Кіріспе
Уилтширдегі қала, Англия.
Брэдфорд-он-Эвон (кейде Брэдфорд-он-Эвон немесе Брэдфорд-апон-Эвон) – Англияның батыс Уилтширдегі қала және азаматтық округ, Сомерсет шекарасына жақын орналасқан. 2021 жылғы халық санауы бойынша халқы 10 405 адамды құрайды.
Тарих
Қаланың үстіндегі римдік қоныстардың қалдықтары – тұрғын үйлердің ең ерте дәлелі. Археологиялық қазбалар барысында Санкт-Лоуренс мектебінің ойын алаңында жақсы сақталған мозаикасы бар үлкен римдік вилланың қиратындары табылды. Қала орталығы Авон өзенінен өтетін арқаның маңында қалыптасты, сондықтан қаланың аты ("Броуд Форд") осыдан шыққан. Норман дәуірінде бұл тас көпірмен толықтырылды, ол бүгінге дейін тұр. Нормандық бөлігі ағысқа қарсы орналасқан және үшкір аркалары бар, ал жаңа бөлігінде дөңгелек аркалар бар. Қалалық көпір мен шіркеу I санаттағы ескертуіш болып табылады. Бұл бастапқыда жылқы арбалары үшін арналған көпір болған, бірақ 17 ғасырда батыс жағын қайта жаңарту арқылы кеңейтілген. 1643 жылдың 2 шілдесінде қала ағылшыл азамат соғысында шайқасқа куә болды, онда роялистер Лансдаун шайқасына бет алғанда көпірді басып алды. Көпірде бастапқыда шіркеу болған, бірақ кейіннен қалалық түрме ретінде пайдаланылған кішкентай ғимарат орналасқан. Көпірдің үстіндегі ауа райы бағыттайтын көрсеткіш гөйбалық пішінде жасалған.
Өзен жүн өндіруші зауыттарына қуат берді, олар қалаға байлық әкелді. Қалада жергілікті тоқыма өнеркәсібінің ең табысты кезеңінен қалған 17 ғасырға дейінгі ғимараттар сақталған. Тоқымашылардың үйлерінің ең жақсы мысалдары Ньютаун, Орталық Ранг және Тори Террасаларында орналасқан. Дэниел Дефо 18 ғасырдың басында Брэдфорд-он-Эвон қаласына сапар шекті.
Өнеркәсіптік революция кезінде тоқыма өндірісін механикаландырудың жақсаруымен, жүн тоқу өнеркәсібі коттедждерден өзенге жақын салынған арнайы жүн зауыттарына көшті, онда тоқыма станоктарын қуаттандыру үшін су мен бу пайдаланылды. Брэдфорд-он-Эвонда осындай отыздан астам зауыт салынды және олар ағылшын жүн өнеркәсібінің күш орталығы Йоркширге көшкенше өркендеді. Соңғы жергілікті зауыт 1905 жылы жабылды. Көптеген зауыттар бос тұрды, ал кейбіреулері қирады. Брэдфорд-он-Эвонның ерекшелігі – 14 ғасырда салынған және қазір Бартон фермасының ауылдық паркінің бөлігі болып табылатын, 180 фут ұзындығы және 30 фут ені бар II* санаттағы үлкен ондық қора, саксондық ондық қора деп белгілі. Бұл қора шіркеуді қаржыландыру үшін тауар түрінде салық жинау үшін пайдаланылды. Қала орталығында және оның айналасында бірнеше маңызды ғимараттар бар. Ескі тоқыма фабрикаларының көпшілігі қазіргі заманғы пәтерлерге айналдырылды; алайда, ғимараттардың аз бөлігі әлі де бастапқы мақсаты бойынша қолданылуда. Олардың бірі – қала орталығында орналасқан "The Swan" мейрамханасы және қонақ үйі. Бұл ғимарат 17 ғасырдан қалған және көптеген бастапқы ерекшеліктерін, әсіресе тас плиткалы едендерін сақтап қалған. Мұрағаттарда көрсетілгендей, осы жерде 1500 жылдан бері мейрамхана болған. Қаланың шығыс шетіндегі Холл – 1610 жылы бай жүн өндіруші Джон Холл үшін салынған Якоб стиліндегі сарай. Оны 1848 жылы Стивен Моултон сатып алды, қазір оны Алекс Моултон қайырымдылық қоры басқарады. 1998 жылы Уилтшир музыка орталығы Брэдфорд-он-Эвонда, Санкт-Лоуренс мектебінің аумағында ашылды. 2000 жылы "Милли" деген лақап атпен белгілі Мыңжылдық мүсіні ашылды. 2003 жылдың 8 қазанында Брэдфорд-он-Эвон қаласына "Fairtrade Town" мәртебесі берілді.
