Кіріспе

XX ғасырдың басындағы француз ұшқышы

Өмірбаян

Роланд Гаррос Реюньон аралының Сен-Дени қаласында дүниеге келді және Лицей Жансон де Сайли мен HEC Парижде білім алды. 12 жасында пневмония ауруына шалдығып, емделу үшін Канн қаласына жіберілді. Денсаулығын жақсарту үшін велосипедпен айналыса бастады және осы спорт түрінен мектептер арасындағы чемпионатта жеңіске жетті. 21 жасында Парижде автосалон ашты.

Әуе қатынасы

1909 жылы жазғы демалысында Реймске жақын Сапикортта досының туысының үйінде тұрғанда, 22-29 тамыз аралығында өткен Grande Semaine d'Aviation de la Champagne авиациялық апталығына куә болды. Осыдан кейін ол ұшқыш болу керектігін түсінді. 1909 жылы Demoiselle (шіркей) монопланымен авиациялық карьерасын бастады, бұл ұшақ тек кішкентай және жеңіл салмақты ұшқышпен ғана жақсы ұшатын. 1910 жылдың шілдесінде Ae. C. F. лицензиясының 147 нөмірін алды. 1911 жылы Гаррос Blériot XI монопландарымен ұшуға көшті және осы типтегі ұшақпен бірнеше еуропалық әуе жарыстарына қатысты, соның ішінде 1911 жылғы Париж-Мадрид әуе жарысы мен Еуропа шеңбері (Париж-Лондон-Париж) жарысына қатысып, екінші орынды жеңіп алды. 1911 жылдың 4 қыркүйегінде ол биіктік бойынша рекорд орнатты. Келесі жылы, 1912 жылдың 6 қыркүйегінде, австриялық ұшқыш Филипп фон Блашке одан бұрың ұшқаннан кейін, ол биіктік рекордын қайтадан жаңартты. 1913 жылы ол жылдам Morane Saulnier монопландарымен ұшты және 23 қыркүйекте Жерорта теңізінен Францияның оңтүстігіндегі Фрежю-Сен-Рафаэльден Тунис жеріндегі Бизертеге Morane Saulnier G ұшағымен тоқтаусыз алғашқы ұшуын жасап, атаққа ие болды. Ұшу сағат 5:47-де басталды және шамамен сегіз сағатқа созылды, осы уақыт ішінде Гаррос екі қозғалтқыш бұзушылығын жоққа шығарды.

Бірінші әуе шайқасының аңызы

1914 жылдың тамызында жарияланған хабарларда Гаррос "әлем тарихындағы алғашқы әуе шайқасына" қатысқандығы, ол өз ұшағын Цеппелинге шағып, дирижабльді жойып, оның ұшқыштарын және өзін-өзі қаза тапқандығы айтылды. Бірақ бұл ақпарат Гаррос Парижде аман-есен жүргендігі туралы хабарлармен тез қайшылыққа түсті. Алғашқы хабарламалардың бірінде белгісіз француз ұшқышы Цеппелинге шағып, оны жойғанын мәлімдеді. Кейінірек алынған мәліметтерде алғашқы әуедегі жеңіс 1915 жылдың маусымында Цеппелинге қарсы болғаны және Гаррос туралы есептермен қоса, бұрынғы хабарламалардың бәрінің нақтылығы жоққа шығарылғаны көрсетілді.

