Кіріспе
Британдық Корольдік тәуелділігі, бірнеше аралдан тұрады. Гернси билігі (Guernésiais: Bailliage dé Guernési) – Францияның Нормандия жағалауынан таяу орналасқан, бірнеше Канал аралдарын қамтитын және өзін-өзі басқаратын Британдық Корольдік тәуелділігі. Оның жалпы құрлық ауданы және шамамен 67 334 адам тұрады деп есептеледі. Канал аралдары Нормандия герцогтігінің бір бөлігі болған, оның герцогтары 1066 жылдан бастап Англия патшалары болды. 1204 жылы Ле Гуле шартының нәтижесінде, аралдық Нормандия ғана Англия тәжіне адал қалды, бұл материктен саяси жағынан бөлінуге алып келді. 1290 жыл шамасында Канал аралдарының губернаторы Отто де Грандсон архипелагты екі билік аймағына бөлді, Джерсиден басқа аймақтарды Гернси билігі ретінде бекітті. Оның қорғанысы және халықаралық өкілдігі – сондай-ақ ұлттық заң сияқты белгілі бір саясат салалары – Ұлыбритания үкіметінің жауапкершілігінде, бірақ билік аймағының жеке халықаралық мәртебесі бар.
the whole territory of the Bailiwick of Guernsey
The Bailiwick of Guernsey (; Guernésiais: Bailliage dé Guernési) is a self governing British Crown Dependency off the coast of Normandy, France, comprising several of the Channel Islands. It has a total land area of and an estimated total population of 67,334. The Channel Islands were part of the Duchy of Normandy, whose dukes became kings of England from 1066. In 1204, as a consequence of the Treaty of Le Goulet, insular Normandy alone remained loyal to the English Crown, leading to a political split from the mainland. Around 1290, the Channel Islands' Governor, Otto de Grandson, split the archipelago into two bailiwicks, establishing those parts other than Jersey as a single Bailiwick of Guernsey. Its defence and international representation – as well as certain policy areas, such as nationality law – are the responsibility of the UK Government, but the Bailiwick still has a separate international identity.
Тарих
Гернси билігінің тарихы 933 жылға дейін соқталады, сол кезде аралдар Уильям Лонгсвордтың бақылауына өтті, бұрынғы Бретань герцогтігінен Нормандия герцогтігіне қосылған болатын. Гернси аралы және басқа да Ла-Манш аралдары Вильгельм Жеңімпаздың жерлерінің бір бөлігін құрады. 1204 жылы Франция Нормандияның материкті жаулап алды, бірақ биліктің жағалау аралдарын жаулап алмады. Аралдар ортағасырлық Нормандия герцогтігінің соңғы қалдықтарын көрсетеді. Алғашқыда, Ла-Манш аралдарын құрайтын аралдардың біреуіне губернатор, немесе бірлесіп жұмыс істейтін губернаторлар басшылық етті. "Губернатор" атағы ғасырлар бойы өзгеріске ұшырады. Бұрын "уәзір", "қорғаушы" және "капитан" аталымдары қолданылған. Балиф, губернатордың, немесе соңғы кездегі вице-губернатордың орнын толтырады, егер ол болмаса, қысқа немесе ұзақ мерзімге: мысалы, Германияның Ла-Манш аралдарын бес жыл бойы оккупациялаған кезінде. Гернси вице-губернаторы – Гернси билігінің вице-губернаторы болып табылады және британ монархының жеке өкілі ретінде, көбінесе көрнекті әскери қызметке ие болды. Бастапқыда Гернсидегі жергілікті соттар "фифтер" болды, оларға жер иесі төрағалық етті. 1066 жылға дейін фифтерден жоғары және Руандағы Эшекье сотынан төмен тұрған жоғары сот құрылды, ол балиф пен төрт рыцарьдан тұрды; бұл сот апелляцияларды тыңдап, қылмыстық істерді қарады. Аралдардың сол кездегі губернаторы Оттон де Грансон 1290 жылы Киелі жерге крест жорығына аттанғанға дейін Гернси мен Джерсиге екі бөлек балифке азаматтық билікті тапсырды. Бұл екі баликтің құрылған күні деп есептелуі мүмкін.
