Кіріспе

Христиандық қозғалыс

Құдай шіркеуі (Андерсон, Индиана), сондай-ақ Құдай шіркеуі министрліктері деп те аталады, Веслиандық арминиандық және қалпына келтіру дәстүрлерінде тамырлары бар халықаралық қасиеттілік христиандық конфессиясы. 1880-жылдардың басында Индиана және Мичиган штаттарында бірнеше қасиетті евангелистердің жандандыру еңбегінен бұл ұйым өркендеді, олардың ең танымал өкілі Дэниел Сидни Уорнер болды. Оның ерекше ерекшеліктерінің бірі – формальды мүшелік жоқ, себебі бұл қозғалыс Иса Мәсіх, Құдайдың ұлы арқылы нағыз құтқарылу адамды мүше етеді деп санайды. Сол сияқты, Киелі кітаптан басқа формальды дін жоқ. Осыған сәйкес, қозғалыстың мәдениеті Веслиандық қасиеттілік теологиясына берік тамырланған болса да, әртүрлілік пен теологиялық диалогқа көп мүмкіндік бар. Бұл Веслиандық қасиеттілік шіркеуінің қозғалысы тарихи тұрғыдан басқа Құдай шіркеулерімен байланысты емес, мысалы, Құдай шіркеуі (Кливленд, Теннесси) немесе Құдай шіркеуі (Чарлстон, Теннесси). Бұл ұйымдар да қасиеттілік христиандық көзқарасын ұстанады, бірақ Құдай шіркеуі (Андерсон) соңғы екі конфессияның Пентикост тәжірибелерін бөліспейді. Бұл атау ұйымның ресми атының бөлігі болмаса да, "Андерсон, Индиана" осы басқа топтардан ажырату үшін әдетте оның атына қосылады.

Тарих

Құдай шіркеуінің (Андерсон) тарихы 1881 жылы Дэниел Сидни Уорнер және тағы бірнеше адамдармен басталады. Уорнер Джон Вайнбренердің Құдай шіркеуінің Бас басқармасының мүшесі болған, оның мүшелері Вайнбренерліктер деп аталды. Ол Вайнбренерліктермен киелілену туралы доктринадағы келіспеушіліктерді білдірді, ол оны екінші, нақты бір құдайдың рақымының ісі деп санады, сондай-ақ шіркеудің мәні туралы да. Уорнер мен басқаларының ниеті – конфессиялық және догмалық сенімдерден бас тарту болды. Осы мақсатта олар Киелі Рухты өздерінің жетекшісі ретінде және Киелі кітапты өздерінің догмасы ретінде қабылдауға бейімделді. Уорнердің көзқарасы бойынша, Құдай шіркеуі қандай да бір қозғалысқа қосылудың орнына, "қан төгілген әрбір адамға қол ұшын созуға" тиіс. Бастапқыда Құдай шіркеуі бейбітшілік пен нәсілшілдікке қарсы тұруға міндеттенді. Құдай шіркеуі "нәсілдер аралық құлшылық – нағыз шіркеудің белгісі" деп есептеді, ақ және қара нәсілдер Құдай шіркеуінің қауымдарында тұрақты түрде қызмет етеді, барлық нәсілдердің адамдарын құлшылыққа шақырады. Уақыт өте келе Құдай шіркеуі бейбітшілікке қатысты ұстанымын сақтап келді, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыс Еуропаны шарлағанда, шіркеудің ұстанымы жұмсара бастады. Неміс Құдай шіркеуінің мүшелері әскерге шақырылғанда, "Евангелие трубасы" оқу лагерьлері мен майдан далаларындағы жағдай туралы түскен хаттарды жариялай бастады. "Евангелие трубасы" оқырмандарына неміс сарбаздары үшін дұға етуге шақырғанмен, соғысты қолдау және бейбітшілікті насихаттау арасындағы айқын қайшылыққа сілтеме жасамады. АҚШ Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқанда, "Евангелие трубасы" шіркеудің бейбітшілікке қатысты ресми ұстанымын қайталады, сонымен қатар қауым мүшелеріне мемлекеттік билікке құрмет көрсету керектігін және әскери шақыруға қатысты жергілікті заңдарды сақтау керектігін еске салды. Бейбітшілдік көзқарасын сақтау үшін әскери қызметке шақырылғандарға арналған мақалалар жарияланды. Егер ерікті болып тілгісі келгендерге, шіркеу олардың құтқарылуын жоғалта қоймайтынын, бірақ соғыс кезіндегі әрекеттері үшін Құдайға жауап беруге тиіс екенін мәлімдеді. Стредж жазғандай, соғыс кезінде "әскерге шақырылғандарды, неміс болсын немесе америкалық болсын, ешқандай айыптау жоқ, олардың діни сенімдеріне де күмән келтірілмеді". Құдай шіркеуінің бейбітшілдік ұстанымы 1930 жылдардың соңында ең жоғары деңгейге жетті. Шіркеу Екінші дүниежүзілік соғысты әділ соғыс деп санады, себебі Америкаға шабуыл жасалды. Коммунизмге қарсы сезім (Шығыс блогында мемлекеттік атеизмді жақтағандықтан) Құдай шіркеуінде бейбітшілдіктің дамуына кедері келтірді.

