Кіріспе

Лондон қаласының ливреялық компаниясы

Абыройлы Мерсерлер компаниясы Лондон қаласының ең беделді ливреялық компаниясы болып табылады және Компаниялардың үстемдік тізімінде бірінші орында тұрады. Бұл Ұлы он екі Лондон ливреялық компаниясының алғашқысы. Бүгінде компанияның негізгі қызметі – қайырымдылықпен айналысу, түрлі мақсаттарға көмек көрсету. Компанияның ұраны – Honor Deo, латын тілінен аударғанда "Құдайға арнау" немесе "Құдайға құрмет" деген мағынаны білдіреді.

Тарих

Мерсерлер компаниясы Лондон қаласындағы Фредерик орнының 6-сынында орналасқан. Қалалық блокта бүгінде Грешем ғибадатханасы деп белгілі Рим-Британ ғибадатханасының археологиялық қалдықтары бар. Компанияның ұйымдық құрылысы кем дегенде Генрих II патша тұсында, яғни 1100 жылдардың ортасында, тіпті одан бұрын бауырластық ретінде қалыптасқан. 1210-1214 жылдары Лондонның алғашқы екі мэрі Генри ФицАлвин мен Роберт ФицАлвин компания мүшелері болған деп есептеледі, және осы кезеңде Компанияның филиалы – Саудагерлер-авантюристтер компаниясы құрылды. Олар мата саудасының орталығы Антверпенде орналасты. Серло ле Мерсер (1210 жылдардың басында бес мәрте Лондон мэрі болған) компания мүшесі және Магна Хартаның келіссөзшілерінің бірі болды. Компанияның тарихы одан да ертерек болғанымен, ол 1394 жылы Корольдік жарғымен тіркелді, бұл компанияның сақталған ең ерте жарғысы. Компанияның мақсаты – жалпы саудагерлер, әсіресе жүн экспорттаушылар мен барқыт, жібек және басқа да сәнді маталар (мерсерлер) импорттаушылары үшін сауда бірлестігі ретінде жұмыс істеу болды. 14 ғасырдан бастап Компания Чипсайдтегі Аконның Сент-Томас ауруханасында жиналыстарын өткізіп келді. 1438 жылы Уильям Кэкстон Роберт Ларджтың жетекшілігімен Мерсерлерге шәкірт болып, 1452 жылы толық құқықты мүше болды. Оның жұмысы оны Төменгі елдерге жеткізді. 1517-1524 жылдар аралығында Компания осы жерде Мерсерлер шіркеуін салды, оның үстінде бірінші Мерсерлер залы орналасты, ол Cheapside көшесіне қарады. Мерсерлердің мүшесі Роберт Пэкингтон 1536 жылдың 13 қарашасында өлтірілді, бұл қол атысымен өлтірілген алғашқы адам болды. Протестант Роуз Хикман оның Англиядан кітаптар әкелгенін еске алды, және бұл оқиғаның кісі өлтірумен байланысты болуы мүмкін деп саналады. Кіреберіс Ironmonger Lane көшесіне қараған, ал 1546 жылы сэр Роуленд Хилл өзара байланысты сарайды сатып алды, кейіннен ол оны өзінің шәкірті және мұрагері (ниесі арқылы) сэр Томас Лиге берді. Хилл Женева Киелі кітабының жариялануымен байланысты және Шекспирдің "Қалай қаласаңдар" пьесасындағы Ескі сэр Роуленд кейіпкеріне шабыт көзі болды деп есептеледі. 16 ғасырдың ортасында Мерсерлер ғимараты Лондонның мемлекеттік салтанатты шараларының орталығы болды деген мәліметтер бар. Мысалы, сэр Роуленд Хилл және сэр Томас Грешем Генрих VIII және Джейн Сеймурмен бірге залдағы лоджиядан Лорд-мэр шеруіне айналатын жазғы шеруді тамашалаған. Осы кезеңде Кристофер Реннің әкесі Фрэнсис Рен компания мүшесі болды. Корольдік биржаның негізін қалаушы сэр Томас Грешем Мерсерлердің мүшесі болды. Ол 1543 жылы 24 жасында ливреялық ретінде қабылданды, және сол жылы Англиядан Төменгі елдерге кетіп, онда өзінің немесе әкесінің немесе ағасының есебінен саудагер ретінде Генрих VIII патшаның өкілі ретінде әрекет етті. Реформацияның иконоклазмынан бұрынғы ағылшын католик мүсіндерінің ең маңызды сақталған туындыларының бірі – "Өлген Христиан" мүсіні шіркеу еденінің астындағы құммен толтырылған шұңқырда жасырын сақталды, және ол тек Екінші дүниежүзілік соғыстың бомбалық шабуылынан кейін жөндеу жұмыстары кезінде ғана табылған. Иниго Джонс 1620 жылы компания мүшесі болып қабылданды. Ғимарат 1666 жылы Лондонның Ұлы өрті кезінде қирады. Эдвард Джарман мен Джон Оливердің жобалаған екінші зал 1676 жылдың мамырында ашылды. Наполеон соғыстарынан кейін бірінші виконт Хилл, Пенинсулярлық генерал, сол есімді Лорд-мэрдің туысы (оның ағасы Ральф Хилл арқылы) оның әскери қызметтерін құрметтеу үшін компанияға қабылданды. Зал 1877-1881 жылдар аралығында кеңінен жөндеуден өтті (1676 жылғы ғимараттың портигі қазір Сваннаж қалалық үйінің қасбетіне енгізілген). Фасадты Джордж Барнс Уильямс қайта жасады, ал интерьерді танымал Виктория дәуірінің дизайнері Джон Грегори Крейс қайта жобалады. Зал 1941 жылы "Блиц" кезінде өрт сөндірілді. Үшінші және қазіргі Мерсерлер залы 1958 жылдың мамырында ашылды. Архитекторы – Gunton and Gunton компаниясынан Э. Ноэль Клифтон. Залда ескі залдағы жабдықтар, соның ішінде 17 ғасырға дейінгі ағаштан жасалған бұйымдар мен Виктория дәуіріндегі боялған шынылар сақталған. Мерсерлер компаниясы – жеке шіркеуі бар жалғыз қалалық ливрея компаниясы.