Ажыратқыш құрылғыны әзірлеу

Бірінші дүниежүзілік соғыстағы әуе соғысының бастапқы кезеңдерінде, жауынгерлік ұшаққа алға қарай атуға арналған пулеметті орнату мәселесі – оқтардың пропеллерге тимейтіндей етіп – бірнеше адамды мазалады. MS26 эскадрильясының барлаушы ұшқышы Гаррос неміс ұшақтарын түсіруге бірнеше рет әрекеттенді, алайда қолмен ұсталатын карабинмен ұшақты атудың қиындығына байланысты бұл әрекеттері сәтсіз аяқталды. 1914 жылдың қараша немесе желтоқсан айларында ол мәселені талқылау үшін Моран-Солнье зауытына барды. Реймонд Солнье Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін синхронизатор (пулемет атылуын пропеллердің орнымен сәйкестендіретін құрылғы) жұмысын бастаған еді және 1914 жылдың 14 сәуірінде жұмыс істейтін механизмге патент алды. Бірақ, оның бақылауынан тыс жағдайлар салдарынан ол Hotchkiss 09/13 тасымалдамалы пулеметімен сынақтан өтті, ол тұрақсыз ату жылдамдығына байланысты қолайсыз болып шықты. Шешім ретінде Гаррос, механикі Жюль Хьюдің көмегімен, қорғаныш клиндерін жасады. Бұл клиндер сәл тартылған пропеллер қанаттарына орнатылды және пропеллерге тиіп кетуі мүмкін оқтарды жолдан бұрды. Қазір оның Morane Saulnier G монопланына орнатылған жұмыс істейтін құрылғымен Гаррос 1915 жылдың 1 сәуірінде тракторлық пропеллер арқылы атып, алғаш рет ұшақты түсірді. 1915 жылдың 15 және 18 сәуірінде неміс ұшақтарына қарсы тағы екі жеңіске жетті. 1915 жылдың 18 сәуірінде оның Morane Saulnier Type G ұшағының жанармай құбыры бітелгендіктен, қозғалтқышта ақау пайда болды. Ол неміс әскерлері бақылап отырған аймаққа құлап, неміс жаяу әскерлерімен ұсталды. Зақымдалмаған пулемет пен пропеллер Германияның ең үздік ұшақ конструкторы Энтони Фоккерге жедел жеткізілді. Фоккер тез арада болатты бұрыштағыштарды қабылдамады және Fokker E. I монопланында қолдануға арналған практикалық кедергі жасаушы механизмді (interrupter gear) жобалады. Осы кедергі жасаушы механизм "Фоккер апатының" бастауы болды, және біраз уақытқа Германия әуе соғысында басымдыққа ие болды.

Әскери тұтқындар лагерінің тұтқындалуы және қашып кетуі

Түрмеде үш жылға жуық уақыт түркіде болғаннан кейін Гаррос 1918 жылғы 14 ақпанда әріптес ұшқыш лейтенант Ансельме Маршалмен бірге қашып құтылуға үлес қосты. Олар Нидерланды арқылы Лондонға жетті, содан кейін Францияға оралды, онда француз армиясына қайта қосылды. Ол SPAD XIII ұшағын басқару үшін 26-эскадрильяға оралды және 1918 жылғы 2 қазанда екі жеңіс одны, оның біреуі расталды.

Өлім

1918 жылы 5 қазанда ол Вузье қаласының (Ardennes) жанында атып түсіріліп, соғыс аяқталуға бір ай қалғанда және 30 жасқа толуына бір күн жетпегенде қаза тапты. Оның қарсыласы, болжам бойынша, "Jasta 49" эскадрильясынан "Фокер D. VII" ұшағымен ұшқан неміс үздік ұшқышы Герман Хабич болды.

Мұра

Гаррос кейде әлемдегі алғашқы ұрысшы туз деп аталады; алайда ол тек төрт ұшақты атып түсірді, ал "туз" санатына кіру үшін кемінде бес жеңіс қажет болды. Бірінші ұрысшы туз атағын соғыстың басында алты жеңіс одіс алған француз авиаторы Адольф Пегудқа бұйырды. 1920 жылдары Парижде салынған "Ролан Гаррос" теннис орталығы оның есімімен аталады. Онда төрт Grand Slam турнирінің бірі – French Open өткізіледі. Сондықтан турнир ресми түрде Les Internationaux de France de Roland Garros ("Ролан Гаррос Франция халықаралық чемпионаты") деп аталады. Реюньон аралының халықаралық әуежайы Ролан Гаррос әуежайы деп аталды. Оның қонған жерінде Бизертеде Гарросқа арналған ескерткіш орнатылған, ол "Ролан Гаррос алаңы" деп аталады. Нормандиядағы Хоулгейт қаласы өзінің серуендеу жолын Ролан Гаррос есімімен атады, себебі ол биіктік рекордын осы жерден бұзған. Ву Тронг Фунның "Бақытсыздық" (1936) атты қалалық романында отарлық кезеңде Ханой үкіметі қаланың басты теннис стадионына Ролан Гаррос есімін берген. Француз автокөлік өндірушісі Peugeot оның есімін алған теннис турниріне арнап 205 моделінің шектеулі шығарылым нұсқасын жасады. Бұл модельге арнайы бояу және былғары интерьер енгізілді. Осы арнайы нұсқаның сәттілігіне байланысты Peugeot кейіннен 106, 108, 206, 207, 208, 306, 307, 406 және 806 модельдерінің Roland Garros нұсқаларын жасады.