Кіріспе

1967 жылы Канадада болған оқиғалар

1967 жыл Канада тарихындағы ең ерекше жылдардың бірі ретінде есте қалады. Бұл жыл Канада Конфедерациясының құрылғанына 100 жыл толуы болды және бүкіл ел бойынша тойлар өтті. Ең маңызды оқиға – Монреальде өткен Expo 67 көрмесі, сол кезге дейін өткен әлемдік көрмелердің ең табыстысы және елге халықаралық деңгейде атақ әкелген алғашқы шаралардың бірі. Осы жылы елдің генерал-губернаторы Жорж Ванье лауазымында қайтыс болды, сондай-ақ екі белгілі федералды саясаткер – оппозиция жетекшісі Джон Дифенбеккер мен премьер-министр Лестер Б. Пирсон отставкаға кететінін жариялады. Жылдың ең маңызды жаңалығы – француз президенті Шарль де Голльдің Монреальде айтқан «Vive le Québec libre!» сөзі болды. Сондай-ақ, Торонто қаласының Йорквилл ауданындағы «хиппилер» өмір салты мен Торонто қалалық кеңесімен болған қақтығыстары туралы ақпараттар бас беттерге шықты. Канада ордені атты жаңа құрмет жүйесі жарияланды. Спорт саласында Торонто Мейпл Лифс командасы 13-ші және соңғы Стэнли кубогын жеңіп алды. Альпинизмде осы жылы Арктикалық Кордильераның ең биік шыңына алғаш рет шаңырау тігілді.

Шолу

Ұлт бұрынғыдан әлдеқайда ұлтшыл сезімге ие болды, Ұлыбританиядан толықтай үзілген елде тәрбиеленген бір буынның арқасында. Жаңа канадалық ту осының символы мен катализаторы болды. Квебекте «Тыныш революция» франкофондық дін қызметкерлері мен ағылшын тілді бизнесмендердің билігін құлатты, ал француз канадалықтарының мақтанышы мен ұлтшылдығы ұлттық саяси күшке айналды. Канада экономикасы соғыстан кейінгі ең жақсы көрсеткіштерге жетті, өмір сүру деңгейі мен сапасы бұрынғыдан да жоғары болды. «Medicare» және Канада зейнетақы қоры (CPP) сияқты Канаданың әлеуметтік мемлекетінің маңызды элементтері іске қосылды. Бұл оқиғалар «бейби-бумерлер» буынының есейюімен және 1960 жылдарда әлемді шарлаған музыка, әдебиет және өнердің жаңаруымен бірге болды. Кейіннен Канада мәдениетіне үлкен ықпал еткен «бейби-бумерлер» осы кезеңді Канаданың гүлденген шағы деп есептейді. 1967 жыл канадалықтар үшін қызықты жыл болды. Елдің түкпір-түкпіріндегі қауымдастықтар Конфедерацияның 100 жылдығын тойлау жоспарларын жасады. Федералды үкімет елдің барлық аймақтарында іс-шараларды демеушілік етті және «Centennial Train» және «Centennial Voyageur Canoe Pageant» сияқты жобаларды қаржыландырып, ұйымдастырды. Тіпті Канада армиясы да 1967 жылғы Канада Қарулы Күштерінің татуировкасын жасады, ол Сент-Джоннан (Ньюфаундленд) Викторияға (Б.К.) дейін 150-ден астам қойылымдармен елді аралап өтті, ал Монреальдегі EXPO 67 көрмесінде екі апталық өндіріс көрсетілді. 1967 жылғы татуировка шоуы өте сәтті болды, сондықтан оны Канада мәдениетінің өкілі ретінде әлемдік турға шығару туралы ұсыныстар түсті. Бұл шоу әскери татуировкалардың ең ұзақ тарихына ие болды, бұл рекорд әлі де бұзылмады. Монреаль үшін бұл Экспо жылы болса, Торонто үшін бұл 1960 жылдардағы «Торонто Мейпл Лифс» командасының гүлденген шағы болды. Команда алты жылдың ішінде төртінші рет «Стэнли кубогын» жеңіп, өзінің басты қарсыласы «Монреаль Канадиенс» командасын жеңді, 1986 жылға дейін барлық канадалық «Стэнли кубогы» финалдарының соңғысы болды. Жазушы және тарихшы Пьер Бертон 1967 жылды Канаданың соңғы жақсы жылы деп атады. Оның пікірінше, одан кейінгі жылдарда 1967 жылғы үміттердің көп бөлігі жоғалып кетті. 1970 жылдардың басында мұнай дағдарысы және басқа да факторлар Канада экономикасына соққы берді. Квебек сепаратизмі келіспеушіліктерге және Монреальдің экономикалық құлдырауына, сондай-ақ «Фронт де Либерасьон дю Квебек» (FLQ) терроризм тобының қызметіне әкелді. Вьетнам соғысы мен АҚШ-тағы «Уотергейт» жанжалы да канадалықтарға үлкен әсер етті. Бертонның сөзіне қарағанда, Торонто хоккей жанкүйерлері «Мейпл Лифс» командасы содан бері «Стэнли кубогын» жеңбегенін де атап өтеді.

Өлімдер

9 қаңтар – Эррик Уиллис, саяхатшы (1896 ж.т.)
14 қаңтар – Джеймс Лоример Илсли, саяхатшы, министр және құқықтанушы (1894 ж.т.)
26 қаңтар – Кроуфорд Гордон, кәсіпкер (1914 ж.т.)
31 қаңтар – Джеффри О’Хара, композитор, әнші және музыка профессоры (1882 ж.т.)
10 ақпан – Томас Рикеттс, әскерші және 1918 жылғы Виктория кресінің иегері (1901 ж.т.)
5 наурыз – Жорж Вание, әскерші, дипломат және Канаданың генерал-губернаторы (1888 ж.т.)
23 наурыз – Джек Хамфри, суретші (1901 ж.т.)
20 сәуір – Лео Поль Десрозье, журналист, жазушы (1896 ж.т.)
30 сәуір – Глэдис Портер, саяхатшы және Нова-Скотия заң шығару жиналысының алғашқы әйел мүшесі (1894 ж.т.)
13 мамыр – Дана Портер, саяхатшы және құқықтанушы (1901 ж.т.)
23 мамыр – Лионель Гру, дін қызметкері, тарихшы, Квебек ұлтшылы және дәстүршіл (1878 ж.т.)
2 тамыз – Адриен Аркан, журналист және фашист (1899 ж.т.)
28 тамыз – Чарльз Эдвард Ботвелл, саяхатшы және адвокат (1882 ж.т.)
30 желтоқсан – Винсент Массей, заңгер, дипломат және Канаданың генерал-губернаторы (1887 ж.т.)

Толық күні белгісіз

Малкольм Норрис, метис көшбасшысы (1900 ж.т.)