Кіріспе

Шотланд саясаткері (1946 жылы туған)

Джеймс Александр Стюарт Стивенсон (Gaelic: Seamus Alasdair Stiùbhart MacSteafain; 15 қазан 1946 жылы туған) – шотландтық бұрынғы саясаткер, 2007 жылдан 2010 жылға дейін көлік, инфрақұрылым және климаттық өзгерістер министрі, ал 2011 жылдан 2012 жылға дейін қоршаған орта және климаттық өзгерістер министрі қызметін атқарды. Шотландия Ұлттық партиясының (SNP) мүшесі, ол 2001 жылдан 2021 жылға дейін Банффшир және Бьюхан жағалауы округінің (бұрын Банфф және Бьюхан) Шотландия Парламентінің депутаты болды.

Ерте өмір

Стивенсон Эдинбургте дүниеге келген. Оның әкесі Джеймс Стивенсон дәрігер, ал анасы Хелен Макгрегор мұғалім болған. Ол Файф облысының Купар қаласында өскен. Ол Белл Бакстер орта мектебінде білім алып, кейін Абердин университетінде математиканы оқыған. Ол 30 жыл бойы Шотландия банкінде ақпараттық технология саласында жұмыс істеді.

Қарсылық

Стивенсон 1961 жылы Шотландия Ұлттық партиясына (СНП) қосылды. 1999 жылғы Шотландияның жалпы сайлауында Линлитгоу сайлау округінен СНП кандидаты ретінде қатысты, бірақ жеңіліске ұшырады. 2001 жылдың қаңтарында Стивенсон Банф пен Бьюкен округінен кандидат болып бекітілді, бұл 2001 жылдың 7 маусымында Алекс Салмондтың Вестминстер саясатына толыққанды көңіл бөлу үшін мандатын тастауынан кейін туындаған қосымша сайлауға байланысты болды. Стивенсон консерватор кандидатқа қарағанда 8500 дауыспен көп дауысқа ие болып сайланды. Ол 2001 жылдың 14 маусымында Еуропалық Одақтың Балық шаруашылығы саласындағы ортақ саясаты туралы алғашқы сөз сөйледі. 2003 жылғы сайлауда ол бұл округтен қайта сайланды.

Университетке қатысты сұрақтар

2004 жылы ол Шотландия парламенті командасының құрамында «Университет сынға қатысуы – Кәсіпқойлар» телешоуындағы жалпы білім бағдарламасына қатысты. Ол және оның командаластары Ричард Бейкер (Лейборист), Робин Харпер (Жасылдар), капитан Джейми Стоун (Либерал-демократтар) Уэльс жиналысы командасын 110 ұпайға 75 ұпаймен жеңді.

Жауапкершілік

Оппозицияда ол 2004 жылдың қыркүйегіне дейін денсаулық сақтау мәселелері жөніндегі партияның бас сөйлеушісінің орынбасары болды, содан кейін түрмелер мен есірткі саясатына жауапты әділет мәселелері жөніндегі партияның бас сөйлеушісі болды. Ол Шотландия Парламентіндегі SNP тобының жетекшісі және Парламент Әділет комитетінің бірінші орынбасары болды. Бұған қоса, ол 2-ші сессияны Парламент Денсаулық сақтау комитетінің мүшесі ретінде және Парламенттік Көру қабілетінің нашарлауы жөніндегі көп партиялық тобының төрағасының орынбасары ретінде аяқтады.

Жазбалар

Парламенттің екінші сессиясының соңында, 2007 жылдың 2 сәуірінде ол Шотландия Парламентінде 284 сөз сөйледі, осылайша 1999 жылы Парламент қайта құрылғаннан бері ең көп сөз сөйлеген спикер атанды. 2011 жылдың наурыз айында үшінші сессияның соңына қарай, ол 406 сөз сөйлеп, "ең көп сөз сөйлеген парламенттік спикер" атағын сақтап қалды. 2013 жылдың 7 қарашасында ол Трибуналдар (Шотландия) заң жобасы тақырыбында 500-ші сөз сөйледі. Ол Парламенттегі ең ұзақ сөз сөйлеу рекордын ұстауы мүмкін. 2004 жылдың 7 қыркүйегінде сағат 17:21-де Халықаралық өзін-өзі өлтіруді алдын алу апталығы туралы сөз сөйлеуді бастап, 2004 жылдың 8 қыркүйегінде сағат 17:12-де, шамамен 24 сағаттан кейін аяқтады. Алайда, бұл Парламенттің дыбыс жүйесінің оның сөз бастағаннан кейін жұмыс істемей қалғандықтан болды. 2015 жылдың 12 маусымында ол Шотландия Парламентінің 600 сөз сөйлеген алғашқы депутаты болды.