Ертедегі шіркеу
Сент-Лоуренске арналған саксон шіркеуі шамамен 705 жылы Сент-Альдхелммен негізделген болуы мүмкін, сондай-ақ ол король Эдуард шейітінің уақытша жерленген орны болған десе де болады. Оны 1856 жылы англикандық дін қызметкері, антиквариатшы және жазушы Уильям Джонс қайта ашты, бұл кезде ол тұрмыстық мақсаттарда қолданылған (көрінетіндей, үй, мектеп және фабриканың бір бөлігі ретінде). Ғимараттың бір бөлігі, жоғары орналасқан соқыр аркадаларды қамтитын, кейінірек салынған болуы мүмкін, ал 2012 жылдың ақпан айында шіркеуде таратылған жарнамалық парақша бүкіл құрылыс үшін 950–1050 жылдарды ұсынады. Сыртқы әшекейдің күрделі өрнегі пиластр жолақтарынан, екі қарапайым ендірме арасындағы дөңгелек бас аркалары бар соқыр аркададан тұрады, оның қысқа тік пиластрларында трапеция тәрізді капительдер мен негіздер орналасқан, ал шығыс қабырғасында және оған жақын бұрыштарында тік үш жарты цилиндр пішіндес қалыптар тізбегі бар.
Басқалар
Саксон шіркеуінен басқа, қалада екі Англия шіркеуі, екі баптист шіркеуі, Біріккен шіркеу (методист және Біріккен реформат шіркеуі), еркін конформист шіркеуі, қауымдық шіркеу, квакерлердің (Достар қоғамы) жиналыс үйі және Рим-католик шіркеуі бар. Қасиетті Үштік шіркеуі – алғашқы приход шіркеуі, қала орталығына жақын, өзен жағасында орналасқан. Бірінші санаттағы ғимараттың бастауы нормандық дәуірге дейін барып жетеді, және алпауыттың ескі шіркеудің қалдықтарының үстіне салынғаны мүмкін. Солтүстік жағына бірнеше шіркеулер қосылып, кейіннен арадағы қабырға ашылып, қазір солтүстік дәлізді құрайды. Алтарь жанындағы агиоскоп (қарау тесігі) Англиядағы ең ұзыны деп есептеледі. Мұнара мен шпилі 1480 жыл шамасында ескі мұнараның орнына салынған, ал оңтүстік қабырға 19 ғасырда жаңартылған. Шіркеуде сегіз қоңырау бар, олардың ең ауыр қоңырауы (тенор) салмағы ... . Басқа Англия шіркеуі, Христ Чёрч, толығымен Виктория дәуірінде салынған. Санкт-Томас Морға арналған католик шіркеуі 1854 жылға дейін қала әкімдігі болған екінші санаттағы ғимаратты алып жатыр. Қалада Аукана қорының басқаруында буддалық монастырь да бар; ол ерлер мен әйелдер үшін монастырь ғимаратынан және медитация залынан тұрады. Сонымен қатар, шеберханалар, баулар және кітапхана бар, ал төбеден қалаға қарап тұрған әсем ғимараттар көрінеді. Монастырь буддизмнің теравада дәстүрін ұстанады және толық және жартылай уақытпен практикалауға және оқуға мүмкіндіктер ұсынады.
The other Anglican church, Christ Church, is entirely a Victorian construction. The Catholic church, dedicated to St. Thomas More, occupies a Grade II listed building, dating from 1854, that used to be the town hall. There is also a Buddhist monastery in the town, under the auspices of the Aukana Trust; it comprises a monastic building each for men and for women, and a meditation hall. There are also workshops, gardens and a library, and the elegant buildings look down upon the town from a hill. The monastery practises the Theravadin tradition of Buddhism, and offers opportunities for both full time residential and part time practise and study.
