Кіріспе

Бридпорт – Англияның Дорсет графтығындағы сауда қаласы. Ол Англияның Дорсет графтығында, Англия арнасынан 3 км (2 миль) ішке қарай, Брит өзені мен оның саласы Аскердің қосылған жеріне жақын орналасқан. Қаланың тамыры саксон дәуіріне дейін барып жетеді және ол арқан өндіру орталығы ретінде ұзақ тарихқа ие. Қала шекарасында және жағалауда Батыс шығанағы орналасқан, ол кішкентай балық аулау порты және Бридпорт порты ретінде де белгілі. Томас Хардидің «Вессекс» романдарының кейіпкері Порт Бреди осы қаланың прототипі болған. XXI ғасырда Бридпорттағы өнер саласы дамып, өнер орталығы, театр, кино және мұражай ашылды. 2011 жылғы халық санауы бойынша Бридпорттың құрылыс аймағында 13 568 адам тұрады. Қала Франциядағы Сен-Васт-ла-Уг қаласымен бауырластық байланыс орнатқан.

Тарих

Бридпорттың бастауы саксон дәуіріне жатады. Альфред патшаның тұсында ол Дорсеттегі ең маңызды төрт елді мекеннің біріне айналды – қалған үшеуі Дорчестер, Шафтсбери және Уорхэм. Бридпорт атауының жақын жердегі басқа бір орналасқан жерден шыққан болуы мүмкін. 10 ғасырдың басында Бургал Хидаге осы аймақта «Брайдиан» деп аталатын бекінілген орталық немесе бурдың бар екенін тіркеген, бұл әдетте Бридпортқа қатысты деп есептеледі. «Брайдиан» сөзі «Кейіл (өзен) жанындағы жер» дегенді білдіреді. 1086 жылы «Соңғы сот кітабында» қала «Брайдпорт» деп аталғаны жазылған. Ал Эдуард I патшаның келесі тұсында Бридпорт Парламентке екі өкіл жіберді. 14- және 15-ғасырларда, Дорсеттің басқа да жағалау қалалары сияқты, Бридпорт та Қара өлімнің жиі таралуынан ауыр қауіп көрді. 14 ғасырға жататын Джеффри Бейкердің бір есебінде ауру «Дорсеттің теңіз порттарын тұрғындарынан дерлік айырды» делінген. Осы кезеңде қала француз және испан шабуылдарына да ұшырады. Бұл саланың алғашқы ресми жазбасы 1211 жылға дейін барады, осы жылы король Джон Бридпортқа «үлкен-кішкені кемелерге арқандар мен мүмкіндігінше көп кабельдер жасауды» бұйырды. Қажетті шикізат – зығыр мен қымыз – бұрын айналасындағы жерлерде өсірілген, бірақ кейінірек нейлон сияқты жасанды талшықтармен алмастырылды. Бридпорттың басты көшесі бұрын арқандарды кептіру үшін пайдаланылғандықтан, үйлердің артындағы ұзын бақшаларда оралғаннан кейін, ерекше кең. Ағылшыл азамат соғысында (1642–1651) Бридпорт халқы көбінесе роялистерді қолдады. Соғыс аяқталғаннан кейін 1651 жылы Карл II Ворчестер шайқасында жеңілгеннен кейін парламенттік күштерден қашуға тырысқанда Джордж тавернасында қалада қысқа уақытқа тоқтады. Қырқыс ұрыс көтерілісшілердің шегінуімен аяқталды, бірақ көптеген милициялықтар дезертир болып, Монмут армиясына қосылды. Бридпорттағы көптеген ғимараттар, әсіресе басты көшеде, 18 ғасырға дейін сақталған. Бридпорт қалалық залы 1785–86 жылдары салынды, ал оның сағат мұнарасы мен куполы жиырма жылдай кейін қосылды. 19 ғасырдың ішінде Бридпорт халқы, Дорсет қалаларының көпшілігі сияқты, көп өспеді, бірақ осы кезеңде көптеген берік ғимараттар салынды, бұл халықтың кем дегенде бір бөлігінің әл-ауқатының жақсы болғанын көрсетеді. 1857 жылы Бридпорт темір жолы ашылды, ол қаланы қолданыстағы ұлттық темір жол желісімен байланыстырды. Бұл қаланың тоқыма өнеркәсібіне пайда әкелді және көмір сияқты арзан тауарларды әкелді. 1884 жылы желі Бридпорт стансасынан жағалаудағы жаңа аялдамаға дейін ұзартылды, ол курорт ретінде ілгерілету мақсатында Батыс шығанағы деп аталды. Батыс шығанағына жасалған қосымша 1930 жылы жолаушылар үшін және 1962 жылы барлық қозғалыс үшін жабылды. Бридпорт желісінің барлық бөлігі 1975 жылы жабылды. Округтік кеңес сайлауларында Дорсет 42 сайлау округіне бөлінді, Бридпорт екі округтің құрамына кірді: Бридпорт сайлау округі (қаланың көп бөлігі) және Брайд-Вэлли сайлау округі (Ботенгемптон, Брэдпол және Сент-Эндрюс құдықтарын қамтиды). 2019 жылы Англиядағы жергілікті басқарудың құрылымдық өзгерістерінен кейін Бридпорт Дорсет кеңесіне 3 мүшені сайлайтын Бридпорт сайлау округінің бір бөлігі болды.