Үкіметте

2007 жылғы 3 мамырдағы Шотландияның жалпы сайлауында ол 10 530 дауыспен, Шотландиядағы ең үлкен артықшылықты, Шотландия консервативтік партиясының үміткерінен басып өтті. SNP азшылық үкімет құрды және 17 мамырда Стивенсон Көлік, инфрақұрылым және климаттық өзгерістер министрі болып тағайындалды. Бұл қызметке жерді пайдалану жоспарлау жүйесі, климаттық өзгерістер, құрылыс стандарттары, көлік саясаты және оны іске асыру, қоғамдық көлік, автомобиль және теміржол жолдары, каналдар, порттар, әуе және паромдық қатынастар, Scottish Water кірді. Министр ретінде Стивенсон SNP үкіметінің алғашқы заң жобасын – «Көпірлерден алымды жою (Шотландия) заң жобасын» ұсынды, ол 2008 жылдың 24 қаңтарында корольдік бекітілуді алып, «Көпірлерден алымды жою (Шотландия) заңы 2008» болып өзгерді. Мамыр айының соңында Шотландия үкіметі 2007 жылғы Кейнриан портын күшейту туралы жарлықты бекітті, осылайша Стивенсон заңға қол қойған алғашқы SNP министрі атанды. Ол сондай-ақ Ұлыбританияның климаттық өзгерістер заң жобасы бойынша SNP-нің алғашқы заңға келісім білдіру ұсынысын (бұрынғы Сеуэлл ұсыныстары) енгізді. Ол Эдинбург трамвай жобасы бойынша парламентте дауыс беруде жеңілген алғашқы SNP министрі болды. Көлік министрі ретінде ол Фортты алмастыру өткеліне қатысты заңнаманы дамытуға қатысты, осы арқылы Форт фиордысы инфрақұрылымдық жобаларымен отбасылық байланысты жалғастырды. Оның атасы, сэр Александр Стивенсон, 1930 жылдары Форт-роуд көпірі науқаны комитетінің төрағасы болды; Форт-роуд көпірі 1964 жылы ашылды. 2009 жылдың наурызында Стивенсон парламентте «дұрыс емес сөзді» қолданғаны үшін кешірім сұрады, ол либерал-демократ депутаты Майк Рамблстің Шотландия министрлері мен Transport Scotland лауазымды тұлғалары арасындағы қарым-қатынас туралы пікірлеріне жауап ретінде микрофоннан тыс «қатыгездік» деген сөзді айтқан болатын. 2010 жылдың желтоқсанында күрт қар жауы басталғанда, билік күтпегендей қалды және мыңдаған жүргізушілер негізгі тас жолдарда түнде қалып қойды, Стивенсон үкіметтің жауабын «үлгілі» деп атады және кешірім сұраудан бас тартты; дайындықсыздыққа және оның бастапқы жауабына деген ашу оның лауазымын сақтап қалуын мүмкін етпеді, ол 11 желтоқсанда отставкаға кетті.

2011 жылғы Шотландия парламенті сайлауы

2011 жылғы Шотландия парламенті сайлауында, сайлау округтерінің жаңа шекаралары бойынша, Стивенсон Банффшир және Букан жағалауы сайлау округінен SNP мүшесі болып сайланды; оған берілген 16 812 дауыс – бұл дауыс берушілердің жалпы санының 67,24% құрады, және 2011 жылғы Шотландия парламенті сайлауларындағы барлық округтер арасындағы ең жоғары көрсеткіштің иегері атанды. Екінші Салмонд үкіметі кезінде Стивенсон қайтадан министрлік лауазымға тағайындалды, 2011 жылдың 20 мамырында Қоршаған орта және климаттық өзгерістер министрі болып бекітілді. Оның министрлік қызметі 2012 жылдың 5 қыркүйегінде жарияланған қайта құру кезінде аяқталды, ол Пол Уильхаус МСП-мен ауыстырылды.

2016 жылғы Шотландия парламенті сайлауы

2016 жылғы Шотландия парламенті сайлауында Стивенсон Банффшир және Бьюкан жағалауы округінен депутат ретінде қайта сайланды, оның көпшілігі 6 583 дауысқа азайды.

2021 жылғы Шотландия парламенті сайлауы

Стивенсон 2021 жылы сайлауға түспеді, өйткені ол бұрын зейнетке шығатынын хабарлаған еді. Карен Адам 772 дауыспен оның ізбасары болып сайланды. Стивенсон 2020 жылдың 30 қарашасында Шотландия Ұлттық партиясының (SNP) Ұлттық хатшысы болып сайланды және бір жыл қызмет етті. 2022 жылдың қазанында Стивенсон Стратклайд университетінде генеалогиялық, палеографиялық және геральдикалық зерттеулер бойынша магистрлік дәреже алу үшін оқуға қайта оралды.