Экономика
Брэдфорд-он-Эвон 1848 жылы Стивен Моултон Кингстон Миллде құрған және кейін Джордж Спенсер, Моултон және Ко. деп аталған резеңке өнімдерін шығаратын алғашқы фабриканың орны болды. Компанияны Avon Rubber сатып алды, ол автомобиль және басқа да салалар үшін резеңке өнімдерін ірі өндіруші болып табылады, ал өндіріс 1993 жылға дейін жалғасты. Бүгінде қалада Алекс Моултон велосипед компаниясының бас кеңсесі және бірнеше шағын өндіріс кәсіпорны бар. Қаланың негізгі экономикалық қызметтері – сауда, туризм және отбасылар, жұмыспен жүретіндер мен зейнеткерлерден құралған халыққа күнделікті қызмет көрсету. Қалада Elms Cross индустриалдық аймағында, канал шлюзінен жақын жерде орналасқан Sainsbury's орташа өлшемді супермаркеті және бес шағын дүкен бар. Жергілікті тұтынушылар 1861 жылы Брэдфорд-он-Эвон тұтыну кооперативтік қоғамын құрды, ол 1960 жылдары аудандағы басқа тұтыну кооперативтерімен бірігіп, ұлттық компанияға қосылды. Қала орталығында өзін "этикалық сауда орталығы" деп сипаттайтын тәуелсіз дүкендерден тұратын Weavers Walk ашық сауда орталығы орналасқан. Қала фильмдер, телесериалдар мен басқа да түсірілімдер үшін танымал орынға айналды. Мұнда "Волк Холл", "Жаратылыс" (2009 жылы Дарвиннің өмірі туралы фильм), "Шервудтың Робин" және 1972 жылғы "Кентербери ертегілері" фильмдері түсірілді. 2016 жылы "Ақ ханшайым" телесериалы осы аймақта түсірілді.
Көлік
Брэдфорд-он-Эвон A363 Троубридж-Бат тас жолында орналасқан, ол қаланың оңтүстігінен солтүстігіне дейін өтеді және Брэдфорд-он-Эвонды Мелкшем мен Фроммен байланыстыратын B3109 тас жолымен қиылысады. Басқа барлық тас жолдар екінші дәрежелі, олар жергілікті елді мекендерге қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Брэдфорд-он-Эвон М4 тас жолының 18-ші қиылысынан Батқа шамамен 15 миль, ал Чиппенхемдегі 17-ші қиылыстан да сондай қашықтықта жатыр. Брэдфорд-он-Эвон теміржол станциясын Wessex магистральдық және Heart of Wessex желілері бойынша Great Western Railway қызмет көрсетеді. Бұл желі 19 ғасырдың ортасында ашылды және алғашқы Great Western Railway компаниясы салған. Брунел салған басты станция ғимараты II санаттағы ескерткіш болып табылады. Қала арқылы теміржолға параллель Кеннет және Эйвон каналы өтеді. Теміржолдардың дамуымен осы каналдың қолданылуы азайды, бірақ ол 1960-1970 және 1980 жылдары толыққанды жұмыс істеуге қайта жаңартылды. Канал батыста Бат қаласындағы Эйвонға, ал шығыста Рединг қаласындағы Темзаға дейін жалғасады.
