Кіріспе
Лондон метрополитені, Доклендс Жеңіл темір жолы және Ұлттық темір жол станциясы
Стратфорд – Стратфорд ауданына және Лондонның Ньюхэм ауданындағы Стратфорд Сити деп аталатын көп мақсатты құрылысқа қызмет ететін ірі, көп деңгейлі алмасу станциясы. Ұлттық теміржол қызметтері Батыс Англияның Басты желісі және Ұлы Шығыс Басты желісі арқылы, Ливерпуль көшесінен 6 км қашықтықта жүзеге асырылады. Бұл Ұлыбританиядағы ең көп келушілерді қабылдайтын бесінші теміржол станциясы және Travelcard аймағы 1-ден тыс Лондон метрополитенінің ең көп келушілерді қабылдайтын станциясы. Лондон метрополитенінде ол Орталық желіде орналасқан. Бұл сондай-ақ, Юбилейлік желісінің шығыс терминалы. Доклендс Жеңіл темір жолында (DLR) ол кейбір пойыздың соңғы аялдамасы, ал басқалары үшін – аралық станция. Жер үстінде ол Солтүстік Лондон желісінің соңғы аялдамасы; басты желіде Паддингтон мен арасында тоқтайтын Elizabeth желісінің қызметтері, сондай-ақ Greater Anglia компаниясының Шығыс Англияның көптеген бағыттарына қатынайтын орта және ұзақ қашықтықтық қызметтері тоқтайды. Сондай-ақ, Лондон, Тилбери және Саутхенд желісіне қосылатын c2c компаниясының шектеулі қызметтері де бар. Станция 1839 жылы Шығыс округтері темір жолымен ашылды. Бүгінде ол Network Rail компаниясына тиесілі және Travelcard аймағы 2/3-те орналасқан. Уорикширдегі Стратфордтан айырмашылығын көрсету үшін, оны кейде Стратфорд (Лондон) деп атайды немесе Stratford International станциясынан ажырату үшін Stratford Regional деп атайды, ол солтүстікке қарай орналасқан.
The station was opened in 1839 by the Eastern Counties Railway. Today it is owned by Network Rail and is in Travelcard zone 2/3. To distinguish it from in Warwickshire it is sometimes referred to as Stratford (London), or as Stratford Regional to differentiate it from Stratford International, which is some to the north.
Алғашқы жылдары: 183962
Стратфорд станциясы 1839 жылғы 20 маусымда Шығыс округтері темір жолы (ECR) тарапынан ашылды. Алғашқы станция ғимараты Ангел-Лейнге орналасқан, ол станцияның шығысындағы көпір арқылы желіден өтетін. Солтүстік және Шығыс темір жолы 1840 жылғы 15 қыркүйекте Стратфордта ECR желісіне қосылатын Броксборннан басталатын өзінің бекітілген желісінің бөлігін ашты. Станциямен қатар, Броксборнға баратын желіге іргелес теміржол құрылысы салынды. Бұл және локомотив депосы кейіннен станцияның батыс жағына қарай кеңейді, қазір сауда орталығы мен Стратфорд халықаралық станциясы орналасқан жер. ECR рельстері инженер Джон Брейтуэйттің ұсынысы бойынша бастапқыда 5 футқа орнатылды. Осы уақытта рельс өлшемін таңдауды регламенттеуші заң болған жоқ, және директорлар Ұлы Батыс темір жолының 7 футтық кең рельсін жақтады. Брейтуэйт директорларды қосымша шығындарды ескере отырып, басқаша көндірді, бірақ локомотив бөліктерінің тозуын азайту мақсатында рельс өлшемін ұсынды. Бұл таңдау Стретфорд пен Бишопсгейт арасындағы ECR желісін бөлісуді жоспарлаған Солтүстік және Шығыс темір жолын да сол өлшемді қабылдауға мәжбүр етті. 1840 жылдардың басында ECR кеңейтілген кезде стандартты рельс өлшемінің тиімдірек екендігі анық болды, содан кейін 1844 жылдың қыркүйек және қазан айлары аралығында рельс өлшемін өзгерту жұмыстары жүргізілді. Сонымен қатар, Солтүстік және Шығыс темір жолы да қайта құрылды. 