Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Ұзынсаусақты қызылқұйрық (Calidris subminuta) – кішкентай су құсы. Туыс атауы ежелгі грек тіліндегі kalidris немесе skalidris сөзінен келген, Аристотель бұл терминді сұр түсті су жағалауындағы құстарды атау үшін қолданған. Subminuta латын тіліндегі sub – "жақын", minuta – "кішкентай" сөздерінен тұрады, себебі ол кішкентай қызылқұйрыққа (Calidris minuta) ұқсас. Ол Солтүстік Азияда көбейеді және қатты көшіп-қонып, Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Азия мен Австралияда қыстайды. Батыс Еуропада тек өте сирек кездесетін қонақ құс ретінде табады. Бұл құстың аяқтары сарғыш, ал тұмсығы қысқа, жұқа және қара түсті. Көбелекке жеткен ересек құстардың денесі қоңыр, үстіңгі қауырсындарының ортасы қара, ал астыңғы жағы ақ. Олардың көзінің үстінде ақ жолақ және қоңыр бас бар. Қыста ұзынсаусақты қызылқұйрықтың үстіңгі жағы сұр түсті болады. Жастардың үстіңгі қауырсындары қызыл түсті әрі ақ жолақты болады. Бұл құсты басқа ұқсас кішкентай су құстарынан ажырату қиын, оларды жиналып "пип" немесе "қызылқұйрық" деп атайды. Атап айтқанда, ұзынсаусақты қызылқұйрық Солтүстік Америкадағы өзімен теңдес құсқа – ең кішкентай құмқұмырға (least sandpiper) өте ұқсас. Ол осы түрден денесі жіңішке, мойны ұзын, саусақтары ұзын, түсі ашық және қанаттарындағы жолағы нашар болуымен ерекшеленеді. Бұл құстар лайлы жерлерде азықтанады, көру арқылы тамақ іздейді, кейде топыраққа сұғып алады. Олар негізінен ұсақ қабыршақтылар, жәндіктер және бұршақтарды жейді. Бұл түрдің көбею әдеттері туралы көп мәлімет жоқ, бірақ олар жерде ұя салады және аталықтары жұптасу кезінде әдемі ұшу көрсетіледі.
The long toed stint (Calidris subminuta) is a small wader. The genus name is from Ancient Greek kalidris or skalidris, a term used by Aristotle for some grey coloured waterside birds. The specific subminuta is from Latin sub, "near to" and minuta, "small" from its similarity to the little stint, Calidris minuta. It breeds across northern Asia and is strongly migratory, wintering in south and south east Asia and Australasia. It occurs in western Europe only as a very rare vagrant. This bird has yellowish legs and a short thin dark bill. Breeding adults are a rich brown with darker feather centres above and white underneath. They have a light line above the eye and a brown crown. In winter, long toed stints are grey above. The juveniles are brightly patterned above with rufous colouration and white mantle stripes. This bird can be difficult to distinguish from other similar tiny waders which are known collectively as "peeps" or "stints". In particular, the long toed stint is very similar to its North American counterpart, the least sandpiper. It differs from that species in its more slender, longer necked appearance, longer toes, somewhat brighter colours, and weaker wingbar. These birds forage on mudflats, picking up food by sight, sometimes by probing. They mainly eat small crustaceans, insects and snails. Little is known of the breeding habits of this species, although it nests on the ground, and the male has a display flight.
Сипаттама
Ұзынсаусақты стинт – өте кішкентай, су құсы, ұзындығы шамамен 18-21 см, қанаттарының ені 32-38 см. Салмағы шамамен 20-30 грамм. Басы кішкентай, қысқа, тік, өткір ұшы бар қарнағы бар. Мойыны жұқа, құрсағы дөңгелек, ал ұзын аяқтары артқа қарай орналасқан. Саусақтары ұзын және жұқа, әсіресе ортаңғы саусағы. Бастапқы қауырсындары құйрығына дейін жетеді. Басы қоңыр, көздің үстінен ақшыл жолақ өтеді. Жоғарғы жағы қоңыр, қауырсындарының ортасы қара қоңыр. Кеудесі ақшыл қоңыр реңді, ал асты қарапайым ақ. Аяқтары мен табандары сары, ал қарнағы қара қоңыр, төменгі жамбастың табаны сары немесе ақшыл қоңыр. Бұл құстың ерекше тұру қалыбы және ұшқанда шығаратын дыбысы оны басқа құстардан ажыратады. Жерде қызылмойынды стинтпен (Calidris ruficollis) шатастыруға болады, бірақ одан жұқарақ және сәл кішкентай.