География

Бридпорт Оңтүстік-Батыс Англиядағы Дорсет графтығында орналасқан. Тікелей өлшенсе, ол округтің қаласынан батысқа қарай 14 миль (23 км), Сомерсеттегі Йеовилдің оңтүстік-батысына қарай 15,5 миль (25 км), Девондағы Эксетерден шығысқа қарай 33 миль (53 км) және Батыс шығанағындағы Англия арнасынан 1,5 миль (2 км) қашықтықта жатыр. Қала орталығы шағын Брит өзені мен оның саласы Аскердің арасында, олардың қосылған жерінен солтүстікке қарай шамамен 0,5 миль (1 км) жерде орналасқан. Тағы бір кішкентай саласы Симен өзені, қала орталығынан батысқа қарай Бритке құяды. Бридпорт бірнеше шағын қала маңындағы аудандардан тұрады, олардың кейбіреулері бұрын жеке ауылдар болған. Бұларға Аллингтон, Скиллинг, Конигар, Ботенгемптон, Брэдпол, Корт-Орчард және Сент-Эндрюс бұлағы жатады. Қала орталығынан бір жарым миль қашықтықта және қала шекарасында Батыс шығанағы орналасқан, теміржол келгенге дейін Бридпорт порты деп аталған шағын балық аулау порты. Бридпорттың геологиясы Юра кезеңінің Плиенсбах, Тоарк, Аален, Бажок, Батон және Каллов дәуірлерінде пайда болған тау жыныстарынан құралған, үстіне өзендер бойындағы аллювийдің төрттік шөгінділері жатыр. Аймақта бірнеше жарылымдар бар, соның ішінде SSW-NNE бағытындағы Мангертон жарылымы, ол Батыс шығанағынан басталып, Брит және Мангертон өзендерінің аңғарлары арқылы өтеді. Бұл жарылымдар Ботенгемптон мен Батыс шығанағы арасындағы Төменгі Брит аңғарында шығысқа қарай созылатын және қала орталығынан солтүстікке қарай батысқа қарай созылатын бірнеше шығыс-батыс жарылымдарымен қиылысады. Қала орталығының астында және батысқа және оңтүстік-батысқа қарай (Скиллинг маңында) жер көбінесе микалы балшық тас/құмтас болып табылатын Эйп балшығынан тұрады, бірақ Ваттон Кросындағы төбеде сәл жас Даун Клиф құмы жатыр. Қаланың солтүстігіндегі төбелер Бридпорт құмынан құралған, Аллингтон және Уоттон төбелерінің үстінде кішкентай Төменгі Оолит қабаттары бар. Төбелерден солтүстікке қарай, қаланың құрылыс аймағынан алыстағанда, көбінесе Beacon әктасымен бөлінген Даун Клиф құмы және Торнкомб құмы Бридпорт құмынан ажыратылады. Қаланың шығысындағы Валдич және Лодерс айналасындағы төбелер де негізінен Бридпорт құмынан тұрады, олардың түбінде Beacon әктасы көрінеді және қалаға жақын жердегі айырмашылықсыз құмдар жатыр. Алайда, оңтүстік-шығыста Төменгі Брит аңғарынан шығысқа қарай созылатын жарылымдар біршама жас материалмен, негізінен әктас балшықтары мен құмтастармен (Фуллер Жері, Фром балшығы және Орман мраморы), Ботенгемптон шіркеуінің оңтүстігінде Cornbrash әктасының және Kellaways формациясының шағын шығып кетулерімен байланысты. Бридпорттың жағалауы Дорсеттегі және көршілес шығыс Девондағы 96 миль (154 км) үздіксіз жағалауды қамтитын Дүниежүзілік мұра тізіміне енген Юра жағалауының бөлігі болып табылады. Чесил жағажайы Портлендтен басталып, Батыс шығанағында аяқталады. Батыс шығанағының шығыс пирсі Чесил жағажайының шығыс шетінде орналасқан. Қаланың барлық бөлігі ұлттық маңызы бар қорғалған ландшафт белгісі болып табылатын Дорсет Табиғи сұлулық аймағына кіреді. Қаланың ең танымал нысаны - конус тәрізді Колмерс төбесі, оның ерекше пішіні және батыс көшесінен жақсы көрінетін кішкентай ағаштар тобы. Бридпорт Метеорологиялық бюроның жағалаудағы ауа райын бақылайтын стансасы болып табылады.