1847 жылы Ангел-жолындағы бастапқы құрылымның орнына жаңа станция ғимараты салынды. Бұл ғимараттар Кембридж және Колчестер желілері арасындағы V-тәрізді бөлікте орналасқан, ал кіру Station Road арқылы жүзеге асырылды. 1846 жылы алғаш рет төменгі платформалар арқылы өтетін желі тек жүк тасымалы үшін Темза догына дейін ашылды. Басты желідің астындағы көпір көптеген локомотивтер үшін тым төмен болғандықтан, бірқатар локомотивтер желіде жұмыс істеу үшін иілмелі түтіктермен жабдықталды. Ашылған кезде қазір Ұлы Шығыс магистралі деп аталатын желі тікелей доктармен байланысып, Колчестерден Темза догына дейін үздіксіз қатынас жасауға мүмкіндік берді. Доктар мен олармен байланысты теміржол желілері 1847 жылдан бастап Солтүстік Вулвичке жолаушылар тасымалын ұйымдастыру арқылы кеңейтілді. 1846 жылғы 18 шілдеде Стратфорд станциясында жүк пойзы Ипсвичтен келе жатқан жолаушылар пойзының соңына соқтығысқан оқиға болды. 10 жолаушы ауыр жарақат алды, олардың біреуі кейіннен қайтыс болды. 1854 жылы жаңа ашылған Лондон-Тилбери және Саутхенд темір жолы Стратфордқа қызмет көрсетті, ол бірнеше шақырым солтүстікке қарай Орман қақпасының тоғысында басты желіге қосылды. Олардың қызметтері көбінесе Фенчерч-стритпен байланысты болды және Боу-роуд бағыты арқылы жүргізілді (бірақ бұл станция сол кезде ашылмаған), алайда кейбір вагондар Бишопсгейтке жөнелту үшін Стратфордтан бөлінді. Бұл практика 1856 жылы тоқтатылды, өйткені жолаушылар қалаға ыңғайлырақ орналасқан Фенчерч-стритті артық жақты көрді. Жаңа LTSR қызметтерін енгізуге байланысты Стратфордтан Боу-жанкциясына дейін үшінші желі салынды, ол Фенчерч-стрит бағытындағы пойыздарды пайдаланды және жаңа платформа ашылды. 1855 жылға қарай төменгі және жоғары деңгейлі станциялардың екеуі де Солтүстік Лондон желісімен байланысты болды, сондай-ақ Ливерпуль-стриттен Солтүстік Вулвичке дейінгі пойыздардың Стратфордты мүлдем айналып өтуіне мүмкіндік беретін шұғыл желі болды (бірақ бұл Стратфорд-маркет станциясына қызмет көрсетті), ол жақын жерде орналасқан. Солтүстік Лондон желісінің қызметтері әдетте Виктория паркінен басталып, Стратфорд-маркетке дейін жүреді. Бұл қызмет 1866 жылдан 1874 жылға дейін GER және Солтүстік Лондон темір жолы тарапынан 1874 жылғы 31 қазанға дейін кезекпен жүргізілді. Солтүстік Лондон темір жолы да Стратфорд арқылы жолаушылар тасымалын жүзеге асырды, күніне екі рет Хэмпстед-роудтан (кейіннен Чалк-Фарм деп аталды) Виктория паркі және Форест Гейт тораптары арқылы Тилбериге дейін. Бұл қызмет 1855 жылғы 1 шілдеде басталды және 30 қыркүйекте аяқталды. Лоугтонға қызмет көрсету 1856 жылғы 22 тамызда басталды және Лиа аңғарының платформаларын пайдаланды, Стратфордтан солтүстікке қарай жарты миль жердегі Лоугтон филиалының тоғысуынан басты желіні қысқартты. Бастапқыда бұл бағыт бойынша Фенчерч-стритке күніне тоғыз пойыз (жексенбі күндері Бишопсгейтке) жүрді. 1860 жылдары Шығыс Англиядағы теміржолдар қаржылық қиындықтарға тап болды, олардың көпшілігі ECR-ге жалға берілді; олар ресми түрде біріктіргісі келді, бірақ 1862 жылға дейін үкімет келісімін ала алмады, сонда Ұлы Шығыс темір жолы бірігу арқылы құрылды. Осылайша 1862 жылы Стратфорд GER станциясы болды.
