Кіріспе

Мейрамхана иесі Реймонд Ортейг (1870 - 6 маусым 1939) – 20 ғасырдың басында Нью-Йорк қаласындағы француз-американдық мейрамхана иесі. Ол 1919 жылы Нью-Йорк пен Париж арасындағы алғашқы тоқталмайтын трансатлантикалық ұшуға 25 000 долларлық Ортейг сыйлығын белгілегенімен әйгілі, осы сыйлықты сегіз жылдан кейін, 1927 жылы Чарльз Линдберг жеңіп алды.

Ерте өмір және кәсіпкерлік қызмет

Ортейг 1870 жылы Францияның оңтүстік-батысындағы Атлантикалық Пиреней аймағындағы Луви-Жюзон ауылында дүниеге келген. Балалық шағының бір бөлігін Пиреней тауларында әкесінің қойларын бағумен өткізгеннен кейін, Ортейг 12 жасында эмиграция жасап, 1882 жылдың 13 қазанында Нью-Йорк қаласына келді. Ол Нью-Йоркте тұратын туысына қосылу үшін қалтасында 13 франкпен келді. Манхэттеннің оңтүстік бөлігіндегі Уильям көшесіндегі Венглер мейрамханасында бар портиеры болып жұмыс істей бастады. Тәжірибе жинаған соң, ол Жан Батист Мартинге тиесілі 9-шы көшедегі Университет алаңындағы Мартин қонақ үйінде официант, кейін маэтр-д' болып жұмыс істеді. 1902 жылы Мартин қаланың орталық бөлігіне көшуді шешкен кезде, Ортейг қонақ үйді сатып алу мүмкіндігіне ие болды және оны Лафайет қонақ үйі деп атады. Бір бизнес серіктесімен бірге Ортейг Гринвич Виллидждегі Бесінші авеню мен 8-ші көшенің солтүстік-шығыс бұрышында орналасқан Brevoort қонақ үйін жалға алып, кейіннен оны қайта жаңартуға қол жеткізді. Лафайет 1910 жылдары Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін авиаторлардың жиналатын сүйікті орнына айналды, және Ортейг олардың көптегенімен, соның ішінде АҚШ-та уақытша міндетте болған француз офицерлерімен, АҚШ Әуе күштерін құруға көмектесетін кеңесшілермен танысты. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, ол отбасымен бірге мүмкіндігі болғанда жазда Луви-Жюзон ауылында өткізетін. Туған жеріне деген өмір бойына сақталған қызығушылығы оны бизнесін кеңейтуге, Пау қаласындағы Henri IV қонақ үйін сатып алуға итерді. Ол елу жасқа келгенде жартылай зейнеткерлікке шығып, күнделікті басқаруды үш ұлы мен бизнес серіктесі Эли Пьер Доутионға тапсырды. 1925 жылы Ортейг пен Доутион Brevoort қонақ үйін 200 000 долларға қайта жөндеуге қаржы бөлді. Оның көптеген қайырымдылық ұйымдарын және игі шараларды қолдауы оны Нью-Йорк қаласындағы француз қауымдастығының жетекші тұлғасына айналдырды. Осының нәтижесінде ол Құрмет легионының кавалеріне ие болды.

Ортейг сыйлығы

1919 жылы ол Нью-Йоркте Американың Аэро клубы ұйымдастырған америкалық ұшқыш Эдди Риккенбеккерді құрметтеу үшін кешкі асқа қатысты. Көптеген сөздер франко-американдық достыққа арналды, ал Рикенбакер екі елдің әуемен байланысатын күнін асыға күтіп отырғанын айтты. Рикенбакердің сөзіне шабыттанған Ортейг, Нью-Йорк пен Париж арасында бір бағытта ұшуға бірінші болып қол жеткізген кез келген одақтас елдің азаматына 25 000 доллар сыйлық беруді ұсынды. Ұсыныс 1919 жылғы 22 мамырда Американың Аэро клубының президенті Алан Р. Хоулиге жолданған хатында жарияланды. Ол кезде Америка мен Франция арасындағы қарым-қатынас Париж бейбіт келісімдеріндегі келіссөздердің нәтижесінде шиеленісіп тұрды. Сондықтан Ортейг бұл сыйлықтың өзінің туған және асырап алған елдері арасындағы қарым-қатынасты жақсартуға, сондай-ақ әуе саяхатын дамытуға және өзінің бизнесін жарнамалауға көмектесетініне үміттенді. Американың Аэро клубы оның ұсынысын қабылдады және оны басқару үшін ресми құрылым құрды. Сыйлық бастапқыда бес жылға белгіленді. Мерзімі біткен соң Ортейг 1925 жылғы 1 маусымда сыйлықты қайта жариялады, 25 000 долларды Bryant Bank-те сатуға болатын бағалы қағаздар түрінде сақтап, жеті мүшеден тұратын сенімшілер кеңесіне тапсырды. 1927 жылдың мамырында Ортейг әйелімен Франциядағы Пауда демалып жүргенде, ұлы Реймонд-Кеседен Чарльз Линдберг Нью-Йорк қаласынан ұшып кеткенін естіді. Ортейг дереу Парижге сапар шегіп, Линдбергтің "Спирит оф Сент-Луис" ұшағы Ле-Бурже әуежайына қонған сәтте келді. Ол 1927 жылғы 22 мамырда Америка елшілігінде Линдбергпен кездесті, бұл оның сыйлықты алғаш ұсынған күнінен тура сегіз жыл өткен соң болды. Парижден Бельгияға ұшып бара жатқанда Линдберг, Конкорд алаңының үстінен ұшып өте жатып, париждіктерге алғыс айтқан хабарламаны тастады. Хабарлама француз туына бекітілді. Туды алып шыққаннан кейін, оны Ортейгке табыс етті, ол оны Нью-Йорктегі Лафайет қонақүйінің қабырғасында іліп қойды, бірақ кейін отбасысы 1940 жылдары Линдбергтің "Америка үшін бірінші" қозғалысына қатысқандығына наразылық білдіре отырып, алып тастады. Линдберг Америкаға оралғаннан кейін Ортейг 1927 жылғы 16 маусымда Нью-Йорктегі Бриворт қонақүйінің қабылдау залында өткен салтанатты шарада оған ресми түрде сыйлықты табыс етті. Соңғы он жылда Ортейг сыйлығы шабыттандыратын күшке айналып, 1920-шы жылдардың соңы мен 1930-шы жылдардың басында авиацияның дамуына үлкен серпіліс берді. Ортейг 1939 жылғы 6 маусымда Нью-Йорктегі француз ауруханасында ұзақ аурудан кейін қайтыс болды, оның қосылуына 500-ге жуық адам келді. Ол француз-американдық Мари Руискеске үйленген, олардан үш ұлы болды: Эварист, Реймонд-Кесе және Жан. Оның екі үлкен ұлы ұзақ жылдар бойы серіктесі болған Эли Доутионның қыздарына үйленді.