Мәдениет, өнер және БАҚ

ХХІ ғасырда Бридпорттың өнер өмірі қаланың жергілікті емес адамдар арасында танымалдылығының артуына үлкен үлес қосты. Қаланың өнер орталығы, театр, кітапхана, кинотеатр және мұражайы бар, сондай-ақ жыл сайын өткізілетін бірнеше шаралар ұйымдастырылады. Бридпорт өнер орталығы 1970-ші жылдардың басында жергілікті белсенділердің Саут-стриттегі ескі Веслиан шіркеуін және оған іргелес мектеп бөлмесін сатып алып, оларды театр мен өнер галереясына айналдыруынан пайда болды. Галереяға тележүргізуші және жергілікті тұрғын Кеннет Аллсоптың құрметіне оның есімі берілді – Оллсоп галереясы. Орталықта мәдени шаралардың алуан түрлі бағдарламалары ұйымдастырылады және 1990 жылдан бері Өнер кеңесінен қаржыландырылуда. 1973 жылы орталық «Бридпорт жүлдесін» құрды, ол жыл сайынғы халықаралық поэзия және әңгімелер конкурсы болып табылады. Бұл жүлденің қамқоршысы Фэй Уэлдон «престижі мен шынайы әдеби жетістіктері тұрғысынан жеңіске жетуге лайық жүлде» деп сипаттады. «Электр сарайы» кинотеатры 1926 жылдан бері қазіргі орнында орналасқан. 1999 жылы жабылып, бірақ «Сарайды сақтап қалу» науқанының нәтижесінде ғимарат жаңа иесіне сатылғаннан кейін және цифрлық проектор, зал қабырғаларындағы суреттер, жаңа мейрамхана және арт-деко барымен жаңартылғаннан кейін мемлекеттік тізімге енгізілді. 2007 жылы қайта ашылып, 2009 жылғы наурыз айында «Жас Виктория» фильмінің әлемдік тұңғыш көрсетілімі өтті. 2010 жылы қайта ашылған «Лирикалық театр» эксцентриктік театрлық қойылымдар, қуыршақтар, комедия, клоундық өнер және музыканы ұсынады. Бұл балалар театры «Stuff and Nonsense» труппасының да негізгі орны болып табылады. Саут-стритте орналасқан Бридпорт мұражайы қаланың арқан өндірудің ұзақ тарихына арналған кең көрмеге ие. Бридпорт Томас Хардидің романдарының ойдан шығарылған «Уэссекс» аймағында «Порт Бреди» ретінде бейнеленеді, ал Эден Филпотстың 1918 жылғы «Спиннерлер» романының оқиғасы осы қалада өтеді. Фредерик Харкорт Китчин, Беннет Копплстоун псевдонімімен, 1922 жылғы «Алтын шапшақтың қазынасы» романында осы аймақты пайдаланған.

