Кіріспе
Британдық саяси манифест Роберт Пильдің 1834 жылы Тамвортта жариялаған саяси манифесті болды. Тарихшылар бұл манифестті қазіргі британдық консервативтік партияның негізін қалаған принциптерді белгілеген деп санайды. 1834 жылдың қараша айында король Уильям IV Уиг премьер-министрі лорд Мельбурнды қызметтен шеттетуге мәжбүр болды және Веллингтон герцогынан үкімет құруды сұрады. Веллингтон корольге Пильді таңдауға кеңес берді. Веллингтонның қолдауының арқасында, тарихшы С.Ж. Лидің айтуынша, Пиль бастапқыда "елді және сайлаушыларды оның консервативтілігі мен оның ізашары және 'ескі тори' Веллингтонның консервативтілігі арасындағы маңызды айырмашылыққа толық сендіруге" ниеттенген. Осы мақсатта 18 желтоқсанда Тамворт манифесті баспасөзде жарияланды және бүкіл елде оқылды. XIX ғасырдағы британдық саясаттағы көптеген манифесттер сияқты, бұл манифест ресми түрде партия жетекшісінің сайлау округіндегі сайлаушыларға жолданған үндеу болды, бірақ ол кеңінен таратылды. 1835 жылдың қаңтар айында Тамвортта сайлау болған жоқ: Пиль мен оның інісі Уильям – жалғыз кандидаттар болды және қарсылықсыз сайланды, яғни "сайлауда жеңіске ие болды".
The Tamworth Manifesto was a political manifesto issued by Sir Robert Peel in 1834 in Tamworth, which is widely credited by historians as having laid down the principles upon which the modern British Conservative Party is based. In November 1834, King William IV removed the Whig Prime Minister Lord Melbourne and asked the Duke of Wellington to form a ministry. Wellington was reluctant and recommended that the King choose Peel. Perhaps owing to Wellington's endorsement, Peel intended from the start, as the historian S. J. Lee tells, "to fully convince the country and electorate that there was a substantial difference between his brand of conservatism and that of his predecessor and 'old tory' Wellington." With that in mind, on 18 December the Tamworth Manifesto was published by the press and read around the country. Like many other manifestos in nineteenth century British politics it was formally an address to the electors of the leader's own constituency, but reproduced widely. In the event Tamworth saw no contest in January 1835: Peel and his brother William were the only candidates – they were elected, i. e. "returned", unopposed.
Пилдің "Тэмворт" манифестіне жазылған мақсаттары
Манифесттің басты мақсаты – жаңа Парламент сайлаушыларына үндеу жасау еді. Пил 1832 жылғы реформа заңының «үлкен конституциялық мәселенің соңғы және қайта келмейтін шешімі» екенін қабылдады. Ол консерваторлар «азаматтық және діни институттарды мұқият қарап шығады» деп уәде берді. Егер өзгерту қажет болса, «дәлелденген кемшіліктерді түзетуге және нақты шағымдарды жоюға» уәде берді. Пил «орнатылған діннің нағыз мүдделерін» сақтау үшін шіркеу реформасы мәселесін қарастыруға дайын екенін айтты. Сондықтан Пилдің негізгі ойы – консерваторлар «сақталу үшін реформа жасауы керек» еді. Дегенмен, ол «үнемі қозғалыс ошағына» айналуы мүмкін деп қорқып, қажетсіз өзгерістерге қарсы тұрды.