінде бекітілді. Бұл термин Континенттік Азиядан келген басқа халықтарды, соның ішінде қытайлар сияқты Шығыс Азия халықтарын да қамтыды, олар «Түстілер» немесе «Құрметті ақтар» деп жіктелді. Олар Натал колониясында (қазіргі Квазулу-Натал) қант плантацияларында немесе шахталарда (әсіресе көмір шахталарында) жұмыс істеу үшін жалданып алынды. Кейіннен «жолаушы үндістер» деп аталған саудагерлер де көшіп келді. Бірақ 1994 жылдан бері Үндістан субконтинентінен иммигранттардың ағыны бірте-бірте артып келеді. Көптеген оңтүстік африкалық үндістер Квазулу-Наталда, әсіресе Дурбан, Питермарицбург қалаларында және олардың төңірегінде тұрады.
In South Africa, Asian usually refers to people of South Asian ancestry, more commonly called Indians. They are largely descended from people who migrated to South Africa in the late 19th and early 20th century from British ruled South Asia. The "Indian"/"Asian" identity was codified by law under Apartheid as a race group. This term excluded other peoples from Continental Asia, including East Asians such as the Chinese, who were either classified as Coloureds or Honorary whites, They were hired to work in sugar plantations or mines (especially coal) in the Colony of Natal (now KwaZulu Natal). Traders, known as Passenger Indians also subsequently immigrated. Since 1994 however, there has been a steady trickle of immigrants from the Indian subcontinent. Most Indian South Africans live in KwaZulu Natal, particularly in the cities of Durban, Pietermaritzburg and their surrounding areas.
Қытай
Кішігірім қытай қауымы XIX ғасырдың аяғында Йоханнесбургтің маңындағы алтын кен орындарында жұмыс істеуге келген көшіп келген жұмысшылардың ұрпақтарынан тарады. Олардың кейбіреулері елдеріне қайтарылды. Есептер әртүрлі болғанымен, қытай халқының саны 1980 жылдардың басында 10 000-нан 2000 жылдардың басында 100 000-нан астамға дейін өскені жорамалданады. Қытай иммиграциясы апартеид режимі үшін қиындықтар туғызды. Бұрынғы келісімшарт бойынша жұмыс істеген қытайлардың мәртебесіне сүйене отырып, үкімет Қытайдан келген иммигранттарды "ақ емес" деп, атап айтқанда, "түсті" деп жіктеді, сондықтан олар тұруға, дауыс беруге, білім алуға, жұмыс істеуге, еркін қозғалуға және т.б. көптеген шектеулерге ұшырады. 1984 жылы Оңтүстік Африкадағы қытайлардың саны шамамен 10 000-ға жетті, олар Оңтүстік Африкада құрметті ақ мәртебесіне ие болған жапондарға берілген кейбір құқықтарды алды, яғни Группалық аймақтар туралы заңға сәйкес ақ адамдар ретінде қарастырылды, бірақ олар құрметті ақ мәртебелерінің барлық ресми құқықтарын иеленбегендіктен, дауыс беру сияқты немесе әскери қызметке шақыру сияқты іс-әрекеттерді жасай алмады. 2006 жылдың соңында Оңтүстік Африканың қытай қауымдастығы апартеид кезінде кемсітілген қытайлық Оңтүстік Африкалықтарды қара экономиканы дамыту (BEE) бағдарламасының артықшылықтарын алу үшін сотқа жүгінді. Бұл әрекетті апартеидтің зардапкері болмаған, жақында көшіп келген қытайлардың болуы қиындатты. Олардың саны туған Оңтүстік Африкалық қытайлардан әлдеқайда көп. Апартеид кезінде қытайлар қара нәсілділерге қарағанда аздап қатаң шектеулерге ие болғандықтан, кейбір адамдар оларға жәрдемақы беруге қарсы болды. Сонымен қатар, апартеид кезінде жапондықтар мен оңтүстік кореялықтардың құрметті ақ мәртебесі де істі қиындатты. Дегенмен, 2008 жылдың маусым айында қытайлық Оңтүстік Африкалықтар кемсітілген деп толық мойындалды және егер олар 1994 жылға дейін келсе, BEE этникалық топтарына енгізілді.