Басқару
Брэдфорд-он-Эвон азаматтық приходы он екі мүшеден тұратын қалалық кеңес сайлайды: алтысы Солтүстік округіне, ал алтысы Оңтүстік округіне. 2017 жылдан 2021 жылға дейін кеңес «Идеалдық Брэдфорд» партиясының платформасынан жеті кеңесшіден құралды. 2021 жылғы мамырдағы сайлаудан кейін жеті Либералды Демократ және бес «Идеалдық Брэдфорд» кеңесшісі сайланды. Қалалық кеңес қаладағы қызметтердің ауқымын кеңейтіп, тарихи түрде кеңес беру және рәсімдік рөлінен өзге де салаларда жұмыс істейді. Оларға жастарға арналған қызметтерді ұсыну, маңызды және кеңейіп келе жатқан жасыл аймақтар мен қалалық нысандарды басқару, сондай-ақ қаладағы бірнеше ғимараттарды басқару кіреді. Кеңес төрағасы Брэдфорд мэрі атағын иеленеді. Қалалық кеңес 2019 жылғы наурызда климаттық төтенше жағдай жариялады және 2030 жылға қарай көміртегінің шығарылымын тоқтатуға міндеттенді. Мектептер, жолдар, әлеуметтік қызметтер, төтенше жағдайларды жоспарлау, демалыс қызметтері, құрылыс бақылауы және қоқыс тастау сияқты жергілікті биліктің заңмен бекітілген функцияларын Уилтшир кеңесі, бірыңғай билік органы жүзеге асырады. 2010 жылдан бері Брэдфорд-он-Эвон Чиппенхэм сайлау округінің құрамына кіреді.
Білім
Қалада Сент-Лоуренс орта мектебі бар, ол 1980 жылы Фицморис гимназиясы мен Троица орта мектебінің бірігуі нәтижесінде құрылған. Екі бастауыш мектеп бар: қаланың солтүстігінде 1848 жылы Ұлттық мектеп ретінде ашылған және 1956 жылдан бері қазіргі орнында орналасқан Крайст Черч КофЭ (ВК) бастауыш мектебі, ал оңтүстігінде 1928 жылы Брэдфорд-он-Авон қалалық кеңесінің кіші сыныпты аралас және балалар бағы мектебі ретінде ашылған Фицморис бастауыш мектебі орналасқан.
Медиа
Жергілікті жаңалықтар мен теледидар бағдарламаларын BBC West және ITV West Country ұсынады. Телевизия сигналдары Мендиптен және жергілікті қайталағыш хабар таратушылардан қабылданады. Жергілікті радиостанциялар: BBC Radio Wiltshire 104.3 FM, Heart West 102.2, Greatest Hits Radio South West 107.7 FM және онлайн эфир беретін, қауымдастыққа негізделген West Wilts Radio. Уилтшир Таймс – қалаға қызмет ететін жергілікті газет.
Спорт және демалыс
Брэдфорд-он-Эвонда лигадан тыс футбол клубы, "Брэдфорд Таун ФК" бар, олар Троубридж жолындағы Спорт және әлеуметтік клубта ойнайды. Боулинг клубынан, теннис кортынан және бассейннен басқа, Брэдфорд-он-Эвон қайық спорты клубы да бар, ол Бартон Фермасының қарсысындағы базасынан қайық жүзу және каноэ спортымен айналысады. "Брэдфорд-он-Эвон" регби клубының бірінші командасы 2019–20 маусымында Дорсет және Уилтс 1 Солтүстік лигасында ойнады, ал олардың ойын алаңы қаланың батысындағы Уинслиде орналасқан. Уилтшир музыка орталығы – бұл халықаралық деңгейде танымал музыканттарды тартатын, 300 орындық арнайы салынған концерт залы, ол Сент-Лоуренс мектебінің аумағында орналасқан.
Спорт
Эдгар Форд (1876–1943), крикетші, Брэдфорд-он-Эвон қаласында дүниеге келген. Дэвид Констант (1941 жылы туған), Тесттік крикет төрешісі, Брэдфорд-он-Эвон қаласында туған. Роб Ньюман (1963 жылы туған), 691 клубтық ойын өткізген футболшы, кейіннен менеджер болған, Брэдфорд-он-Эвон қаласында дүниеге келген. Уилл Карлинг (1965 жылы туған), Англия құрамасы сапында 72 регби матчында ойнаған, Брэдфорд-он-Эвон қаласында туған. Энди Пирс (1966 жылы туған), футболшы, 221 клубтық ойын өткізген, Брэдфорд-он-Эвон қаласында туған. Льюис Муди (1978 жылы туған), Англия құрамасы сапында 71 регби матчында ойнаған, Брэдфорд-он-Эвон қаласында тұрады. Эд МакКивер (1983 жылы туған), Олимпиада чемпионы, каноэмен жүзуден, Брэдфорд-он-Эвон қаласында тұрады.