The long toed stint is a very small wader measuring just in length with a wingspan of It weighs about It has a small head and short, straight sharp tipped beak. The neck is slender, the belly rounded and the long legs are set well back. The toes are long and slender, especially the middle one. The primary feathers extend as far as the tail. The crown is brown and there is a pale streak just above the eye. The upper parts are brown with the centres of the feathers darker brown. The breast is speckled with pale brown and the underparts are white. The legs and feet are yellow and the beak dark brown, apart from the base of the lower mandible which is yellow or pale brown. This bird has a distinctive stance and its flight call distinguishes it from other sandpipers. On the ground it can be confused with the red necked stint (Calidris ruficollis) but is more finely built and slightly smaller.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Ұзын аяқты қызылқұйрық Сібірде Солтүстік жарты шардағы жаз айларында көбейеді. Оның көбейту мінез-құлқы туралы көп мәлімет жоқ, бірақ оның көбейту ареалына Чукчи түбегі, Коряк үстірті, Командор аралдары, Курил аралдары, Охот теңізімен шектесетін жерлер, Верхоян ауданының солтүстігі және Обь және Ертіс өзендері төңірегі кіреді. Көбейту маусымынан кейін ол оңтүстікке қарай Қытай, Индоқытай, Малайзия және Филиппин арқылы, ал батысқа қарай Бирма, Бангладеш, Непал, Шри-Ланка және Мальдив аралдарына қарай көшіп барады. Жаңа Гвинея мен Австралияға ұшып келеді, Швеция, Оңтүстік Африка, Меланезия, Гавай, АҚШ-тың солтүстік-батысы және Беринг теңізі маңына соқтығып келеді. Қыстау кезеңінде ол әртүрлі сулы-батпақты жерлерді мекендейді, оның ішінде саяз тұщы сулы немесе тұзды-тұщы сулы аймақтар, көлдер, батпақтар, су тасқынына ұшыраған жерлер, лагуналар, лайлы жағалаулар және сарқырама тоғандар бар.
The long toed stint breeds in Siberia during the Northern Hemisphere summer. Little is known of its breeding habits but its breeding range includes the Chukchi Peninsula, the Koryak Plateau, the Commander Islands, the Kuril Islands, land bordering the Sea of Okhotsk, north Verkhoyansky District and around the Ob River and the Irtysh River. After the breeding season it migrates southwards passing through China, Indochina, Malaysia and the Philippines and westwards to Burma, Bangladesh, Nepal, Sri Lanka and the Maldive Islands. It is a visitor to New Guinea and Australia and a vagrant to Sweden, South Africa, Melanesia, Hawaii, the northwestern USA and the vicinity of the Bering Sea. In its over wintering range it visits a variety of wetland habitats including shallow freshwater or brackish areas, lakes, swamps, floodplains, marshes, lagoons, muddy shores and sewage ponds.
Мінез-құлық
Ұзынсаусақты шырғалақ ылғалды ортада азықтанады, топырақты өсіріп іздейді. Ол моллюскалармен, шаянкөздермен, қосмекенділермен, жәндіктермен, басқа омыртқасыздармен және тұқымдармен қоректенеді. Ол жұмсақ саздың ойықтарында немесе қоректену аймағының жанындағы төменгі өсімдіктер арасында демалады. Өрбу орындарында, Ресейде, оның мекені тундра, тайга, ашық шалғынды батпақтар немесе сорлар болып табылады. Ұя салу орны көбінесе мох, саз және аласа жусан өсетін жерлерде орналасады, әдетте саз немесе құрғақ шөп үйіндісінің үстіндегі жақсы жасырылған, беткей ойыс болып келеді.
The long toed stint forages in wet habitats, probing the ground with its beak. It feeds on molluscs, crustaceans, amphibians, insects, other invertebrates and seeds. It roosts in hollows in soft mud or in low vegetation bordering its feeding area. In its breeding range in Russia its habitat is tundra, taiga, open grassy bogs or swamps. The nesting site tends to be in an area with mosses, sedges and dwarf willows and is typically a well hidden, shallow depression on a mound of sedge or dried grass.
Мәртебе
Ұзынсаусақты шақшық өте кең ареалда таралған, және дүние жүзінде олардың саны 10 000 мен 100 000 аралығында деп бағаланады. Шамамен 25 000 көбелекке толы жұптар болуы мүмкін. Халық санының өзгеру динамикасы белгісіз, бірақ IUCN осы құсты ең аз қорғауға алынған түрлер тізіміне енгізген. Кез келген нақты қауіптер анықталған жоқ.
The long toed stint has a very wide range and it is estimated that there are somewhere between 10,000 and 100,000 individuals globally. There may be in the region of 25,000 breeding pairs. The population trend is unknown but the IUCN has listed the bird as being of least concern. No particular threats have been identified.