Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үкіметаралық ұйым
Intergovernmental organisation
Британдық-ирландтық кеңес (BIC; Comhairle na Breatainena hÉireann) – мүшелері арасында көлік, қоршаған орта және энергия сияқты бірқатар салаларда ынтымақтастықты жақсартуға бағытталған үкіметаралық ұйым. Оның құрамына Ирландия, Ұлыбритания, Солтүстік Ирландия, Шотландия және Уэльс үкіметтері, сондай-ақ британдық тәуелді территорияларының үкіметтері: Гернси, Джерси және Мэн аралы кіреді. Англияда өкілеттік берілген басқару болмағандықтан, ол кеңесте жеке өкілдік етілмейді, тек Ұлыбританияның құрамында ғана қатысады. Ұлыбритания мен Ирландия үкіметтері, сондай-ақ Солтүстік Ирландиядағы саяси партиялар 1998 жылы қол жеткізілген Ұлы Жұма келісімінің бір бөлігі болған Ұлыбритания-Ирландия келісімі аясында кеңес құруға келісті. Кеңес 1999 жылдың 2 желтоқсанында, аталған келісім күшіне енген кезде ресми түрде құрылды. Кеңестің мақсаты – "осы аралдардың халқы арасындағы қарым-қатынастардың үйлесімді және өзара пайдалы дамуын ілгерілету". БИК-тің Эдинбургте (Шотландия) орналасқан тұрақты хатшылығы бар; ол жарты жылдық саммиттерде және одан да жиі министрлердің кездесулерінде жиналады.
The British–Irish Council (BIC; Comhairle na Breataine–na hÉireann) is an intergovernmental organisation that aims to improve collaboration between its members in a number of areas including transport, the environment and energy. Its membership comprises Ireland, the United Kingdom, the devolved governments of Northern Ireland, Scotland and Wales, in addition to the governments of the British Crown Dependencies: Guernsey, Jersey and the Isle of Man. As England does not have a devolved administration, it is not individually represented on the council but only as a member of the United Kingdom. The British and Irish governments, and political parties in Northern Ireland, agreed to form a council under the British–Irish Agreement, part of the Good Friday Agreement reached in 1998. The council was formally established on 2 December 1999, when the Agreement came into effect. The council's stated aim is to "promote the harmonious and mutually beneficial development of the totality of relationships among the peoples of these islands". The BIC has a standing secretariat, located in Edinburgh, Scotland; it meets in semi annual summits and more frequent ministerial meetings.
Жалпы түсінік және құрылым
Тоғыз үкімет басшысы жылына екі рет саммиттерде кездеседі. Бұған қоса, белгілі бір салаларға қатысты министрлердің қатысуымен тұрақты отырыстар өткізіледі. Мүше елдердің өкілдері өздерінің сайланған заң шығарушы органдарында демократиялық билік пен есеп берудің қолданыстағы тәртібіне сәйкес әрекет етеді. Англия, Ұлыбританияның басқа елдерінен өзгеше, жеке өкілдік етпейді, себебі оның өз децентрализацияланған басқаруы жоқ. Ол кеңесте тек Ұлыбританияның құрамында ғана ұсынылады. Корнуолл тіліне байланысты техникалық түрде бақылаушы мәртебесіне ие болғанымен, оны Ұлыбритания үкіметі де ұсынады. Кеңес жұмысы мүшелердің өзара келісім бойынша қажеттілікке қарай қаржыландырылады. 2007 жылғы шілдеде өткен Кеңестің тоғызыншы отырысында Солтүстік Ирландияға өкілеттік қайта берілген соң, Кеңестің жұмыс бағдарламаларын, жұмыс әдістерін және қолдау шараларын стратегиялық тұрғыдан қарауға "қолайлы уақыт келді" деген шешім қабылданды. Бұл шешімге 2012 жылғы 4 қаңтарда Шотландияның Эдинбург қаласында құрылған тұрақты хатшылықтың құрылу мүмкіндігі де кірді. 2010 жылғы маусымдағы саммитте Кеңес өзінің және Британдық-Ирландиялық Парламенттік Ассамблеясы (БИАП) арасындағы қарым-қатынасты жақсарту бойынша ұсынымдарды іске асыруға бекінді. Британдық-Ирландиялық Парламенттік Ассамблея Британдық-Ирландиялық Кеңестің мүше елдері сияқты мемлекеттер мен аймақтардың парламенттері мен ассамблеяларының өкілдерінен тұрады. Кеңес өз хатшылығына осы жұмысты БИАП хатшылығымен бірлесіп ілгерілетуді тапсырды.
