Кіріспе

Латынша "әрқашан адал" деген мағынаны білдіретін сөз тіркесі – Semper fidelis. Бұл латынша "әрқашан адал" немесе "әрқашан берілген" (Fidelis немесе Fidelity) деген мағынаны білдіреді. Бұл АҚШ Теңіз жаяу әскерлерінің ұраны, көбінесе Semper Fi деп қысқартылады. Сондай-ақ, бұл ұран қалалардың, отбасылардың, мектептердің және басқа да әскери бөлімдердің девизі ретінде қолданылады. Бұл фразаның ежелгі Рим сенаторлары өз сөздерін аяқтағанда айтқан сөздерінен пайда болған деп саналады. Semper fidelis фразасының ең алғашқы жазбада кездесетін қолданылуы – 1369 жылдан бері Францияның Абевилл қаласының ұраны. Ол басқа қалаларда да қолданылған, сондай-ақ 16 ғасырдан бері түрлі еуропалық отбасылардың ұраны ретінде тіркелген, тіпті мүмкін 13 ғасырдан бұрын да қолданылған. Англия, Франция және Ирландиядағы көптеген отбасылардың бұл ұранды қолданғаны туралы жазбалар бар. Әскери бөлімдерде Semper fidelis фразасын алғаш рет қолданған дерек – 1685 жылы Англияның оңтүстік-батысында құрылған Бофорт герцогының жаяу әскер полкі. Бұл, Эксетер қаласының 1660 жылға дейін бұл ұранды қолданғандығымен байланысты. Кейіннен түрлі әскери ұйымдар бұл ұранды қабылдады.

Отбасылар мен жеке тұлғалар

Бұл фраза Еуропада, кем дегенде Ұлыбританияда, Ирландияда және Францияда, мүмкін басқа да елдерде қолданылған. Жақында сенатор Джо Дойл осы ұранды, 1999 жылы Ирландияның бас геральды берген қару-жарақпен бірге қабылдады. Бернард Берк 1884 жылы Ұлыбритания мен Ирландиядағы көптеген белгілі отбасыларды өздерінің гербтерінде "Semper fidelis" ұранын қолдана отырып тізімдеген. Олардың ішінде:

Линч отбасы (Ирландия): "Semper Fidelis" – Линч отбасының отбасылық ұраны. Линчтер – Галвей тайпасының бірі, ол 13-16 ғасырлар аралығында Галвей қаласының саяси, коммерциялық және әлеуметтік өмірінде үстемдік еткен он төрт саудагер отбасы. 'Тайпалар' мүшелері көне ағылшын дворяндары болып саналды. Линчтер Уильям Ле Петиттен таратылған, ол 12 ғасырдың басында Папа Адриан IV Ирландияны Англия королі Генрих II-ге феодалдық иелік ретінде бергеннен кейін Ирландияға қоныс аударған нормандық рыцарлардың бірі болды. "Semper Fidelis" Линч отбасы гербінде кездеседі. Бұл ұраны туралы ең ертерек жазба 1820 жылы жарық көрген Джеймс Хардиманның "Галвей тарихы" еңбегінде кездеседі, бірақ отбасы тарихы осы ұранды 14 немесе 15 ғасырда қолданған болуы мүмкін деген болжам жасауға негіз береді.

Фрит отбасы (Ирландия): Протестанттық шейіт Джон Фриттің отбасы осы ұранды 16 ғасырда-ақ қолданған деп есептеледі. Джон Фрит – Бёрк тізіміндегі Фрит отбасының ең алғашқы жазбасы. Фриттер Джон Фриттің өлім жазасына кесілгеннен кейін Ферманнах округіне қарасты Эннискилленге қоныстанды. Отбасы Бойн шайқасында шайқасты.

Эдж отбасы (Англия): Ноттингемширдегі Стреллидегі Эдж отбасы 1814 жылға дейін "Semper fidelis" ұранын қолданған (Ұлыбритания Ұлттық мұрағатының DD/E/209/32 34 құжатына қараңыз). Қару 1709 жылы берілді, бірақ ұран бастапқы рұқсаттың бір бөлігі болғаны туралы мәлімет жоқ.

Молтено отбасы (Оңтүстік Африка): Молтено отбасының ұраны Кейптаун университетінің архивінде сақталған олардың қаруларының нұсқаларында "semper fidelis" деп жазылған.

Онслоу отбасы (Англия): Онслоу графтарының отбасы "Semper fidelis" ұранын қолданады (Lodge, 1832). Бірақ олардың балама ұраны (Festina lente) көбірек танымал.

Стюарт отбасы (Шотландия; сонымен қатар, Стьюарт деп те жазылады, әсіресе ескі дереккөздерде): "Semper Fidelis" – Пертширдегі Баллечиннің Стюарт отбасының отбасылық ұраны. Дж. Берк (1836, 149–150 беттер) отбасының тамыры Шотландия королі Джеймс II-нің заңсыз ұлына (1430–1460) дейін жететінін жазған, ал ұранды Берк және Робсон (1830) жазған. Бірақ олар оның алғаш қолданылған күнін көрсетпейді.

Бёрктің ұраны қолданған отбасылардың толық тізімі: Букер, Барбесон, Боннер, Бродмид, Карни, Честерман, Дик, Дикинс, Даффилд, Эдж, Формби, Фрисби, Гаррет, Хаслетт, Хилл, Хоултон, Кирни, Линч, Лунд, Мариот, Николс, Онслоу, Поллексфен, Смит, Стил, Стиллер, Стюарт, Стирлинг және Уилкоксон. Осы отбасылардың көпшілігі ирланд немесе шотландтар еді.