Лондон және Солтүстік-Шығыс темір жолы: 192347
1930 жылдары электр трамвайлары темір жолдан көптеген жолаушыларды алып тастады, сондай-ақ 1500 В DC жүйесін қолдана отырып, Ливерпуль көшесінен Шенфилдке дейінгі желілерді электрлендіру ұсыныстары жасалды. 1938 жылы ірі келісімшарттар жасалып, жұмыс басталды. 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанына қарамастан, жоба бойынша жұмыстар бастапқыда жалғастырылды, бірақ 1940 жылдың соңында жоспар кейінге шегерілді. 1946 жылдың ақпан айында LNER жұмысты қайта бастауды жариялады. 1946 жылдың 5 қазанында Орталық желімен жаңа алмасу платформалары ашылды (төменде қараңыз). Лондон метрополитенінің Орталық желісі 1946 жылдың 4 желтоқсанында басталды, Екінші дүниежүзілік соғыс салдарынан кешіктірілгеннен кейін Ливерпуль-стрит станциясынан жаңа туннельдер арқылы ұзартылды. Желі 1947 жылдың 5 мамырында одан әрі ұзартылды, содан кейін бұрынғы Ұлы Шығыс темір жолының тармақтарына және 1957 жылға дейін біртіндеп кеңейтілді. Осы күнге дейін Эппинг пен Онгарға қатынайтын пойыздар қазіргі 11 және 12 нөмірленген платформаларды пайдаланды және Броксборн желісінен станцияның солтүстігіне қарай шамамен жарты миль жерде бөлінді. Hainault Loop айналымындағы пойыздар осы платформаларды немесе қазіргі 5 (көтерілу) немесе 8 (түсу) нөмірленген платформаларды пайдаланды, олар Ilford және Seven Kings арасындағы қиылыста Ұлы Шығыс магистралінен бөлініп, кейін Ilford вагондар депосының бөлігі ретінде қайта жаңартылды.
Британдық темір жол: 1948-1996
Ұлыбритания темір жолдарын мемлекеттендіру кезінде Стратфорд стансасының жұмысы Британ темір жолдарының Шығыс аймағына өтті. Жаңа станса ғимаратын Томас Беннетт жобалап, 1948 жылы ашылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде тоқтатылған электрлендіру жұмыстары соғыс аяқталғаннан кейін қайта басталды. Ливерпуль көшесі мен Стратфорд арасындағы учаске 1946 жылдың 3 желтоқсанынан бастап электрлендірілді, ал Шенфилд желісінің толық электрленуі (1500 В DC) 1949 жылдың қыркүйегінде аяқталды. Ливерпуль көшесі мен Шенфилд арасындағы электрлі қызмет 1949 жылдың 26 қыркүйегінде іске қосылды, бірақ поездар әлі де бу поездарының кестесімен жүріп тұрды. Толық электрлі қызмет ресми түрде 1949 жылдың 7 қарашасында басталды (бірақ алдыңғы күні сынақ жүргізілді). Екі күн бұрын Фенчерч көшесіне Боу Роуд арқылы қатынайтын қызмет тоқтатылды. 1953 жылдың 8 сәуірінде Стратфорд стансасының шығысындағы туннельде сигналдың істен шығуынан кейін жүргізушінің қателігі салдарынан соқтығысу орын алып, 12 адам қаза тауып, 46 адам жарақаттанды. 1960 және 1961 жылдар аралығында Саутхенд пен Челмсфордқа дейін созылған 1500 В DC электрлендіру желісі 6,25 кВ AC-ға түрлендірілді. 1980 жылдың күзінде Ливерпуль-Ст. – Шенфилд желісіндегі 6,25 кВ AC электрлендіруі стандартты 25 кВ AC электрмен қамтамасыз етуге ауыстырылды. Доклендс жеңіл темір жолы (DLR) 1987 жылдың 31 тамызында ашылды, ол Боу және Поплар аймандары арқылы өткен пайдаланылмаған темір жол учаскелерін пайдаланып, Ит аралындағы жаңа Доклендс құрылысына жетті. Бастапқыда желі Фенчерч көшесіне Боу Роуд арқылы салынған (бірақ ешқашан пайдаланылмаған) оңтүстікке қараған бірнеше жолдардың бірін пайдаланды.
