Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік Йоркширдегі Англиядағы базар қаласы және азаматтық аудан.
Market town and civil parish in North Yorkshire, England
Тарих
Сетлдің 7 ғасырдағы англ текті екені айтылады, оның аты «settlement» сөзінің англ тіліндегі мағынасын білдіреді. «Домсдей кітабындағы» Крейвен 1066 жылға дейін Бо Сетлдің иесі болғанын, бірақ Солтүстіктің қирауынан (1069–1071) кейін жер Роджер де Пуатуға берілгенін көрсетеді. 1250 жылы Генри III Топклифтің 7-ші феодал бароны Генри де Персиге базар құқығын берді. Базар алаңы қалыптасты, ал ортағасырлық қала арқылы өтетін басты жол шығыстан батысқа қарай, Альберт төбесінен, Виктория көшесі, Хай-стрит және Чипсайд арқылы, содан кейін Киркгейт арқылы салынды. Бұл жол Гигглсвикке дейін жеткізіп, азаматтар шіркеуге баратын. Риббль өзенінің үстіндегі алғашқы көпір 1498 жылы айтылған. Англия азамат соғысы кезінде Клиффордтар, жер иелері, королдік жақтастар болды, бірақ олардың халқы солай болған жоқ. Малхамдейлдегі Колтоннан Джон Ламберт Кромвель армиясының генералы болды, оның әскері 1651 жылдың тамызында Ланкастердегі шайқасқа бара жатқанда Сетлде орналасты. Өз алшақтығына байланысты Сетлде көбінесе жергілікті сауда өркендеді. Ескі жолдар жылқы арбалары жүретін жолдар болды, себебі аңғарда егістік жерлерді кептіру және өзен арналарын тереңдету жұмыстары жүргізілгенге дейін ол жұмсақ және батпақты болған. 1827 жылы траст жолдарды күту шығындарын дұрыс есептемегендіктен 34 000 фунт стерлинг қарызға батты. 18 ғасырдың соңында мақта илеу қаланың басты жұмысына айналды. Бридж-Энд Милл дәнді ұнтақтаудан мақта илеуге ауыстырылды. Джон Проктер ұлы Томас басқарған Ранли және Кингс-Милл зауыттарына ие болды. Ол Төменгі Киркгейттегі жұмысшылар үйлерін, Проктер қатарын салды. 1835 жылы Дог Кеннел Милл және Бреннандтың тоқу шеберханасы, Сетлде 333 адамды жұмыспен қамтыған бес фабрика болды.
Settle is thought to have 7th century Anglian origins, its name being the Angle word for settlement. Craven in the Domesday Book shows that until 1066 Bo was the lord of Settle but after the Harrying of the North (1069–1071) the land was granted to Roger de Poitou. In 1250, a market charter was granted to Henry de Percy, 7th feudal baron of Topcliffe by Henry III. A market square developed and the main route through the medieval town was aligned on an east–west direction, from Albert Hill, Victoria Street, High Street and Cheapside and on through Kirkgate. This road led to Giggleswick where the citizens attended the parish church. The first bridge over the River Ribble was mentioned in 1498. During the English Civil War, the Cliffords, the lords of the manor were Royalists, but their subjects were not. John Lambert of Calton in Malhamdale, was a general in Cromwell's army and his troops camped at Settle in August 1651 while on the road to an encounter in Lancaster. Because of its remoteness Settle saw mostly local commerce. The old roads were pack horse trails because the valley was soft and swampy before field drainage and the dredging of stream estuaries. In 1827, the trust, having miscalculated the cost of road maintenance, was in debt by £34,000. In the late 18th century, cotton spinning became the town's main employment. Bridge End Mill was converted from corn milling to cotton spinning. John Procter operated mills at Runley and King's Mill which were taken over by his son Thomas. He built the row of workers' cottages, Procter's Row in Lower Kirkgate. In 1835, Dog Kennel Mill and Brennand's Weaving Shed, Settle had five mills employing 333 people.