Оқиғалар

Бридпортта бірқатар фестивальдер өтеді. Бридпорт әдеби фестивалі 2005 жылдан бері жалғасып келеді және Элизабет Джейн Ховард, Виктория Глендиннинг, Минет Уолтерс және Фэй Уэлдон сияқты әдеби тұлғаларды қабылдаған. Бридпорт тағам фестивалі маусым айының соңында Аскер шалғынында ұйымдастырылады. Онда аймаққа жақсы таныс жергілікті өнімдер көрсетіледі. Тағам фестивалі аптасы Дөңгелек үстел сыра фестивалімен аяқталады. 2010 жылдан бері қыркүйек айында жыл сайынғы Шапка фестивалі "Бакки Ду алаңында" өтеді. Біріккен шіркеуде жыл сайын желтоқсан айында Рождестволық шырша фестивалі ұйымдастырылады. Жергілікті және ұлттық қайырымдылық қорының өкілдері алпыстан астам шыршаны безендіреді, ал келушілер қайырымдылық жасауға мүмкіндік алады. Бридпортта тамыздың үшінші сенбісінде жыл сайын карнавал өтеді. Карнавал шеруі, бишілер мен мажореттер – бұл шараның басты ерекшелігі, сонымен қатар автомобиль жәрмеңкесі, фестиваль және ойын-сауық сияқты басқа да көңіл көтеру шаралары ұйымдастырылады. Карнавалдан кейін Оңтүстік көшесі түнде жабылады, көшеде музыка ойналып, адамдар билейді. Ойын-сауық жәрмеңкесі де кешкі уақытқа дейін ашық болады. Келесі күні 1500 тұғырлы шеру өтеді, қала орталығынан 2 миль қашықтықтағы Батыс шығанағындағы отқа дейін барады. Содан кейін концерттік бағдарлама мен салтанатты отшашу ұйымдастырылады. Батыс шығанағындағы ойын-сауық жәрмеңкесі де кешкі уақытқа дейін ашық. Бұл шаралар жергілікті жақсылыққа және ұйымдарға қаржы жинауға бағытталған. Ұйымдастырушылары "Оңтүстік-Батыстың үздік ауыл шаруашылығы көрмесі" деп атаған Melplash Show жыл сайын тамыз мерекесінің алдындағы бейсенбіде Вест-Бейдегі көрме алаңында өтеді. Бридпорттағы және айналасындағы жергілікті суретшілер өз студияларын Бридпорт Ашық студиясы аясында ашады, ол 2013 жылы 15 жылдығын тойлады. Іс-шара тамыз мерекесінің үш күні бойы өтеді және 100-ден астам суретші қатысады. Іс-шараның танымалдылығының арқасында қарашада, Пасхада және мамырда тағы үш ашық іс-шара ұйымдастырылды. Ең ірі суретшілер орталығы – Сент-Майкл сауда аймағындағы Сент-Майкл студиясы кешені. Ол 25 суретшіге студия ұсынады және 2009 жылғы шараға 700-ден астам келушіні тартты. Басқа бір күндік шараларға Бокс күні Бридпорт Дөңгелек үстелі ұйымдастырған, қатысушылар көбінесе әдемі костюмдер киетін қайырымдылық жүзу жарысы – West Bay Wallow және шілдеде Вест-Бейдегі Брит өзенінің алабында өтетін сал жарысы кіреді; оны RNLI ұйымдастырады, қатысушылар өз қолдарымен жасаған салда жарысады және әдетте әдемі костюмдер киеді. Бұл шара қырық жылдан бері өткізіліп келеді және мыңдаған көрерменді тартады, жиналған қаражат RNLI-ға аударылады.