Статистика

2020 жылы қауымдастық жариялаған халық санауы мәліметтері бойынша, 89 елде 887 000 мүшесі бар 7800 шіркеуі болған.

Ұйым

Шіркеу саясаты автономды және қауымдық болып табылады, түрлі мемлекеттік және аймақтық жиналыстар пасторлар мен қауымдарға негізгі қолдау көрсетеді. Солтүстік Америкада ынтымақтастық жұмысы Индиана штатының Андерсон қаласында кеңсесі орналасқан Church of God Ministries арқылы үйлестіріледі. Қазіргі уақытта бас директор – Джим Лайон. АҚШ және Канадада Құдай шіркеуіне қатысты 2214 қауым бар, олардың орташа қатысушыларының саны 251 429 адамды құрайды. Әлем бойынша 90-ға жуық елде орналасқан 7446 қауымда 1 170 143-тен астам жатақтары бар. Ямайкада Құдай шіркеуі – халықтың 24%-ын құрайтын және 111 қауымы бар ең ірі діни ұйым. Жеке түрлену және христиандық мінез-құлық, сондай-ақ қатысу, жергілікті Құдай шіркеуі қауымына қатысу үшін жеткілікті. Ұлыбританияда 2 қауым бар: Эган жолындағы (Биркенхед, Мерсисайд) Құдай шіркеуі, пастор Зак Лэнгфордтың басшылығымен және Тоттенхэмдегі (Лондон) Құдай қауымы, пастор Миккелл Маскалдың басшылығымен. Шығыс Африкада Буньореде Кениядағы Құдай шіркеуінің ұлттық штаб-пәтері, Буньоре қыздар гимназиясы және Кима теологиялық мектебі орналасқан, олардың барлығы Кимада орналасқан. Буньоредегі маңызды қала – Луанда, Кения, ол Кисуму-Бусия тас жолында орналасқан. Масено университеті, көршілес Масено қаласында, Кимадан 6 шақырымдай қашықтықта орналасқан және 2020 жылдың 25 тамызында қайтыс болғанға дейін архиепископ доктор Байрум А. Макоханың басқаруында болды.

Қатысқан мектептер

Шіркеудің семинариясы – Индиана штатының Андерсон қаласында орналасқан Андерсон теология мектебі. Ол сонымен қатар Солтүстік Америкадағы бірнеше колледждермен байланыста, оның ішінде Андерсон университеті, Mid America Christian University, Warner Pacific University, Warner University және West Indies Theological College, сондай-ақ Кенияның Масено қаласындағы Kima International School of Theology (KIST) және Кот-д’Ивуардың Ямуссукро қаласындағы IBAO (Institut Biblique de l'Afrique de l'Ouest) институтымен де байланысты. Шіркеу сонымен қатар Кайман аралдарындағы Гранд-Кайманда орналасқан Triple C мектебін – бастауыш және орта мектепті де қолдайды.