Кіріспе

Мумбаидегі қоғамдық көліктің түрлері

Мумбаиде көлік жүйесі мемлекеттік және жеке көліктер арқылы қамтамасыз етіледі. 2016 жылғы мәліметтерге сәйкес, жолаушылардың 52% қоғамдық көлікті пайдаланады. Мумбайда Үндістанның ірі қалалары арасындағы ең ірі ұйымдастырылған автобус тасымалдау желісі бар. Мумбаидің қоғамдық көлігі негізінен қала маңындағы арнайы теміржол желілеріндегі жылдам транзиттен, шеткі аймақтарға қатынайтын басты теміржол желілеріндегі қалалық пойыз қызметінен, агломерацияны құрайтын үш муниципалитеттің автобус қызметтерінен, қоғамдық таксилер мен авторикшалардан, сондай-ақ паромдық қызметтерден тұрады. 2014 жылы метро және монорельс жүйелері іске қосылды. Сондай-ақ 2014 жылы коммерциялық гидроұшақ қызметі де ұсынылды.

Автобустар

Бриханмumbai электрлік жабдықтау және көлік (BEST) бір қабатты, екі қабатты автобустар мен кондиционерленген Tata Marcopolo CNG шағын автобустарына ие. BEST автобустары Мумбай қаласының және оны қоршаған аймақтардың барлық жерінде жүреді. Нави Мумбай қалалық көлігі (NMMT) Нави Мумбайдан Бандра, Дадар, Мантралая және Боривалиға дейін кондиционерленген Volvo автобустарын, ал Нави Мумбайдан Мулунд, Курла, Дадар, Андхери, Диндоши және Мантралаяға дейін кондиционерсіз автобустарды пайдаланады. Тане қалалық көлігі (TMT) Танеден Мулундқа, Боривалиге, Мира-жолына, БКК және Андхериге автобустар қатынайды. Мира-Бхаяндар қалалық көлігі (MBMT) Мира-Бхаяндардан Андхери, Тане және Боривалиге автобустар жүргізеді.

Таксилердің саны

2010 жылғы мәліметтер бойынша, Үлкен Мумбайда шамамен 58 000 такси, ал Мумбаи ММР аймағында 98 566 такси тіркелген. 2010 жылға қарай Үлкен Мумбайдағы дәстүрлі қара және сары түсті таксилердің саны 20 000-ға дейін азайды, себебі Maruti Alto, Wagon R және Omni, Tata Indica және Hyundai Santro сияқты 35 000 жаңа таксилер пайдалануға берілді. Жақында Махараштра штатының Көлік басқармасы осы таксилерді телефон арқылы шақыру қызметін енгізді. Қара және сары (кондиционерсіз) және CoolCabs (кондиционерлі) таксилерін брондау үшін 022 61234567 нөміріне қоңырау шалуға болады. Жеке компаниялар радио такси қызметтерін де ұсынады. Дегенмен, мұндай таксилерді алдын ала олардың колл-орталықтарына қоңырау шалып брондау қажет. Бүгінде Ola, Uber және Rapido компанияларының такси қызметтері де жолаушылар мен саяхатшылардың арасында кең таралған.

Такси ережелері

Заң бойынша, егер бос тұрған таксидің баға санағышы "Бос" күйінде болса, жүргізуші жолаушыны қайда қаласа, сол жерге апаруға міндетті, қашықтығы мен уақытына қарамастан. Ескі механикалық баға санағыштарында бұл режимдер былай белгіленетін: а) тік – бос, шақыруға дайын; б) жартылай төмен – жұмыс істемейді; в) төмен қарап тұр – сәуегейлікпен алынған. Әкімшілік жолаушыларды тасымалдаудан бас тарту, артық ақы алу, баға санағыштарының бұрмалануы, жалған тариф карталары және жүргізушілердің қоғамдық тәртіп бұзуы туралы шағымдануға тікелей электрондық пошта арқылы немесе арнайы веб-сайт арқылы шақырады.

Рикшалар

Мумбайда авторикшалар қоғамдық көлік жүйесінде маңызды рөл атқарады. 2008 жылғы мәліметтер бойынша, Мумбай ММР-де 246 458 қара және сары өлшегішпен жабдықталған авторикша бар, олар көбінесе «авто» деп аталады. Бірақ, барлық рикшалар да талаптарға сай келмейді. Кейбір аймақтарда ЖГТ (табиғи газ) құю станциясы болмаған жағдайда, отын бензин немесе СЖГ (сұйық газ) болып табылады. Авторикшаларға Ескі Бомбейге кіруге рұқсат етілмейді. Оларға қолжетімді ең оңтүстік нүктелер – Батыс Мумбайдағы Бандра өрт сөндіру станциясы және Орталық Мумбайдағы Сион автобус паркі. Мумбайда тіркелген авторикшалар қала шегінен тысқары жерлерге шығуға құқықсыз. Оларға Орталық қала маңында Сион мен Мулунд арасында және порттық бағытта Манхурдқа дейін жүруге рұқсат берілген. Мумбайдан тыс, Ваши, Айроли сияқты қала маңындағы елді мекендерге сапарлағысы келетіндер қала маңындағы рикшаға отыруы керек. Батыс қала маңында оларға Бандра мен Бхайндар арасында ғана жүруге рұқсат етіледі. Жол ақысы механикалық өлшегіш арқылы анықталады және ол жүрілген қашықтыққа пропорционалды. Мумбай қалалық аймақ көлік басқармасы (ММРТА) авторикшалардың бағасын жаңартты және 2021 жылдың 1 наурызынан бастап күшіне енетін бағаның өсуін жақында жариялады. Авторикшаларға қатысты ережелер таксилерге ұқсас, ал авторикшалар мен таксилерге қатысты шағымдану жолдары Мумбай РТО веб-сайтында қолжетімді.