Басқару
Сетл Скиптон мен Рипон парламенттік округінің құрамына кіреді, және 2010 жылдан бері Ұлыбритания Парламентінің Палатасында консерватор Джулиан Смит депутатымен өкілдік етіледі. 2023 жылдың 1 сәуіріне дейін Сетл Кревен аудандық кеңесінің Сетл және Рибблбанк округінде және Солтүстік Йоркшир округі кеңесінің Рибблсдейл бөлімшесінде болды. Жергілікті басқаруды қайта ұйымдастырудан кейін қазір Солтүстік Йоркшир Кеңесінің жаңа біртұтас кеңесінің Settle & Penyghent бөлімшесіне кіреді. Бөлімді 1 консерватор кеңесші өкілдік етеді. Сетлге 10 кеңесшіден тұратын қалалық кеңес қызмет көрсетеді. Қала әкімі жыл сайын сайланады және қазіргі қала әкімі – кеңесші Деби Раймер. Қала әкімінің орынбасары – кеңесші Стивен Хог. 1992 жылдан бері қала француздық Жерорта теңізі жағалауындағы Банюльс-сюр-Мер қаласымен бауырластық байланыс орнатқан.
Settle is part of the parliamentary constituency of Skipton and Ripon, represented in the House of Commons of the UK Parliament since 2010 by Julian Smith MP, a Conservative. Before 1 April 2023, Settle was in the Settle and Ribblebank ward of Craven District Council and the Ribblesdale division of North Yorkshire County Council. Following local government reorganisation, it is now in the Settle & Penyghent division of the new North Yorkshire Council unitary authority. The division is represented by 1 Conservative Councillor. Settle is served by a town council made up of 10 councillors. The mayor is elected annually and the current Town Mayor is Councillor Debi Rymer. The Deputy Mayor is Councillor Stephen Hogg. Since 1992, the town has been twinned with the French Mediterranean seaside town of Banyuls sur Mer.
География
Сеттл Йоркширдің Батыс Ридингінің бір бөлігі болды. Ол Рибблсдейлде, Йоркшир Дойлзінің оңтүстік жиегінде, Үш Төбеден бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан. Қаланың үстінен тік тұрған Каслберг – 300 фут (91 метр) биіктіктегі әк тас жартас, ал шығысқа қарай бұрынғы Сеттл ауылдық округіне кірген Малхам жатыр. Риббл өзені Сеттлдің бұрынғы мақта фабрикаларын қуатпен қамтамасыз еткен; қазір Сеттл Гидро микрогидроэлектр станциясы оны пайдаланып, 2009 жылы ашылған Ұлттық желіге 50 кВт қуат жіберіп тұр.
Settle was part of the West Riding of Yorkshire. It is located in Ribblesdale, at the southern edge of the Yorkshire Dales, within a few miles of the Three Peaks. Immediately overlooking the town is Castlebergh, a 300 feet (91 m) limestone crag, and to the east is Malham which was in the former Settle Rural District. The River Ribble provided power for Settle's former cotton mills; it is now being harnessed by Settle Hydro, a micro hydroelectric scheme, to provide 50 kW of power to the National Grid, which was opened in 2009.
Көлік
Сетл теміржол станциясы Сетлден Карлайлға дейінгі бағытта орналасқан. Оны Лидс пен Карлайл арасында жол жүргізетін «Солтүстік пойыздары» қызмет көрсетеді. Гигглсвик теміржол станциясы Сетлден шалқап жатыр және Лидс пен Морекамб арасындағы Бентам бағытында орналасқан. Автобус бағыттарын «Киркби Лонсдейл көлігі» және Солтүстік Йоркшир кеңесі басқарады, олар қаланы Гигглсвикпен, Рибблсдейлдегі Хортонмен, Киркби Лонсдейлмен, Скиптонмен және Вигглсвортпен байланыстырады. Қала Лидс-Брэдфорд әуежайынан 47 шақырым (29 миль) қашықтықта жатыр. Сетл қаласынан өтетін басты жол – B6480 тас жолы, ол A65 тас жолына қосылады; ол қаланы Лидс, Илкли, Скиптон және Кендалмен байланыстырады.
Settle railway station is situated on the Settle to Carlisle line. It is served by Northern Trains, who operate services between Leeds and Carlisle. Giggleswick railway station is sited away from Settle and is on the Bentham line between Leeds and Morecambe. Bus routes are operated by Kirkby Lonsdale Coaches and North Yorkshire Council, which link the town with Giggleswick, Horton in Ribblesdale, Kirkby Lonsdale, Skipton and Wigglesworth. The town is located 29 mile (47 km) from Leeds Bradford Airport. The main road through Settle is the B6480, which links to the A65; it connects the town with Leeds, Ilkley, Skipton and Kendal.
