Кіріспе
Саудаға арналған монеталар, яғни айналысқа шығарылған монеталар (кейде АҚШ-та "кәсіптік соққы" деп аталады), ескерткіш және сынақ монеталарынан өзгеше, сауда үшін қадалып, таратылады. Айналысқа шығарылған монеталар көбінесе үлкен көлемде өндіріледі және негізінен жинау үшін емес, күнделікті қолдануға арналған. Бірақ айналыстан алынғаннан кейін, әсіресе саудада қолданылмаған, жоғары сапалы монеталар коллекционерлер үшін аса құнды болады. Сақталған айналыс монеталары – ғалымдарға сол заманғы мәдениетті, тарихты және қоғамды қайта құруға көмектесетін маңызды деректердің бірі. Арнайы коллекциялық монеталар, мысалы, сынақ монеталары, аз тіражбен шығарылса да, айналысқа шығарылған монеталар кейде жоғары сапалы болғанда олардан да қымбатқа бағаланады. Өйткені сынақ монеталарын иелері әдетте мұқият сақтайды, ал айналысқа шығарылған монеталар көбінесе сақталмайды.
A circulation issue or circulation coin, sometimes called a business strike (US), is a coin minted and issued for commerce as opposed to those made as commemorative coins and proof coins. Circulation issue coins are normally produced in relatively large numbers, and are primarily meant to be used as pocket change, not collected. But after their withdrawal from circulation, these coins are highly valued by collectors, especially coins of high quality and without traces of use in trade. Preserved circulation coins are one of the primary sources by which scientists reconstruct the culture, history, and society of the time in which they were used. Even though special collector coins, such as proof coinage, are produced in smaller numbers, the circulation issue coins are sometimes more valuable in high grade than their proof counterparts. This is because whereas proof coins are almost always carefully preserved by their owners, circulation issue usually are not.
Ресми түрде "шығарылмаған" айналысқа арналған монеталар
Мемлекет жалған ақшаның таралуын болдырмау үшін монета таңбаларын қатаң бақылайды. Дегенмен, коллекционерлер монета таңбаларының тізімінде жоқ немесе таңбаланған саны жойылған монеталарды табады. Бұл монеталар нумизматистер үшін ерекше құнды, себебі әрқайсысының өзіне тән тарихы бар.
5 цент 1913 жылғы "Либерти Хед" никелі АҚШ
АҚШ Ақша соғу орталығының ресми жазбаларында сол жылы "Еркіндік бас" никельдерінің шығарылмағаны тіркелген. Дегенмен, 1919 жылдың желтоқсанында Чикаго монеталар клубының мәжілісінде бұрыннан белгісіз 1913 жылғы "Еркіндік бас" никелі көрсетілді. Олардың жасалуының мән-жайлары белгісіз. Олардан барлығы бес дана ғана сақталған. 1913 жылғы ең жақсы сақталған "Еркіндік бас" никелі 2018 жылдың тамызында ANA U.S. Stacks Bowers аукционында 4,560,000 долларға сатылды.
10 цент 1938 жыл Ватикан қаласы
Ресми түрде бұл монета "таратылмаған" деп есептеледі және Рим монета соғымдауының тізімдерінде жоқ. Папа Пий XI-нің қайтысынан кейін 1938 жылғы Папа аты жазылған айналымдық монеталар шығарылмады, және осы монета Италия королі Викторио Эммануэле III-нің әуесқой коллекционер болуының арқасында сақталды. Сегіз монета кәсіби сараптама қызметтері (PCGS, NGC) арқылы сараланып, сертификатталды, ал MS65 сапасы бар ең жақсы монета ешқашан сатылымға қойылған емес.
20 доллар 1933 жылы АҚШ-тың қос бүркіті
1933 жылы екі еселенген бүркіт монетасы шығарылмағаны туралы Монета жасау орталығының тізілімдері анық көрсетеді. Дегенмен, 1933 жылдың наурыз айында үш апта бойы 445 500 дана монета қадалған, бірақ олардың ешқайсысы ресми түрде айналымға жіберілмеді және барлығынан екеуінен басқасы ерітуге жіберілді. Осы екі монета 1933 жылғы екі еселенген бүркіт монетасының жалғыз ғана данасы болуға тиіс еді. Алайда, Монета жасау орталығы білмейтін бірнеше монета ұрланған. Қазіргі таңда тек 14 данасы ғана белгілі, олардың тек біреуі жеке меншікте. MS65 сапасымен бағаланған бұл монета 2021 жылдың 8 маусымында Sotheby’s аукционында 18 872 250 долларға сатылды.
Бұл – нумизматикадағы ең ізделісті және сирек кездесетін айналымдағы монеталардың мысалы.