Медиа

Бридпортта бір жергілікті апталық газет бар, ол – Бридпорт Ньюс, Newsquest компаниясына тиесілі және бейсенбі күні шығарылады. The Dorset Echo да Бридпортқа қызмет көрсетеді және дүйсенбіден сенбіге дейін күн сайын жарияланады. Жергілікті теледидарды BBC-дің Плимут қаласындағы Spotlight және Бристоль қаласындағы ITV West Country арналары көрсетеді. Құрлықтағы теледидар Стокленд Хилл трансляторынан, сондай-ақ Хайлендс-Эндте орналасқан цифрлық релелік транслятордан цифрлық форматта таратылады. Бридпорттың жергілікті коммерциялық радиостанциясы – Greatest Hits Radio, ол 96.0 FM жиілігінде Highlands End-тен хабар таратады. Bauer компаниясына тиесілі, сонымен қатар Веймут және Дорчестер қалаларына да қызмет көрсетеді. BBC жергілікті радиостанциясы – BBC Radio Solent, 103 FM жиілігінде. Аймақтағы кемшіліктерді жою мақсатында BBC, BBC Radio Dorset радиостанциясын іске қосуды ұсынды, бірақ BBC-нің бюджеті қысқартылғаннан кейін бұл жобадан бас тартылды. Дорсет радио хабарларын тарату жөніндегі іс-қимыл тобы аймақтағы жақсырақ жабуды қамтамасыз ету үшін күш жұмсап келеді. 2012 жылы BBC Trust BBC Local Radio қызметтерін қарағаннан кейін BBC Radio Solent-тен жаңа Батыс Дорсет таңғы бағдарламасының ашылуына рұқсат берілді. Есепте былай делінген: «Дорсет BBC және басқа да жергілікті провайдерлермен салыстырмалы түрде нашар қамтылған. Аймақта BBC жергілікті радиостанциясы жоқ және ол аймақтық теледидар аймақтарының шетінде орналасқан». Бағдарлама Дорчестердегі студия кешенінен 103.8 FM жиілігінде, апта ішіндегі таңертеңгі сағат 7:00-ден бастап екі сағат бойы хабар таратады және оны Стив Харрис жүргізеді. Қазіргі уақытта подкаст жоқ. Бридпортта газет стиліндегі форматты қолданатын Бридпорт Радио деген бір қоғамдық веб-сайты бар. Ол жергілікті ақпаратты комедиялық, ойдан шығарылған жаңалықтармен үйлестіреді. Сайт пайдаланушыларға жергілікті мәселелер бойынша пікір білдіруге мүмкіндік береді.

Фильм түсіру орны

Бридпорт және оның төңірегіндегі аймақтар Хью Фэрнли Уиттингсталдың Channel 4 телеарнасының «River Cottage» бағдарламасын, сондай-ақ Би-би-сидің Ник Берри және Иан Хоггтың ойнаған «Ақымақ» (Harbour Lights) және «Роклифтің әуесқойлығы» (Rockliffe's Folly) драмаларын түсіруге қолданылды. Вест-Бей 1950 жылдардағы «The Navy Lark» (осы аттас радиосерия негізінде түсірілген) фильмін, «Регинальд Перриннің құлдырауы мен көтерілуі» сериалының бастапқы титрлерін, және Дэвид Теннант пен Оливия Колманның басты рөлдерде ойнаған «Бродчерч» криминалды драмасының көп бөлігін түсіру үшін пайдаланылды. Бұл драманың авторы, Бридпортта тұратын Крис Чибналл.