География
Алдерни, Гернси, Герм, Сарк және басқа да кішігірім аралдардың жалпы ауданы және жағалау сызығы шамамен 700 км-ді құрайды. Сарк аралындағы Ле Муленде теңіз деңгейінен бастап биіктігі өзгереді. Бейливик аймағында көптеген кіші аралдар, аралшалар, жартастар мен рифтер кездеседі. Судың күрт өзгеретін деңгейі және сағатына дейін жететін күшті ағыстар жергілікті суларда жүзуді қауіпті етеді.
Қауымдар
Бейливик он екі приходтан құралған: Альдерни, Сарк және континенттік Гернсидегі он приход (олардың бірі Гермді қамтиды). Әр приходтың 11 ғасырдан бері сақталған приходтық шіркеуі бар, ал бастапқыда француз католик шіркеуі, соңғы 500 жылдан бері ағылшын шіркеуі оларға күшті діни бақылау жүргізді. Уақыт өте келе, әр приходтың басқаруындағы діни мәселелер демократиялық жолмен сайланған дузеньерлердің пайдасына азайтылды.
Құқық саласы
Әр аймақтың өзіне тән аралдары бар, олардың кейбіреулерінде адамдар тұрады, ал кейбіреулерінде тұрмайды, сонымен қатар олардың сайланған өз үкіметтері бар. Барлық үш құқықтық юрисдикцияның негізгі заңнамасына монархтың келісімі қажет, бірақ 2024 жылдың 29 ақпанынан бастап, белгілі бір ішкі негізгі заңнамаға вице-губернатордың келісімі ғана жеткілікті. Әр юрисдикция өзінің салықтарын жинайды.
Сарк
Сарк аймағының халқы шамамен 600 адамды құрайды, олар 5 шаршы километр (5 км²) аумақта тұрады. Оның парламенті (тұрғын арал Брекхоумен бірге)
Тану
Гернси билігінің туы немесе гербі жоқ. Тарихи тұста, губернатор жалпы ту құрылғанға дейін, губернатордың пайдалануы үшін жеке символдарын қолданған. 1279 жылы Эдуард I Канал аралдарында пайдалану үшін мөр берді. 1304 жылы Джерси мен Гернсиге жеке мөрлер берілді. Екі биліктің ерекше екенін көрсететін ең алғашқы белгілердің бірі – әртүрлі мөрлердің болуы. Мөрде үш барс (немесе арыстан) бейнеленген, бұл Нормандия герцогтығының бастапқы қаруынан алынған символ. Біріккен Корольдік және Ұлыбританиядағы Оның Әлеуметтілігі Үкіметі биліктің қорғанысымен қатар, ресми халықаралық, үкіметаралық және консулдық өкілдіктерінен, сондай-ақ жалпы сыртқы істерінен жауапты. Канал аралдары үкіметтеріне еуропалық мәселелер бойынша кеңес беру және ЕО-мен экономикалық байланыстарды дамыту олардың міндеттеріне кіреді. Гернси билігі Ұлттар Достастығына (Commonwealth) кіреді, бірақ жеке мүше ретінде емес. Билік сондай-ақ, Ұлттар Достастығы Ойындары Федерациясының мүшесі және Ұлттар Достастығы Ойындарында қатысады. 1969 жылы Royal Mail биліктегі пошта қызметтерін басқарудан бас тартты, содан кейін Гернси Дүниежүзілік пошта одағы тарапынан мойындалды. 1999 жылдан бері Гернси билігі Британдық-Ирландиялық Кеңестің мүшесі болып табылады, қазіргі уақытта Гернсидің бас министрі оны ұсынады.