Аланд аралдарының саяси жүйесі мен автономиясы

Кіріспе

Аланд аралдарының саясаты парламенттік өкілді демократиялық, автономиялы, әскерден босатылған және тек швед тілінде сөйлейтін Финляндия аумағында жүзеге асырылады, онда Лантрад үкімет басшысы болып табылады және көп партиялық жүйе бар. Аланд аралдары Аланд автономиясы туралы заңға және халықаралық шарттарға сәйкес басқарылады, бұл автономия мен әскерден босатылған мәртебесіне кепілдік береді. Аланд үкіметі, немесе Landskapsregering, парламентаризм қағидаттарына сәйкес Аланд Парламентіне, немесе Lagting-ке тәуелді. 1634 жылы Аланд граф Аксель Оксенстерна бастаған ірі әкімшілік реформалардың бөлігі ретінде Або және Бьорнеборг округінің құрамына енді. 1809 жылы Швеция Наполеон соғыстары кезінде кең аумақтарды беруге мәжбүр болғанда, округ Финляндияның Ұлы Герцогтігі құрамындағы Ресей империясының бөлігіне айналды. 1917 жылы Финляндия тәуелсіздігін жариялағанда, жаңа құрылған мемлекет Аланд аралдарын мұра етті. 1918 жылғы Азамат соғысы кезінде аралдарда әлі де бірқатар орыс әскерлері орналасқан, бұл үлкен тұрақсыздық пен алаңдаушылыққа әкелді. Жергілікті халық және басқа скандинавиялық мемлекеттердегі бұл алаңдаушылық шведтердің басып алуына және 7135 адамның (сол кездегі шамамен 22500 халықтың арасында) Аландтың Швеция Корольдігіне қосылуына қол қоюына себеп болды. Ресейден қорқудың нәтижесінде Германия аралдарды басып алды. Осы уақыт аралығында фин баспасөздері Швеция мен Финляндия арасында аумақтарды алмасу мүмкіндігін талқылады. Бұл алмасуда швед тілінде сөйлейтін Аланд Швецияға, ал фин тілінде сөйлейтін Норрботтен және Вестерботтен аймақтары Финляндияға берілуі мүмкін еді. Швеция үкіметі мұндай алмасуларға қатысты өте теріс пікір білдірді. 1920 жылдардан бері Аланд аралдарындағы басты саяси мәселе аралдардың өзін-өзі басқаруын нығайту және қорғау болып табылады. Өзін-өзі басқаруды сақтауға кеңінен саяси қолдау көрсетіледі. Аландтың ұлттық туы бар, 1984 жылдан бері пошта маркаларын шығарып келеді, өз полиция күші бар және Солтүстік Кеңестің мүшесі. Аралдар әскерден босатылған, ал ер адамдар әскери қызметке шақырудан босатылады. Парламенттік жүйе 1988 жылдан бері қалыптасқан. Аланд автономиясы Финляндияның аймақтарын құруға дейін пайда болды, бірақ Аланд автономиялық үкіметі аймақтық кеңестердің функцияларын да орындайды. 1970 жылдардың соңына дейін Аланд саясаты көбінесе жеке тұлғаларға бағытталған, өйткені саясат белгілі адамдардың айналасында жүргізілді. 1970 жылдардың соңында партиялық жүйе қалыптасты. 1979 жылдан бері Аландтағы маңызды партиялар – Социал-демократтар, Орталық партия, Либералдар және Модераттар. Басқа скандинавиялық елдермен салыстырғанда, Аландта саяси солшылдық күш әлсіз.

Politics of the Åland Islands takes place in a framework of a parliamentary representative democratic autonomous, demilitarised, and unilingually Swedish territory of Finland, whereby the Lantråd is the head of government, and of a multi party system. The Åland Islands are governed according to the Act on Åland Autonomy and international treaties, which guarantees autonomy and demilitarized status. The Government of Åland, or Landskapsregering, is dependent on the Parliament of Åland, or Lagting, according to the principles of parliamentarism. In 1634, Åland was made part of the Åbo and Björneborg County as a part of the grand administrative reforms initiated by Count Axel Oxenstierna. The county became part of the Russian Empire within the Grand Duchy of Finland in 1809, when Sweden was forced to cede vast areas in the Napoleonic Wars. When Finland declared its independence in 1917, the newly established state inherited the Åland islands. During the Civil War in 1918, some Russian troops were still stationed on the islands, causing serious instability and nervousness. This anxiety in the local population, and the other Scandinavian states, resulted in a Swedish occupation and 7,135 people (of a total population of approximately 22,500 at the time) signing the address for Åland joining the kingdom of Sweden. The fear of Russia finally resulted in a German occupation of the islands. In the meantime, the Finnish press was playing with the idea of an exchange of land areas between Sweden and Finland. The areas in question of this exchange would have been the Swedish speaking Åland to Sweden and some Finnish speaking areas of Norrbotten and Västerbotten to Finland. The response from the Swedish government was bluntly negative to any exchanges of this nature. Since the 1920s, the primary political issue in Åland Islands relates to the promotion and protection of the self government of the islands. There is widespread political support for retaining self government. Åland has its national flag, has issued its postage stamps since 1984, has its police force, and is a member of the Nordic Council. The islands are demilitarised, and the male population is exempted from conscription. Parliamentarism has been the custom since 1988. The Åland autonomy preceded the creation of the Regions of Finland, but the autonomous government of Åland also handles what the regional councils do. Until the late 1970s, Åland politics was predominantly personalised, as politics was oriented around notable individuals. In the late 1970s, a party system developed. The prominent parties in Åland since 1979 are the Social Democrats, Centre, Liberals, and Moderates. In comparison to the other Nordic countries, the political left is weak in Åland.

Заң шығарушы билік

Аланд Парламенті (Lagtinget, яғни Заң жиналысы) 30 мүшеден тұрады, олар пропорционалды сайлау жүйесі бойынша төрт жылға сайланады.