Мүшелік

Атасы немесе анасы туған кезде Компанияның мүшесі болған балалар "тектік құқықпен" Мерсерлер болуға автоматты түрде құқылы. Басқа мүшелердің көпшілігі Компаниямен туыстық байланыста болады және құтқару арқылы бостандық алады. Осы процедура бойынша үміткерлер әңгімелесуден кейін мүшелікке ұсынылады және мақұлданған жағдайда, "айып төлемі" деп аталатын белгілі бір сома төлейді. Басқа адамдар да құтқару арқылы мүше бола алады. Кейде Компания жеке тұлғаны құрметтеу үшін мүшелік береді. Құтқару арқылы Компанияға қосылған белгілі мүшелер – Томас Мор және Уинстон Черчилль. Мүшелікке тағы бір жол – шәкірттік, бірақ соңғы уақыттарда мұндай жағдайлар болған жоқ. Бастапқыда бұл өте кең таралған жол болды: шәкірт шамамен жеті жылға мүшеге "міндеттенетін" болса, мүше шәкіртті оқытып, мерзім соңына дейін мүшелікке лайық етуге міндетті болды, сонда ол "Бостандық алған" болып есептелетін, себебі ол енді міндетті емес. Ливер Компаниясының бостандық алған мүшелері Лондон қаласының бостандық алған азаматтары болып табылады, оларға қойларын Лондон көпірінен ақысыз айдап өту құқығы сияқты белгілі бір артықшылықтар берілетін.

Этимология

"Керіші" сөзі латын тіліндегі *merx, mercis* – "тауар" деген сөзден туындаған, сондай-ақ осы түбірден "саудагер" сөзі де шыққан. *Mercero* және *mercier* сөздері әлі де испан және француз тілдерінде қолданылады, олардың мағынасы тігін-тоқыма бұйымдары сатушыға ұқсас, бірақ орта ғасырлық керішілер бұл мамандықпен қандай да бір байланысты мойындамас еді, себебі ол бөлек Хабердашерлердің құрметті компаниясымен айналысатын.

Қайырымдылық іс-әрекеттері

Білім беру саласында компания 1509 жылдан бері Сент-Полс мектебін (және оның дайындық мектебі Сент-Полс Джуниорс), 1904 жылдан бері Сент-Полс қыздар мектебін, Лондондағы екі дайындық мектебін – Холл мектебі мен Бьют Хаусты басқарып келеді. Компания Коллиер колледжімен, Даунтси мектебімен, Абингдон мектебімен, Питер Саймондс колледжімен және Грешем колледжімен тығыз байланыста, олардың барлығы мерсерлердің негізін салған. Соңғы жылдары компания қалалық технологиялық колледжді (Томас Телфорд мектебі) және екі қалалық академияны (Уолсолл академиясы мен Сэндвелл академиясы) құрды. Бұрын Мерсерлер мектебі де болған, оған 1447 жылы алғашқы жарғысы берілген, бірақ 1959 жылы оқушылар саны азайғандықтан жабылды. Бұл мектеп соңғы кезде Холборндағы Барнардс Инн ғимаратында орналасқан, қазір ол Грешем колледжіне тиесілі. 2011 жылы Мерсерлер Хаммерсмитте шығармашылық және цифрлық медиа, сондай-ақ ақпараттық технологиялар саласында маманданған жаңа академиялық мектеп – Хаммерсмит академиясын құруға серіктес болды. Мектеп Мерсерлер мен Ақпараттық Технологтар Құрметті Компаниясының қолдауымен жаңа ғимаратта ашылды.

Елтаңба

Компанияның геральдикалық белгісі – "Мерсерс қызының" шығу тегі белгісіз. Қалалық ливрея компанияларының көпшілігінен өзгеше, Мерсерлердің бұрынғыдан қару-жарағы болған жоқ, бірақ 1425 жылғы жарғы оларға жалпы мөр беруге рұхсат берді. Алғашқы мөрдің сақталған бірнеше көшірмелері қазіргі елтаңбаның өте қарапайым түрін көрсетеді. XV ғасырға жататын күзетшілердің тізімдері компанияның тіпті сол кезде де Қыз Басы бейнесін өз мүлкінде көрсетуді талап еткенін аңғартады. 1530 жылы Компания Геральдикалық колледжге олардың ешқандай қару-жарағы жоқ екенін, тек жалпы мөрлерінде Қыз Басы бейнеленгенін хабарлады, ал 1568 жылы Геральдикалық колледж мөрді компанияның қару-жарағы ретінде тіркеді. 1911 жылы Қару-жарақ колледжі қару-жарақты бекітіп, компанияға "Honor Deo" ("Құдайға арнау") деген ұран мен белгі берді. Бұл жарғыда қару-жарақ былай сипатталады: Қызыл түс фондық, бұлттардан шыққан Киенің иықтарынан кесілген бейнесі, денесі қызыл жолбарыспен жабылған, алтынан алтынмен әшекейленген, мойны зергерлік әшекейлермен әмбегеленген, шашы алтын түсті, маңдайын күміс және алтын гүлдермен тоқылған тәж киген, бәрі де қызыл түсті бұлттармен шеңберленген.