The smaller Chinese community was initially descended from migrant workers who came to work in the gold mines around Johannesburg in the late nineteenth century. Some of those workers were repatriated. Estimates vary, but the Chinese population is reckoned to have increased from 10,000 in the early 1980s to more than 100,000 in the early 2000s. Chinese immigration caused difficulties for the apartheid regime. Based on the earlier status of Chinese as indentured labourers, the government classified immigrants from Mainland China as "non white", in particular as coloureds, and therefore subject to numerous restrictions in residence, voting, education, work, free movement, etc. In 1984, South African Chinese, now increased to about 10,000, received some rights of given to the Japanese who had honorary white status in South African, that is, to be treated as whites in terms of the Group Areas Act only as they didn't acquire all of the official rights of Honorary White status and thus could not do things such as vote or be eligible for conscription. In late 2006, the Chinese Association of South Africa filed suit to have Chinese South Africans recognised as having been disadvantaged under apartheid, to benefit from Black Economic Empowerment (BEE). Complicating this attempt was the presence of recent immigrant Chinese who had not been disadvantaged by apartheid. They greatly outnumber native Chinese South Africans. Because Chinese under apartheid had somewhat less rigid restrictions than indigenous blacks, some people argued against their receiving benefits. In addition, the status of Japanese and South Koreans as honorary whites under apartheid complicated the case. Nonetheless, in June 2008, Chinese South Africans were fully recognised as having been disadvantaged and entered the BEE ethnic groups if they arrived before 1994.
Басқа шығыс азиялықтар
Саяси себептермен үкімет жапондықтарды, оңтүстік кореялықтарды және тайваньдықтарды «құрметті ақтар» деп санады, осылайша олар ақтармен теңдей құқықтарға ие болды. Оңтүстік Африкада 3480 адамнан тұратын корейлердің шағын қауымдастығы бар, ол көбінесе 1990 жылдары қалыптаса бастады және Оңтүстік Корея компаниялары жіберген жұмыскерлер, ағылшын тілін оқыған студенттер мен жеке кәсіпкерлерді қамтиды.
For separate political reasons, the government had classified Japanese, South Koreans, and Taiwanese, as honorary whites, and thus were granted the same privileges as whites. There is a small community of Koreans in South Africa, numbering 3,480 people; it began to form mostly in the 1990s, and includes expatriates sent by South Korean companies, students of English, and individual entrepreneurs.
Шри-Ланкалықтар
XVII-XVIII ғасырларда Голландия империясы кезінде Шри-Ланка аралынан (сол кездегі Цейлон) көптеген құлдар әкелінді. 18 ғасырдың басында Кейптегі құлдардың жартысы Үндістан мен Цейлон отарларынан келген. Цейлоннан тегі шыққан этностар – Кап малайлары және Кап аралас нәсілді адамдар. Шри-Ланка тегі бар адамдардың жалпы саны белгісіз.
During the Dutch Empire of the 17th and 18th centuries, many slaves were brought from the island of Sri Lanka (then Ceylon). In the early 18th century, half of the slaves of Cape came from the colonies of India and Ceylon. The ethnicities that have roots from Ceylon are the Cape Malays and Cape Coloured. The total numbers of people with Sri Lankan descent is unknown.
Оңтүстік-шығыс азиялықтар
Кейп малайлары – голланд отарлау кезеңінде Кейпта пайда болған, индонезиялық және малай тектілігі бар мұсылман тобы. Апартеид режимі тұсында олар "түстілер" нәсілдік тобына жатқызылып, "ақ емес" деп есептелді және осылай қаралатын болды. Филиппиннен шыққан Оңтүстік Африкалықтар тарихи тұрғыдан ақ Оңтүстік Африкалықтардың көзқарасы бойынша "қара" деп жіктелді, олардың көпшілігі қара Оңтүстік Африкалықтарға арналған баңтустан аймақтарында тұрды.
The Cape Malays are a Muslim group with some Pribumi Indonesian and Malay ancestry that originated at the Cape during the period of Dutch colonization. During the apartheid regime, they were both classified as part of the "Coloured" racial group and thus considered "non white" and treated as such. South Africans of Filipino descent were classified as "black" due to historical outlook on Filipinos by White South Africans, and many of them lived in bantustans, which were areas set aside to be inhabited by Black South Africans.