Төменгі деңгейлі платформалар
Бұл платформалар жер деңгейінде орналасқан және солтүстік-оңтүстік бағытында созылады. 13-16 платформалар негізгі станция кіреберісінен жаяу көпір (лифттер мен эскалаторлармен) арқылы қызмет көрсетеді, ал 17-платформа тікелей негізгі станция залына жалғасады. 13-тен 15-ке дейінгі платформалар 1999 жылы Jubilee желісі Стратфордқа дейін кеңейтілген кезде, 1990 жылдардың соңында салынған. Үшеуі де түпкі платформалар. Оңтүстік жағында, негізгі станция ғимаратынан алыс, жаяу көпір платформаларды байланыстырады. 2018 жылдан бері, барлық пойыздар 14 және 15 платформаларды (арал платформасы) пайдаланады, ал 13-платформада күнінің басында және соңында бірнеше пойыз ғана тоқтайды (Түн метросы қызметтері де бар). 16 және 17 платформалар (2009 жылға дейін 1 және 2 платформалар деп аталған) бастапқыда Солтүстік Лондондағы Palace Gates-тен Солтүстік Вулвичке дейінгі пойыздарды қызмет көрсеткен, бірақ бұл бағыт тоқтатылды. 1980 жылдары Солтүстік Лондон желісінің пойыздары Брод-стритке осы платформалар арқылы Солтүстік Вулвичке бұрылды. 2006 жылы Солтүстік Вулвичке бағытталған желі жабылғаннан кейін, олар Ричмондқа қарай бағытталған пойыздармен аяқталатын платформаларға айналды. Солтүстік Лондон желісінің пойыздары жоғары деңгейдегі 1 және 2 платформаларға ауысқаннан кейін, 2011 жылы олар DLR қызметтері үшін қайта жабдықталды: 16-платформа солтүстікке қарайтын пойыздар үшін, ал 17-платформа оңтүстікке қарайтын пойыздар үшін. Жаңа платформалардың оңтүстігінде бірден бұрылуға арналған тікелей жол салынған, ол екі бағыттан да қолжетімді. Бұл Стратфорд Интернешнлдан келген пойыздарды Стратфортта және Кэннинг Таундан келген пойыздарды да осы жерде аяқтауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, солтүстікке қарай тікелей өтетін кроссовер бар, ол оңтүстікке қарайтын платформадан келген пойыздарға Стратфорд Интернешнлға қайта оралуға мүмкіндік береді.
Чаннелсия өзені
Чаннелси өзені – Леа өзенінің Боу-Крик бөлігіне құятын Боу-Бек өзендерінің бірі, толасқан үлкен таяды ағысы. Ол Стратфорд станциясының астымен ағып өтеді және Jubilee желісі платформаларының оңтүстігі бойымен бастау алады. 19 ғасырда Ұлы Шығыс темір жолы оны өз бағытынан ауыстырған, ал 1990 жылдары Jubilee желісі платформаларын салу кезінде тағы да өзгертілген.
Тауарлар үшін құрал-жабдықтар
Бу машинасы дәуірінде Стратфорд аймағында үш негізгі тауарлық объекті болды, бірақ жақын орналасқан Стратфорд жұмыстары мен локомотив депосы өздерінің трафигін тудырды. Стратфорд станциясының солтүстігіне қарай (Кембриджке қарайтын бағытта) Темпл Миллсте вагондарды жинау алаңдары орналасқан. Станцияның солтүстігінде, жолдың шығыс жағында шағын тауарлық алаң болды, ол шектеулі аумақта орналасқан. Көлік қозғалысының негізгі бөлігі – отандық көмір болды, бірақ 1960 жылдары жабылуға аздай қалғанда, бұл алаң Ньюхемдегі биік үйлерді салу үшін бетон бұйымдарын қабылдау пункті ретінде пайдаланылды. Стратфорд станциясынан шамамен жарты миль оңтүстікке қарай Карпентерс-роудта шағын депо болды. 1900 жылы ашылған депо төрт ұзын теміржол желісінен тұрды және негізінен көмір мен құрылыс материалдарымен айналысты. Ол 1964 жылдың 7 желтоқсанында жабылды. Стратфорд базары теміржол станциясында үлкен депо болды. Бұл үш объектінің барлығы 1923 жылға дейін Ұлы Шығыс теміржолының басқаруында болды, содан кейін 1948 жылғы ұлттықтандыруға дейін Лондон және Солтүстік-Шығыс теміржолына берілді, одан кейін Британ теміржолының Шығыс аймағының құрамына кірді. Боуда Мидленд теміржолына тиесілі тауарлық терминал болды, ол бүгінгі күнге дейін, көбінесе құрылыс материалдары үшін ашық. Бұл алаң жақын орналасқан Олимпиада алаңына құрылыс материалдарын жеткізу терминалы ретінде жұмыс істеді. Стратфорд пен Мэриленд станциялары арасында желкеннің төменгі жағында Виндмилл-Лейн мал қоралары болды, ал Юнг пен Мартенске тиесілі төрт жеке теміржол желісі жолдың жоғарғы жағында орналасқан. 1960 жылдары Стратфорд жұмыстарының бір бөлігі 1967 жылы ашылған Лондон халықаралық жүк терминалына (LIFT) айналдырылды, сондай-ақ Стратфорд теміржол кешенінің алыс жағында (Чаннелсиа сақинасы желісінде) 1967-1994 жылдар аралығында жұмыс істеген жүк вагондары терминалы болды. Бұрынғы алаңның орнында қазір халықаралық станция мен сауда орталығы орналасқан.