Көлік

Анитон мен Саутгемптон арасындағы A35 магистральді жолы Бридпорт қаласының орталығын айналып өтеді. Қаладан басталатын бағыттарға Беминстерден Крюкернеге қарай солтүстікке қарай жүретін A3066 және Веймутқа баратын B3157 жағалау жолы жатады. Бридпорт аймағындағы ең қызыл жол – қаладан батысқа қарай Майлс Кросста орналасқан A35 тас жолы, 2012 жылы күніне орташа есеппен 15 200 көлік өткен. Бұл көрсеткіш 1983 жылғы көлік санынан 85%-ға артық, бірақ 2007 жылмен салыстырғанда 3%-ға төмендеген. Қала маңындағы басқа да маңызды бағыттар да ұқсас өзгерістерге ұшырады. Шіркеудің қарсы бетінде Достар қоғамының үйі орналасқан. Бридпорт қаласында квакерлердің өкілдігі 17 ғасырдың ортасынан бері сақталып келеді. 1655 жылы Джордж Фокс қаладағы Достарға келіп: «Бұл жерде өте жақсы жиын өтеді» деген. Бридпорт квакерлер қауымы бүгінгі күнге дейін жексенбі және сәрсенбі күндері ғибадат ету үшін жиналады. Бридпорттың діни ережелерден тыс болу тарихы бар; 1768 жылы қалада Диссиденттер академиясы салынды, ал 1865 жылға қарай жалғыз Англикан шіркеуі – Сент-Мэри шіркеуі, Англия шіркеуіне бағынбаған мекемелерден жеті есе кем болды. Шығыс көшесінің солтүстік жағындағы «Бақтағы шіркеу» Unitarian ашық діни қауым үшін бейтарап даму ресурсын ұсынады.

Белгілі ғимараттар

Бридпорт, Эллингтон, Брэдполл және Ботенгемптон приходтарының ішінде тарихи немесе сәулеттік маңызы барлығы үшін Historic England тізіміне енген 514 құрылым бар. Олардың үшеуі I дәрежелі (ең жоғары маңыздылық белгісі), он жетісі II* дәрежелі, ал қалғаны II дәрежелі. I дәрежелі үш құрылым: Бридпорт қалалық үйі, Сент-Мария шіркеуі және Ботенгемптондағы Қасиетті Троицаның ескі шіркеуі. II* дәрежелі он жеті құрылым: Бридпорт мұражайы, Чантри және Дэниел Тейлордың қайырымдылық үйлері (және Достардың зират орнының қабырғасы) Оңтүстік көшеде; Батыс көшесіндегі №34 және Гранвилл үйі; Әдеби және ғылыми институты (ескі кітапхана), Гранби үйі масондық залы, №9 және Шығыс көшесіндегі №74 үйдің артқы бағына қарай созылған қабырғалар; Солтүстік Эллингтондағы №133–139 (бір құрылым) және Сент-Свитун шіркеуі; Батыс Эллингтондағы №27 және №29 (бір құрылым); Роллс Вэйдегі Даун Холл; Рэкс Лэйндегі унитариандық шіркеуі; Төменгі Уолдич Лэйндегі Берри фермасы; Вест-Бэйдегі Норман тауарлық қоймасы; және Ботенгемптондағы Жаңа Қасиетті Троица шіркеуі.

Спорт және демалыс

Қаланың футбол клубы – Бридпорт ФК, "Бал аралары" деп белгілі. Олар қазір Батыс футбол лигасының Жоғарғы дивизионында ойнайды. Клуб 1885 жылы құрылған, ал үй стадионы – Сент-Мэрис-филд. Қаланың регби клубы – Бридпорт RFC. Бридпорт және Вест-Дорсет гольф клубы Батыс шығанағындағы шығыс жартастың үстінде орналасқан. Клубта 18 лункалы линк алаңы, жаттығу алаңы және питч-энд-пут алаңы бар. Бридпорт Барракудас жүзу клубы Бридпорт демалыс орталығында орналасқан. Су полосы бөлімінде Дорсет су полосы лигасынде жарысатын жас және ересек командалар бар. Су полосы матчтары жазда Батыс шығанағындағы сыртқы портта өткізіледі, бұл 1898 жылдан бері жалғасып келе жатқан дәстүр. Аймақта сондай-ақ Ұлыбританиядағы 27 алаңның бірі – нағыз теннис корты да бар. Вальдич ауылының жанындағы Хайд-корт 1998 жылы лотерея грантының көмегімен жаңартылып, қайта ашылды. Боулинг Бридпорт боулинг клубымен (Приори Лейнде, жазда ашық алаңдағы тегіс жасыл және қыста қысқа кілемшемен) және Шоу Лейндегі Бридпорт жабық боулинг клубымен ұсынылған.