Жергілікті БАҚ
Қала Ланкашир және Солтүстік Йоркшир шекарасына ең жақын болғандықтан, жергілікті жаңалықтар мен теледидар бағдарламаларын BBC North West және Сальфордтан хабар тарататын Granada Television қамтамасыз етеді. Жергілікті радиостанциялар: BBC Radio York 104.3 FM, Greatest Hits Radio Yorkshire 107.8 FM және Dales Radio 104.9 FM. Қаланың жергілікті газеті – Craven Herald & Pioneer.
Since the town is closest to the Lancashire and North Yorkshire border, local news and television programmes are provided by BBC North West and Granada Television that broadcast from Salford. Local radio stations are BBC Radio York on 104.3 FM, Greatest Hits Radio Yorkshire on 107.8 FM, and Dales Radio on 104.9 FM. The town's local newspaper is the Craven Herald & Pioneer.
Туризм
Settle's Market апта сайын сейсенбі күндері қала орталығындағы базарда және Киркгейттен шалғайда орналасқан Виктория залында өткізіледі. Settle Town Hall 2011 жылдың қазан айында Craven District Council компаниясымен құрылыс салушыға сатылды. Аяманы жергілікті кәсіпорындармен қоршалған, олардың көпшілігі отбасылық бизнестер, ал кейбіреулері Settle аймағына тән ерекше тауарларды ұсынады. "Жылаңаш адам" елдегі ең көне кафе деп саналады. Йоркшир әңгімелері фестивалі қалаға халықаралық деңгейде танымал және жүлделі суретшілерді әкеледі, сонымен қатар барлық жастағы адамдарға арналған ақылы және тегін шараларды ұсынады. Фестивальге әлемнің түкпір-түкпірінен келушілер келеді және 2010 жылғы алғашқы фестивальден бері көрермендер саны үш еседен астам өсті. Бұл Англияның солтүстігіндегі осындай іс-шаралардың ішіндегі ең ірісі. Йоркшир әңгімелері фестивалін қалада орналасқан өнер және мұра қайырымдылық қоры Settle Stories ұйымдастырады. The Folly – 17 ғасырға жататын I санаттағы ескерткіш. 1996 жылы North Craven Building Preservation Trust The Folly-дің бір бөлігін сатып алып, оны қалпына келтіріп, 2001 жылы жұртшылыққа ашты. The Folly-де North Craven өміріне арналған мұражай орналасқан және ашық маусымда көрмелер өткізіледі. Settle to Carlisle теміржолы, Роберт (Mouseman) Томпсон жиһаздары және жергілікті тарих сияқты тұрақты экспонаттар бар. Ғимараттың қалған бөлігін қор сатып алды. Мұражай тәуелсіз және волонтерлермен басқарылады. Галереяда әлемдегі ең кішкентай өнер галереясы деп саналады: суреттер, картиналар, фотосуреттер және басқа да туындылар бұрынғы BT телефон кабинасында орналасқан. Linton Court галереясындағы Gavagan Arts Дьюк көшесінен ақырына қарай орналасқан алаңда орналасқан. Галереяда қазіргі заманғы және заманауи өнердің уақытша көрмелері ұсынылады. The Listening Gallery – ескі телефон кабинасындағы аудио галерея. Галереяда экспонаттар үнемі ауысып тұрады, ол жыл бойы 365 күн ашық және кіру тегін. Кабина Settle Stories ұйымымен күтіліп, жабдықталған. Ауданда тарихқа дейінгі қалдықтар табылған бірнеше үңгірлер бар, ең танымалдарының бірі – Виктория үңгірі, өйткені оның ішкі бөлігі 1837 жылы королева Викторияның таққа отырған күні ашылған. Үңгір геологиялық маңызы бар және ескерткіш ретінде тіркелген. Виктория үңгірінде қазба жұмыстарынан қалған қалдықтар сақталған. Ең ертесі, 130 000 жыл бұрынғы, мамонт, тік тісті пил, үңгір аюы, бегемот, Bos primigenius, Rhinoceros leptorhinus және жолбарыс гиеналардың (гиена сүйектерінің қабаты ретінде) қалдықтарын қамтиды. Олар Жоғарғы Плейстоцен кезеңіне жатады. Соңғы мұз дәуірінен кейін үңгірде қыстаған қоңыр аюлар мен бұғылар мекендеген. Кейінгі шөгінділермен байланысты мүйізден жасалған гарпун басы, кремень құралдары және әртүрлі әшекейлер табылған. Аймақта табиғи түрде кремень табылмайтындықтан, оның табылуы ерекше. Скиптондағы Craven мұражайы мен галереясында үңгірлердің бірінен табылған аюдың бас сүйегі де бар, оның ішіндегі экспонаттардың бірі.