Сауалнама

2021 жылы Ұлыбританиядағы Hiyacar автокөлік бөлісу компаниясы жүргізу үшін Мумбай қаласы әлемдегі ең стрестік қала екенін сауалнама нәтижесінде жариялады. Сауалнамада негізгі факторлардың бірі ретінде қоғамдық көлік жүйесі қарастырылды.

Метро

2004 жылдың қаңтар айында Мумбай қалалық аймағын дамыту басқармасы (MMRDA) магистральдық көлік жоспарын ұсынды. Жоспарға 146 шақырымдық метро жүйесі кірді, оның 32 шақырымы жер астында салыну жоспарланған. 2004 жылдың маусым айында үкімет Гхаткопар мен Версова арасындағы 12 стансалық жер үсті желісіне мақұлдау берді. 2006 жылдың маусым айында Мумбай метросы жобасының бірінші кезеңі іске қосылды. Құрылыс жұмыстары 2008 жылдың ақпанында басталды. 2013 жылдың мамыр айында сәтті сынақ жүргізілді, ал жүйенің бірінші желісі 2014 жылдың маусым айында пайдалануға берілді, алайда жобаның кейбір бөліктері кешігулер мен құн мәселелеріне тап болды. Мумбай метросы 2014 жылдың 8 маусымында ашылды. 2022 жылдың 2 сәуірінде 2А және 7 желілері іске қосылды, бұл екі желінің жалпы ұзындығы 19,25 шақырымды құрайды және Солтүстік Мумбайдағы жол ағлақтарын азайтуға көмектеседі. Қазіргі уақытта жалпы ұзындығы 345 шақырымды (215 миль) құрайтын көптеген желілер салынып жатыр немесе жоспарлануда.

Монорельс

Мумбаи монорелі – Мумбаи қаласы үшін арналған монорельстік жүйе. Құрылысы 2009 жылдың қаңтар айында басталды және алғашқы желі 2014 жылдың 1 ақпанында пайдалануға берілді. Жобаға Мумбаи қалалық аймақ даму басқармасы (MMRDA) жауапкершілік тартады және бұл Үндістандағы алғашқы монорель. Төрт бағыт ұсынылды. Алғашқы екеуі ұзын болжанады. Олардың ішінде 1-ші бағыт 2014 жылы халыққа ашылды. Бастапқы жоспар бойынша Малабар төбесінен Бандра-Курла кешеніне дейін Хажи Али Дарғасы, Якоб Цирклі, Вадала жолы, Сион ауруханасы және Дхарави арқылы өтетін желі салынуы тиіс еді. Бұл желінің 2011 жылға дейін ашылуы күтілген. Танеден Бхивандиге дейін Кальян қаласы арқылы өтетін тағы бір бағыт қарастырылды. Бірақ үкіметке ұсынылған кеңесшілердің есебінде бұл бағытқа келесі 10-15 жылда автобустар мен жылдам автобус жүйесі арқылы қызмет көрсету ұсынылды. Алғашқы екі желі ашылғаннан кейін тағы екі ұзын желі салынуы тиіс еді. Чембурдан Махул арқылы Якоб Циркіне дейін. Бұл бағыттың 2010 жылдың желтоқсанына дейін ашылуы жоспарланған (Ваши, Нави Мумбаиға дейін ұзарту мүмкіндігі қарастырылуда). Локхандвала кешенінен Ошивара арқылы Канжурмаргқа дейін. Сонымен қатар, MMRDA бұрын жоспарланған Мумбаи метросының бағыттарын метроның орнына монорельстік желілерге айналдыру мүмкіндігін де қарастырып жатыр, себебі бұл бағыттар тығыз және көлік қатаңдығы жоғары аймақтардан өтеді. Бағыттар:
Хуатма шоғыры – Гхаткопар – 21,8 км
Гхаткопар – Мулунд – 12,4 км.

Трамвайлар

Трамвайлар 1960 жылдардың ортасына дейін маңызды көлік түрі болды. Олар 19 ғасырдың соңында пайда болды және өркендеген кезеңінде қаланың көптеген аймақтарын қамтыды. Ең жоғары деңгейде трамвай жолдарының ұзындығы 47 шақырымнан асты. Жүйе 1964 жылы тоқтатылды.

Ауа

Шахратпати Шиваджи Махарадж халықаралық әуежайы (бұрынғы Сахар халықаралық әуежайы) – қаланың басты авиациялық торабы және жолаушылар ағыны бойынша Үндістандағы екінші көлемді әуежай. 2011–2012 қаржы жылында 30,74 миллион жолаушы және 656 369 тонна жүк тасымалданды. Жаңа біріктірілген T2 терминалы 2014 жылғы 10 қаңтарда ашылып, 2014 жылғы 12 ақпанда халықаралық рейстерге есігін ашты, соның арқасында әуежайдың жылдық сыйымдылығы 40 миллион жолаушыға дейін артты. Сол күні жаңа терминалды негізгі Батыс экспресс-жолымен байланыстыратын алты жолақты, биік жол да пайдалануға берілді. Үндістан Үкіметі мақұлдаған Копра Панвел аймағында салынатын Navi Mumbai халықаралық әуежайы ағымдағы әуежайға түсетін жүктемені азайтуға көмектеседі. Джуху әуедромы Үндістандағы алғашқы әуежай болды, қазір онда ұшқыштар клубы мен тікұшақ алаңы орналасқан.