The nine heads of government meet at summits twice per year. Additionally, there are regular meetings that deal with specific sectors which are attended by the corresponding ministers. Representatives of members operate in accordance with whatever procedures for democratic authority and accountability are in force in their respective elected legislatures. England, unlike the other countries of the United Kingdom, is not represented separately, as it does not have its own devolved administration. It is thus solely represented on the council as part of the United Kingdom. Although Cornwall technically holds observer status on the Council due to its language, it is also represented by the UK government. The work of the council is financed by members through mutual agreement as required. At the ninth meeting of the Council in July 2007 it was decided that with devolved government returned to Northern Ireland that an opportune time existed "to undertake a strategic review of the Council's work programmes, working methods and support arrangements." This decision included the potential for a permanent standing secretariat, which was established in Edinburgh, Scotland, on 4 January 2012. At its June 2010 summit, the Council decided to move forward on recommendations to enhance the relationship between it and the British Irish Parliamentary Assembly (BIPA). The British Irish Parliamentary Assembly is made up of members from the parliaments and assemblies of the same states and regions as the members of the British–Irish Council. The Council tasked its secretariat with moving this work forward in conjunction with the BIPA's secretariat.
Саммиттер
Номер Күні Тәуелсіз мемлекет/Аймақ Тәуелсіз мемлекеттің басшысы/жетекшісі Орналасқан жер Коммюнике/анықтама 1-ші 1999 жылдың 17 желтоқсаны Ұлыбритания Тони Блэр Лондон 2-ші 2001 жылдың 30 қарашасы Ирландия Берти Ахерн Дублин 3-ші 2002 жылдың 14 маусымы Джерси Пьер Хорсфолл Сент-Хелиер 4-ші 2002 жылдың 22 қарашасы Шотландия Джек Макконнелл Нью-Ланарк 5-ші 2003 жылдың 28 қарашасы Уэльс Родри Морган Кардифф, Ұлттық тарих мұражайы 6-ші 2004 жылдың 28 қарашасы Гернси Лори Морган Корнет сарайы 7-ші 2005 жылдың 20 мамыры Мэн аралы Дональд Геллинг Вилла Марина, Дуглас 8-ші 2006 жылдың 2 маусымы Ұлыбритания Джон Прескотт ExCeL конференциялық орталығы, Лондон 9-шы 2007 жылдың 16 шілдесі Солтүстік Ирландия Иан ПейслиМартин МакГиннес Парламент ғимараты, Белфаст 10-шы 2008 жылдың 14 ақпаны Ирландия Берти Ахерн Килмейнам корольдік ауруханасы, Дублин 11-ші 2008 жылдың 26 қыркүйегі Шотландия Алекс Салмонд Хопетун үйі, Саут Куинсферри 12-ші 2009 жылдың 20 ақпаны Уэльс Родри Морган SWALEC стадионы, Кардифф 13-шы 2009 жылдың 13 қарашасы Джерси Терри Ле Сюр Радиссон қонақ үйі, Сент-Хелиер 14-ші 2010 жылдың 25 маусымы Гернси Линдон Тротт Фермейн аймағы қонақ үйі, Сент-Питер Порт 15-ші 2010 жылдың 13 желтоқсаны Мэн аралы Тони Браун Сефтон қонақ үйі, Дуглас 16-шы 2011 жылдың 20 маусымы Ұлыбритания Ник Клегг Ланкастер үйі, Лондон 17-ші 2012 жылдың 13 қаңтары Ирландия Энда Кенни Дублин сарайы, Дублин 18-ші 2012 жылдың 22 маусымы Шотландия Алекс Салмонд Стирлинг сарайы, Стирлинг 19-шы 2012 жылдың 26 қарашасы Уэльс Карвин Джонс Кардифф сарайы, Кардифф 20-шы 2013 жылдың 21 маусымы Солтүстік Ирландия Питер РобинсонМартин МакГиннес Мэджи колледжі, Дерри 21-ші 2013 жылдың 15 қарашасы Джерси Иан Горст L’Horizon қонақ үйі, Сент-Брелад 22-ші 2014 жылдың 13 маусымы Гернси Джонатан Ле Ток Сент-Пьер паркі қонақ үйі, Сент-Питер Порт 23-ші 2014 жылдың 28 қарашасы Мэн аралы Аллан Белл Вилла Марина кешені, Дуглас 24-ші 2015 жылдың 19 маусымы Ирландия Энда Кенни Дублин сарайы, Дублин 25-ші 2015 жылдың 27 қарашасы Ұлыбритания Тереза Виллиерс Ланкастер үйі, Лондон 26-шы 2016 жылдың 17 маусымы Шотландия Никола Стерджен Crowne Plaza қонақ үйі, Глазго 27-ші Ерекше 2016 жылдың 