Кіріспе

Француз авиация өнеркәсібінің өкілі (1892–1986)
Бірінші дүниежүзілік соғыстағы үздік ұшқыш

Марсель Дассо (шын аты Марсель Фердинанд Блох; Оның ата-анасы еврейлер болған. Париждегі Кондорсе лицейінде оқыған. Электротехникалық білім алғаннан кейін Бреге мектебі мен Супаэроны бітірді. Соңғы мектепте Блох Михаил Гуревич есімді орыс студентімен бірге оқыды, ол кейіннен МиГ ұшақтары сериясын жасауда маңызды рөл атқарды.

Мансап

Блох Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Шале-Мюдондағы француздық аэронавтика ғылыми-зерттеу зертханасында жұмыс істеді және кейіннен француз армиясы соғыс кезінде қолданған ұшақ винтінің түрін ойлап тапты. 1916 жылы Генри Потез және Луи Королермен бірге ол SEA сериялы ұшақтарды шығару үшін Société d'Études Aéronautiques компаниясын құрды. 1928 жылы Блох Société des Avions Marcel Bloch авиакомпаниясын құрды, ол 1930 жылы өзінің алғашқы ұшағын шығарды. 1935 жылы Блох пен Генри Потез Société Aérienne Bordelaise (SAB) компаниясын сатып алу туралы келісімге келді. 1936 жылы компания Société Nationale de Constructions Aéronautiques du Sud Ouest (SNCASO) болып мемлекеттік меншікке берілді. Блох әуе министрінің өкілі болуға келісті, неміс үлгілерін міндетті түрде жасау, құрастыру және қызмет көрсетуден басқа. 1940 жылдың қазан айында Блох Бордо Аэронавтикадағы неміс оккупанттарымен ынтымақтастық жасаудан бас тартты және Виши үкіметі оны тұтқындады. 1944 жылы нацистер Блохты олардың режимімен ынтымақтастық жасаудан бас тартқаны үшін жазалау ретінде Бухенвальд концлагеріне жер аударды. Ол азапталды, ұрылды және жалғыздыққа кесілді. Осы уақытта оның әйелі Парижге жақын жердегі интернатқа қамалды. Блох Бухенвальдта 1945 жылдың 11 сәуірінде босатылғанға дейін ұсталды. Парижге оралған кезде ол қатты мүгедек болып, жартылай жүре алмай қалды. Дәрігерлер оған өзінің ісін реттеуге кеңес берді, өйткені олар оның денсаулығын қалпына келтіруге үміттенбеді. Соғыстан кейін ол өзінің атын Блохтан Блох Дассоға, ал 1949 жылы Дассоға өзгертті. Бұл есім оның інісі, генерал Дариус Пол Блох француз қарсыласында қызмет еткен кезде қолданған «Шардассо» атты соғыс лақабынан алынған. Осы лақап француз тіліндегі «шабуылдық танк» деген мағынаны білдіретін char d'assaut сөзімен байланысты болды. 1971 жылы Дассо Breguet компаниясын сатып алып, Avions Marcel Dassault–Breguet Aviation (AMD–BA) компаниясын құрды.

Өлім және мұра

1986 жылы Нойли-сюр-Сен қаласында қайтыс болған Дассо Париждің 16-ауданындағы Пасси зиратында жерленді. Марсельдің кіші ұлы Серж Дассо Avions Marcel Dassault компаниясының бас директоры болды, ол кең қызмет саласын көрсете отырып, Groupe Industriel Marcel Dassault ретінде қайта құрылды. 1990 жылы авиациялық бөлімше Dassault Aviation деп аталды. 1991 жылы Париждегі Шанз-Элизе айналымы оның құрметіне Marcel Dassault айналымы деп өзгертілді.

Танымал мәдениетте

"Тинтиннің оқиғалары" кітабы "Сиднейге 714 рейсінде" Дассо ұшақ құрылысының алып іскері Ласло Карреидас бейнесінде пародияланады – "ешқашан күлмейтін миллионер" – ол Тинтинге, капитан Хаддокқа және профессор Калькулуске Сиднейге саяхаттау үшін өзінің жеке әуе кемесі, Карреидас 160 ұшағын ұсынады.