Settle's market is held weekly on Tuesdays in the town centre marketplace and in the Victoria Hall, a short distance away on Kirkgate. Settle Town Hall was sold by Craven District Council to a developer in October 2011. The Square is surrounded by local businesses, most of which are family owned, with some offering items for sale unique to the Settle area. The Naked Man is believed to be the oldest cafe in the country. The Yorkshire Festival of Story brings internationally known and award winning artists to the town and has a range of paid for and free events suitable for all age ranges. The festival attracts visitors from around the world and audiences have more than trebled in size since the first festival in 2010. The event is the largest of its kind in the North of England. The Yorkshire Festival of Story is produced by Settle Stories an arts and heritage charity based in the town. The Folly is a 17th century Grade I listed building on the main street. In 1996, the North Craven Building Preservation Trust purchased part of the Folly, restored it and opened it to the public in 2001. The Folly houses the Museum of North Craven Life and hosts exhibitions during the open season. There are permanent displays, including the Settle to Carlisle Railway, Robert (Mouseman) Thompson furniture and local history. The rest of the building has been purchased by the trust. The museum is independent and run by volunteers. The Gallery on the Green is thought to be the smallest art gallery in the world: drawings, paintings, photographs and other works are housed in a former BT telephone kiosk. Gavagan Arts at Linton Court Gallery is situated in a courtyard off Duke Street. The gallery presents a series of temporary exhibitions of modern and contemporary art. The Listening Gallery is an audio gallery in an old phone box. The gallery has changing exhibitions and is open 365 days a year and is free to enter. The box is maintained and was created by Settle Stories. The district has several caves where prehistoric remains have been found, the most notable being Victoria Cave, so called because the inner chamber was discovered in 1837 on the day of Queen Victoria's accession. The cave is a geological SSSI and scheduled monument. Victoria Cave contained fossil remains. The earliest, at 130,000 years old, include mammoth, straight tusked elephant, cave bear and hippopotamus, Bos primigenius, Rhinoceros leptorhinus and spotted hyenas (as a bed of hyena bones). They date to an Upper Pleistocene interglacial. After the last Ice Age the cave was used by hibernating brown bear and reindeer. Associated with the later deposits were a harpoon head carved from antler; flint implements and other ornaments. The discovery of flint is noteworthy as it is not found naturally in the area. Craven Museum & Gallery in Skipton has an exhibition of items which includes a bear's skull found in one of the caves.
Мәдениет
Композитор Эдвард Элгар өзінің досы доктор Чарльз Уильям Бакты көру үшін Сеттл қаласына көп рет сапар шеккен. Осы құрметке орай Крейвендейлде көк тақта орнатылған.
The composer Edward Elgar visited Settle on many occasions to visit his friend Dr Charles William Buck. There is a blue plaque at Cravendale to commemorate this.
Білім
Сетлде екі мектеп бар: Сетл бастауыш мектебі мен Сетл колледжі. Солтүстік Йоркшир округі кеңесінің ақша үнемдеу шараларының аясында Сетл орта мектебі жабылды. Қаланың батысында 1512 жылы негізі салынған, Солтүстік Англиядағы маңызды жеке мектептердің бірі – Гигглсвик мектебі орналасқан.
Settle has two schools, with Settle Primary School and Settle College. Settle Middle School closed as part of the money saving measures taken by North Yorkshire County Council. To the west of the town is Giggleswick School, one of the principal private schools in the North of England, founded in 1512.