22 шілдесі Уэльс Карвин Джонс Катайс Паркі, Кардифф 28-ші 2016 жылдың 25 қарашасы Уэльс Карвин Джонс Катайс Паркі, Кардифф 29-шы 2017 жылдың 10 қарашасы Джерси Иан Горст L’Horizon қонақ үйі, Сент-Брелад 30-шы 2018 жылдың 22 маусымы Гернси Гавин Сент-Пьер Сент-Пьер паркі қонақ үйі, Сент-Питер Порт [30]31-ші 2018 жылдың 9 қарашасы Мэн аралы Ховард Куэйл Мэн аралы [31]32-ші 2019 жылдың 28 маусымы Ұлыбритания Дэвид Лидингтон Манчестер [32]33-ші 2019 жылдың 15 қарашасы Ирландия Лео Варадкар Дублин [33]34-ші 2020 жылдың 6 қарашасы Шотландия Никола Стерджен бейнеконференция арқылы 35-ші 2021 жылдың 11 маусымы Солтүстік Ирландия Арлин Фостер және Мишель О’Нилл Лох Эрн курорты, Фермана 36-шы 2021 жылдың 19 қарашасы Уэльс Марк Дрейкфорд Кардифф 37-ші 2022 жылдың 8 шілдесі Гернси Питер Фербрах Сент-Пьер паркі қонақ үйі, Сент-Питер Порт 38-ші 2022 жылдың 11 қарашасы Ұлыбритания Риши Сунак Блэкпул 39-шы 2023 жылдың 16 маусымы Джерси Кристина Мур Сент-Брелад 40-шы 2023 жылдың 24 қарашасы Ирландия Лео Варадкар Дублин сарайы
Number Date Host Host leader(s) Location held Communique/reference 1st 17 December 1999 United Kingdom Tony Blair London 2nd 30 November 2001 Ireland Bertie Ahern Dublin 3rd 14 June 2002 Jersey Pierre Horsfall Saint Helier 4th 22 November 2002 Scotland Jack McConnell New Lanark 5th 28 November 2003 Wales Rhodri Morgan St Fagans National History Museum, Cardiff 6th 28 November 2004 Guernsey Laurie Morgan Castle Cornet 7th 20 May 2005 Isle of Man Donald Gelling Villa Marina, Douglas 8th 2 June 2006 United Kingdom John Prescott ExCeL Conference Centre, London 9th 16 July 2007 Northern Ireland Ian PaisleyMartin McGuinness Parliament Buildings, Belfast 10th 14 February 2008 Ireland Bertie Ahern Royal Hospital Kilmainham, Dublin 11th 26 September 2008 Scotland Alex Salmond Hopetoun House, South Queensferry 12th 20 February 2009 Wales Rhodri Morgan SWALEC Stadium, Cardiff 13th 13 November 2009 Jersey Terry Le Sueur Radisson Hotel, Saint Helier 14th 25 June 2010 Guernsey Lyndon Trott Fermain Valley Hotel, Saint Peter Port 15th 13 December 2010 Isle of Man Tony Brown Sefton Hotel, Douglas 16th 20 June 2011 United Kingdom Nick Clegg Lancaster House, London 17th 13 January 2012 Ireland Enda Kenny Dublin Castle, Dublin 18th 22 June 2012 Scotland Alex Salmond Stirling Castle, Stirling 19th 26 November 2012 Wales Carwyn Jones Cardiff Castle, Cardiff 20th 21 June 2013 Northern Ireland Peter RobinsonMartin McGuinness Magee College, Derry 21st 15 November 2013 Jersey Ian Gorst L’Horizon Hotel, Saint Brélade 22nd 13 June 2014 Guernsey Jonathan Le Tocq St. Pierre Park Hotel, Saint Peter Port 23rd 28 November 2014 Isle of Man Allan Bell Villa Marina Complex, Douglas 24th 19 June 2015 Ireland Enda Kenny Dublin Castle, Dublin 25th 27 November 2015 United Kingdom Theresa Villiers Lancaster House, London 26th 17 June 2016 Scotland Nicola Sturgeon Crowne Plaza Hotel, Glasgow 27th Extraordinary 22 July 2016 Wales Carwyn Jones Cathays Park, Cardiff 28th 25 November 2016 Wales Carwyn Jones Cathays Park, Cardiff 29th 10 November 2017 Jersey Ian Gorst L’Horizon Hotel, St. Brelade 30th 22 June 2018 Guernsey Gavin St Pier St Pierre Park Hotel, Saint Peter Port [30]31st 9 November 2018 Isle of Man Howard Quayle Isle of Man [31]32nd 28 June 2019 United Kingdom David Lidington Manchester [32]33rd 15 November 2019 Ireland Leo Varadkar Dublin [33]34th 6 November 2020 Scotland Nicola Sturgeon via video conferencing 35th 11 June 2021 Northern Ireland Arlene Foster and Michelle O’Neill Lough Erne resort, Fermanagh 36th 19 November 2021 Wales Mark Drakeford Cardiff 37th 8 July 2022 Guernsey Peter Ferbrache St. Pierre Park Hotel, Saint Peter Port 38th11 November 2022United Kingdom Rishi SunakBlackpool39th16 June 2023JerseyKristina MooreSt Brelade40th24 November 2023IrelandLeo VaradkarDublin Castle