Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресейлік музыкалық аспап
Russian musical instrument
Рожок – ежелгі орыс ағаш трубасы, кернейге жақын, қазіргі күнге дейін үздіксіз қолданылып келеді. Ол Владимирский рожок, яғни "Владимир мүйізі" деп те аталады.
The rozhok (рожок) is an ancient Russian wooden trumpet, a relative of the cornett, which has remained in continuous use until the present day. It is also known as Vladimirskiy rozhok, ( Владимирский рожок, meaning "Vladimir horn").
Аттар
Құралдың пайда болу тарихы 1600 жылға дейін жетеді. Рожокпен ансамбльде ойнау дәстүрі одан да ертерек кездерге қатысты болуы мүмкін. Бұл құралға "рожок" деген ат кейін берілген, ал ең алғашқы жазба деректерде ол қарапайым "құбыр" деп аталған болуы ғажап емес. Рожок әртүрлі атаулармен белгілі: қойшы рожогы (пастуший рожок), орыс рожогы (Русский рожок) немесе ән рожогы (песенный рожок). 19-шы ғасырдың соңында, Владимир облысынан Николай Васильевич Кондратьев басшылығымен рожокшілер хорының жетістігіне байланысты, осы құралдың атына "Владимир" деген сөз қосылды (Владимирский рожок, "Владимир рожогы").
The origins of the instrument date to before AD 1600. The tradition of playing the rozhok in an ensemble probably dates to a much earlier time. It is possible that the name rozhok was used for the instrument later, and that in the earliest written sources it was simply called a pipe. A rozhok can be called be various names: shepherd's horn (пастуший рожок), Russian horn (Русский рожок), or song horn (песенный рожок). At the end of the 19th century, the name Vladimir was added to this instrument's name (Владимирский рожок, Vladimirskiy rozhok, "Vladimir horn"), due to the success of a chorus of rozhok players under the leadership of Nikolai Vasilyevich Kondratyev from the Vladimir region.
Құрылымы
Рожхок – алты ойыншы тесігі бар конус тәрізді түтік: бесеуі үстінде, біреуі астында. Рожхоктың жалпы ұзындығы 320-дан 830 мм-ге дейін (13-ден 33 дюймға дейін) жетеді. Ауыздық кішкентай тостаған пішінде кесіледі, ал түтіктің төменгі ұшы конус тәрізді қоңырауға ұқсайды. Рожхок көбінесе қайың, жапырақ немесе қарағайдан жасалады. Музыканттар қарағайдан жасалған рожхоктардың ең жақсы дыбысы бар дейді. Бұрын олар қойшының рожхогы сияқты, қайың қабығымен бекітілген екі бөліктен жасалған; қазір олар токарлық станокта өңделеді. Рожхоктың дыбысы күшті, бірақ жұмсақ, диапазоны шамамен бір октава немесе одан да көп. Рожхоктардың бірнеше түрі бар: ең қысқасы, ең жоғары дыбысты визгунок (шырылдақ) деп аталады, әдетте F# немесе G тартпасында; ең ұзын және ең төменгісі бас (бас) деп аталады, F# немесе G октава төмен, ал орташа өлшемді аспап – полобасок (жартылай бас), әдетте C тартпасында. Полобасок аспаптары жиі жеке орындау үшін қолданылады. Рожхок ансамбльдері көбінесе визгунок пен бас аспаптарынан 2:1 пропорцияда (екі есе көп жоғары дыбысты мүйіздер) құралады.
A rozhok is a conical straight tube with the six playing holes: five on top and one underneath. The total length of a rozhok ranges from 320 to 830 mm (13" to 33"). A mouthpiece is cut in the form of a small cup, and the lower end of the tube is shaped like a conical bell. A rozhok is usually made of birch, maple, or juniper. Musicians say that rozhoks of juniper have the best sound. In the past they were made in the same manner as a shepherd's rozhok, in which two halves are fastened together with birch bark; today they are turned. The sound of a rozhok is strong, but mellow, having a range of about an octave, or a little more. There are several types of rozhoks: the shortest one, having the highest sound is called vizgunok (squeaker), typically in F# or G; the longest and thus the lowest one is called bas (bass), in F# or G an octave below, while a mid size instrument is called a polubasok (half bass), typically in C. It is polubasok instruments that are most frequently used for solo playing. Rozhok ensembles usually consist of just vizgunok and bas instruments in the ratio 2:1 (twice as many high pitched horns).
Түрлері
Рожоктың халық әуендері төрт стильдік түрге бөлінеді: дабыл сигналы, ән, би және ойнау биі, барлық стильде де көптеген әндер кездеседі. Шешендердің берілетін сигналдарының бірнеше түрі бар, сондай-ақ басқа да сигналдар да бар. Негізгі репертуар – халық әндері. 2015 жылғы мәлімет бойынша, рожок ансамбльдері Мәскеу, Владимир және Нерехта қалаларында бар. Сонымен қатар, рожоктар кейде орыс халық оркестрлерінің концерттерінде орындалады.
Rozhok's folk tunes are divided into four stylistic varieties: signal, song, dancing, and dance, with a large number of songs in all styles. There are several types of shepherd's signals and more of others. The main repertoire is song folk tunes. As of 2015, rozhok ensembles exist in Moscow, Vladimir and Nerekhta. In addition, rozhoks can sometimes be heard in Russian folk orchestra concerts.