Stratford халықаралық әуежайы
Жақын жердегі Стратфорд халықаралық станциясы 2009 жылдың 30 қарашасында ашылды (тек сынақ режіміндегі қызметтер үшін). 2009 жылдың 13 желтоқсанынан бастап Оңтүстік-Шығыс темір жолы Лондон Сент-Панкрас, тікелей Эббсфлит Интернешнл және Кенттегі Эшфорд арасындағы толық ішкі жоғары жылдамдықты қызметін бастады. Docklands Light Railway "Stratford International" тармағы 2011 жылдың 31 тамызынан бері екі станцияны байланыстырып тұр. Сондай-ақ, екі станция арасында Вестфилд Стратфорд қалалық сауда орталығынан өтетін жаяу жол да бар. Стратфорд Интернешнл атымен айтылғанына қарамастан, ол станцияға халықаралық пойыздар тоқтамайды және Eurostar (қазіргі уақыттағы жалғыз халықаралық оператор) оны пайдалануды жоспарламайды. Пассажирлер Лондон Сент-Панкрасқа немесе Кенттегі Эббсфлитке қатынайтын жоғары жылдамдықты пойыздарда көшіп отырады, сонымен қатар бұл станцияны халықаралық қызметтер үшін пайдалана алатын тағы бірнеше әлеуетті операторлар бар. Олардың қатарында Deutsche Bahn компаниясының Лондон-Франкфурт/Амстердам бағыты да бар.
Стратфорд қаласы
Олимпиадаға және Стратфорд қаласын дамытуға дайындық ретінде солтүстікке қарай жаңа шығу және билет залы салынды. Екі қолданыстағы жолаушылар жер асты жолы билет залымен байланысу үшін солтүстікке қарай ұзартылды, ал станцияның шығыс жағындағы ескі станция кешенінің бөлігі болған қолданыстан шығарылған жер асты жолы қайта ашылып, жаңартылды. Бұл 3–12 платформалар мен жаңа жоғары платформалар 1 және 2 арасында көшуге мүмкіндік береді. Stratford сауда орталығын Stratford City дамуымен байланыстыратын жаңа жаяу жүргіншілер көпірі де салынды. Бұл сондай-ақ билет залының аралық қабатын солтүстік билет залымен байланыстырады. Солтүстік билет залы мен жаяу жүргіншілер көпірі 2011 жылдың 13 қыркүйегінде Вестфилд Стратфорд Ситимен бірге ашылды.
Автобус станциялары
Стретфорд автобус станциясы стансаның оңтүстігінде, ал Стратфорд Сити автобус станциясы солтүстігінде орналасқан. Екеуі де Лондон қаласының және Королева Елизавета Олимпиадалық паркінің барлық аймандарына автобус қызметтерін ұсынады.
Болашақтағы ұсыныстар
Stansted Express болашақта West Anglia Main Line арқылы Stratford станциясында тоқтауға мүмкіндік алып, екеуін қайтадан байланыстырады. Hall Farm Curve байланысы қалпына келтіріліп, Ливерпуль-стриттен Чингфордқа қарайғы қызмет Стратфорд арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. Чингфорд пен Стратфорд арасындағы жол жүру уақытын 20 минутқа дейін, ал Walthamstow Central мен Стратфорд арасындағы жолдардың жиілігін қазіргі 35 минуттан 12 минутқа дейін қысқарту мақсатында жаңа қызметтердің жобалары ұсынылды.
Станцияны қайта құру
2020 жылдары станцияны қайта жаңарту жоспарлау жұмыстары жүргізілуде. 13 жыл ішінде "жолаушылар ағыны" 90 миллионға артты. Жаңа тұрғын үйлер мен кеңселерді қоса, көлікке бағытталған дамуды қамтитын қайта дамыту жоспарлануда.