Кіріспе

Айзек Азимовтың романы "Forward the Foundation" – американдық жазушы Айзек Азимовтың 1993 жылы, оның қайтысынан кейін жарық көрген романы. Бұл "Foundation" сериясының екі преквелінің екіншісі. Ол түпнұсқа кітап сияқты, ұзақ уақыт аралықтарымен бөлінген тараулардан тұрады, бірақ "Forward" тек бір адамның өмірінде өтеді. Екі кітап та алғаш рет ғылыми-фантастикалық журналдарда жеке әңгімелер ретінде жарияланды. Осы кітапта – Азимовтың өмірінің соңында жазған соңғы туындысы – Хари Сельдон мен Исаак Азимов арасындағы параллельдер, сондай-ақ Хари Сельдонның қартаюы мен өлімі туралы ойлар, Азимовтың Сельдонды өзінің әдеби өзінің көрінісі деп санағанын көрсетеді. Джош Виммер және Аласдейр Уилкинс сияқты сыншылар бұл кітаптағы Сельдонның көптеген пікірлері мен көзқарастарын автобиографиялық деп есептейді. Осылайша, олар "Forward the Foundation" романын мұқият оқығанда Азимовтың өмірінің соңындағы ой-пікірлерін түсінуге болады дейді.

Сюжет

"Фондация" Хари Сельдонның өмірін, "Фондацияға дейінгі алғы сөз" кітабында басталған оқиясын жалғастырады. Оқиғалар Транторда өтеді және "Тұңғыш бастау" оқиғасынан сегіз жыл кейін басталады. Бұл Селдонның психогистория теориясын, гипотетикалық тұжырымдамадан практикалық қолдануға және оның Селдон жоспарындағы қолданылуына қалай дамытқанын көрсетеді. Император Клеон I билігінің соңғы жылдарында, Селдонды галактикалық саясат әлеміне Юго Амарилдің, Селдонның досы Это Демерцельдің тағдырына қатысты алаңдауы себеп болады. Демерцельді Селдон мен Дорс Венабили ғана Р. Данеэль Оливау деп біледі. Жаңа саяси топ Демерцельге қауіп төндіреді, соның салдарынан Галактикалық империяның тағдыры да қауіпке ұшырайды. Осыдан кейін Демерцель бірінші министрліктен кетуге мәжбүр болады, галактикадағы басқа да мәселелерге көңіл бөлгенімен, Клеон Селдонды жаңа бірінші министр етіп тағайындайды. Трантордағы он жылдық тыныштықтан кейін, саяси топтың қалдықтары Трантордың әлсіздіктерін пайдаланып, төңкеріс жасауға тырысады. Нәтижесінде император өлтіріледі, ал билікті он жылдық апатты әскери хунта алады. Селдон үкіметтегі лауазымынан бас тартып, психогисториялық жобаны басқаруға қайта оралады. Селдон және басқалар, әсіресе Юго Амарил, психогисторияны сондай деңгейге жеткізеді, ол бірінші және екінші империялар арасындағы кезеңді қысқарту жол картасы ретінде танылатын Селдон жоспарын бастауға мүмкіндік береді. Бірте-бірте Селдон өзіне жақын барлық адамдарын жоғалтады. Селдонның серігі Дорс, Селдонның өзінің тобының амбициялық мүшесінің ішкі қастандығынан қаза табады (немесе жойылады). Оның асырап алған ұлы Рейх, әйелі мен кіші қызымен Сантанниге көшіп кетеді, бірақ үлкен қызы Ванда Селдонмен қалады. Империяға қарсы көтеріліс басталғанда, Рейх әйелі мен кіші қызын жұлдыздық кемеге жібереді, ал өзі университетін қорғау үшін қалады және қаза табады, ал жұлдыздық кеме қайтадан көрінбейді. Юго Амарил, психогисторияны зерттеушілердің екіншісі (Селдоннан кейін), өзінің жұмысынан шаршап, орта жаста қайтыс болады. Селдон, Вандадан басқа, жобаны жалғастыру үшін күресте жалғыз қалады, Галактикалық империяның құлдырауы мен үкімет тарапынан қолдаудың азаюына қарамастан. Ванда Селдонның "менталик" деп атаған қабілетіне ие болып шығады: ол адамдардың ойларын оқи алады және оларға ықпал ете алады. (Селдон оның әкесі Рейхтің жоғары симпатиясының себебі осы қабілеттің ішкі пайдалануы деп күдіктенеді.) Олар басқа да менталиктерді таба алады, бұл Селдонға Селдон жоспары үшін екінші қорғаушыны құруға мүмкіндік береді. Соңында ол Ванда мен басқаларын жасырын түрде Екінші қорды құру үшін оқшаулайды, ол кейін Трантордың сол Императорлық кітапханасында орналасқаны анықталады. Алғашқы, ашық қор физикалық ғылымдарға бағытталған болса, жасырын Екінші қор психогисториялық зерттеулер арқылы "ғалымдар" арқылы менталиктерді дамытады.