Кіріспе

Лестердегі қираған қабырға, Англия.

Яһудилер қабырғасы – Англияның Лестер қаласындағы 2 ғасырлық римдік қалаудан қалған үлкен қираған қабырға, екі ірі аркасы бар. Ол Санкт-Николай айналымы мен Санкт-Николай шіркеуінің қасында орналасқан. Бұл қабырға Ratae Corieltauvorum (Римдік Лестер) қаласындағы қоғамдық ғимараттың батыс қабырғасын құрады, ал оның жанындағы қоғамдық моншалардың іргетасы 1930 жылдары қазылып, қазірге дейін көруге болады. Қабырға көрші орналасқан Яһудилер қабырғасы мұражайына атын берген.

Этимология

Қабырғаның атауының шығу тегі (алғаш рет шамамен 1665 жылы тіркелген) даулы. Ол Лестердегі ортағасырлық еврей қауымымен байланысты емес, себебі олардың саны көп болған жоқ және 1231 жылы Симон де Монфорт оларды қаладан қуды. Көп тараған теориялардың бірі – атаудың ерте ортағасырлық Лестердегі 24 "жураттың" (яғни "анткалысқан адамдар", шамамен алдермендерге тең) – корпорацияның жоғары лауазымды мүшелерімен байланысы бар. Олар қаладағы шіркеу ауласында "қазылар алқасы" ретінде жиналатын болған, мүмкін, Сент-Николас шіркеуінің ауласында. Алайда, атаудың белгісіз шығу тегі бар құпия қираған жерлерге қатысты кең таралған халықтық сенімнен шыққандығы ықтимал. Мұндай түсіндірулер Англияның басқа жерлерінде де, Еуропаның басқа аймақтарында да кездеседі. Оның ұзындығы, биіктігі және қалыңдығы өлшенген. Бұл Ұлыбританиядағы сақталған Римдік сәулет ескерткіштерінің ішіндегі ең ірілерінің бірі және оны Вроксетердегі "Ескі жұмыспен" салыстыруға болады. Құрылымы жергілікті гранит, әк тас және құмтастан жасалған римдік кірпіш пен қатар тізілген тас қатарлардан тұрады. Қабырғаның ортасында шамамен ені және биіктігі бар екі үлкен аркалы ашылу бар, сондай-ақ шығыс жағында бұрыштық нишалар бар. Қабырға Сент-Николас шіркеуінің батысында орналасқан, оның құрамында кеш саксондық және ерте ортағасырлық кезеңдерге жататын көптеген римдік кірпіштер мен тас қабырғалар бар. Римдік қаланың қоғамдық моншаларының қалдықтары қабырғаның батыс жағында орналасқан. 1936 жылдан 1939 жылға дейін Кэтлин Кенион оларды төрт маусым бойы қазды. Қазір қабырға мен моншалардың іргесінің бір бөлігі көпшілік назарына қойылған. Олар 1960 жылдары салынған ғимаратқа жалғасқан, онда Яһудилер қабырғасы мұражайы (бұрын Воган колледжі) орналасқан, ол моншалардың қалған бөлігінде (үш пештің орнына дейін) салынған. Қабырға 1920 жылы мемлекеттік қамқорлыққа алынды және қазір Англия мұрасының жауапкершілігінде. Қабырғаның өзі I санаттағы ескерткіш болып табылады; оның кеңірек аумағы, соның ішінде моншалардың қалдықтары мен Сент-Николас шіркеуі – жоспарланған ескерткіш. Бұл қираған жер кейде "моншаның бөлігі" деп те аталды. XIX ғасырдың көп бөлігінде оның қала қақпасы болғанына кеңінен сенеді, бірақ оның құрылымы мен орналасуы мұны растамайды. Бұл түсіндірме 1907 жылға дейін авторитетті Виктория округі тарихында да факт ретінде келтірілген. ХХ ғасырдың басында бұл қираған жердің қала базиликасының бөлігі болғанына сенеді. 1930 жылдардың соңында қазба жұмыстарын бастаған Кенион бастапқыда жалпы аумақты қала форумы деп ойлады (базилика оның бір бөлігі болған болар еді). Содан кейін Яһудилер қабырғасы монша кешенінің палаэстрасының (гимназиясының) қабырғасы ретінде анықталды және бұл көзқарас ресми жоспарланған ескерткіш сипаттамаларында және жергілікті түсіндірме материалдарында ең көп қабылданған болып табылады.

Яһудилер қабырғасы мұражайы

Яһудилер қабырғасы мұражайы Яһудилер қабырғасының қираған қалдықтарына қарап тұр, және темір дәуірінен, римдік және орта ғасырлық Лестерден табылған заттарды сақтайды. Ғимарат II санаттағы ескерткіш болып тіркелген, және Лестер университетінің Өмір бойы білім беру институты орналасқан Воган колледжінің астында орналасқан. Мұражайды Лестер қалалық кеңесі басқарады және кіру ақысыз. Бірақ, Лестер қалалық кеңесі шығындарды үнемдеу үшін мұражайдың жұмыс уақытын қысқартты, сол себепті ол қыс айларында бірнеше айға жабылады. Кеңесші Джон Магглстоун бұл шешімді сол кезде былай деп түсіндірді: "Яһудилер қабырғасында келушілерден гөрі қызметкерлер көп". Бұл шешім бұрынғы Еңбек кеңесінің жетекшісі Росс Уиллмот бастаған қалалық кеңестің Еңбек партиясының депутаттары ұсынған ұсыныстан кейін өзгертілді.

Танымал мәдениетте

Еврейлер қабырғасы 2020 жылғы Assassin's Creed Valhalla видео ойынында "Ескі моншахана" ретінде бейнеленген. Ол Ледесестр қаласында орналасқан, Лестер атауының 1086 жылғы "Domesday Book" кітабында кездесетін түрі.