Шасант пен Таусин (1878, 647 бет) келесі француз отбасыларын атап көрсеткен: Д'Арбо Джонк, Де Бреонис, Шевльер Понти, Ду Голино Маунь, Де Койнарт, Де Женибруз Гастельперс, Макар провинциясы Льеж, Миле Мюро, Навоар Понзак, Де Пиомельс, Де Пуссо, де Ламарзель, Де Реймонс, Генри де Лолиер және Де Розеру Мос.

Аббевилл (1369 жылдан бастап)

Франциядағы Аббевилл қаласы 19 ғасырғы дереккөздерде (мысалы, Шассан мен Таусин, 1878 жыл) «Semper fidelis» ұранын қолданғаны тіркелген, ал соңғы дереккөздерде бұл ұран қалаға V Карл 1369 жылдың 19 маусымында Винсенде шығарылған патенттік хат арқылы берілгені айтылады. Бұл оны ұранды қолданған ең алғашқы қала етеді. Дегенмен, Луандр (1834, 169-бет) және қаланың қазіргі ресми сайты ұранды жай ғана «Fidelis» деп көрсетеді, ал Сансон (1646, 15-бет) тіпті мұның V Карлдың бастапқы жарлығының бір бөлігі емес, 14-17 ғасырларда кейін қосылғанын мәлімдейді.

Львов

1658 жылы Папа Александр VII Львовқа (сол кезде Польша Корольдігінің бір бөлігі) "Leopolis semper fidelis" геральдикалық ұранын сыйлады. 1936 жылы "Semper fidelis" ұраны қаланың елтаңбасына қайта қолданылды (сол кезде Екінші Польша Республикасының бір бөлігі). Бүгінде Польшада бұл ұран көбінесе 1919 жылғы Польша-Украина соғысымен, Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Австро-Венгрияның ыдырауынан соң, және одан кейінгі Польша-большевик соғысымен байланысты айтылады. Украинада бұл тіркес сирек қолданылады және Совет қуғын-сүргіні кезеңінде украин шіркеуінің сақталуымен байланыстырылады.

Сент-Мало (XVII ғасырдан бастап немесе одан бұрын)

"Semper fidelis" – Францияның Бретань аймағындағы Сент-Мало қаласының ұраны. Оның қабылданған күні белгісіз, бірақ ол 17 ғасырда пайда болған, бұрынғы "Cave canem" ұранын ығыстырып шығарған.

Кальви

"Civitas Calvi Semper Fidelis" Корсикадағы Балагна аймағындағы Кальви қаласының 500 жылдық ұраны болған деседі.

Ақ жазық

"Semper Fidelis" - АҚШ-тың Нью-Йорк штатындағы Уайт-Плейнс қаласының ұраны.

Оңтүстік-батыс Англия полктары (1685 жылдан бастап)

Оңтүстік-батыс Англиядағы Эксетер қаласы 1660 жылдан бері semper fidelis ұранын пайдаланып келеді, бұл ұран содан кейін бірнеше оңтүстік-батыс Англия әскери бөлімдеріне шабыт берді.

Бофорт герцогының жаяу әскер полкі (1685 жылдан бастап)

1685 жылы герцог Бофорт бұл ұранды пайдаланды, осы кезде герцог Бофорттың жаяу әскер полкі, немесе Бофорт мушкетерлері Монмут герцогінің бүлігіне қарсы Бристольді қорғау үшін құрылды. 1751 жылы полктерді сандармен белгілеу жүйесі қабылданғанда ол 11-ші жаяу полкі ретінде тіркелді және Солтүстік Девоншир полкі (кейін Девоншир полкі) деп аталды.

1-ші (Эксетер және Оңтүстік Девон) Қарулы ерікті корпусы (1852 жылдан бастап)

1852 жылы Эксетерде құрылған 1-ші (Эксетер және Оңтүстік Девон) атқыштар ерікті корпусы 1860 жылға дейін, ең кеш дегенде, бас киімдерінің белгісіндегі ұранын қолданған; Illustrated London News журналының 1860 жылғы 7 қаңтардағы санында осы туралы хабарланды. Бұл ұранды Ұлыбритания армиясының Девоншир полкі де пайдаланды.

Девоншир және Дорсет полкі (1958 жылдан бастап)

1958 жылы Девоншир полкі Дорсет полкіне қосылғанда, Девонширлер мен Дорсет полкінің төсбелгілерінде бұл ұран одан әрі қолданылды. Бұл ұранды пайдалану, ең алдымен, осы полктердің Эксетер қаласымен тығыз байланысынан туындайды, олар өздері құрылғаннан бастап (жоғарыда аталған Illustrated London News мақаласына қараңыз) 2007 жылы Rifles полкіне біріктіріліп таратылғанға дейін сол қалада орналасқан.

Франциядағы Ирландия бригадасы (16901792) (Semper et ubique Fidelis)

Франциядағы ирландтық бөлімдер "Semper et ubique Fidelis" ("Әрқашан және барлық жерде адал") деген ұранды қолданды. Бұл бөлімшелер 1690 жылы Лимерик шартының талаптарына сәйкес құрылды, ол Ирландия мен Ұлыбританиядағы II Джеймс король мен III Уильям король арасындағы соғысты аяқтады. "Semper et ubique Fidelis" – бұл эмигранттағы ирландтық армия ретінде олардың католик дініне, II Джеймс корольге және Франция короліне деген адалдығын көрсететін ұран болды. Он жылдар бойы Ирландия бригадасы француз армиясының құрамында тәуелсіз армия ретінде қызмет етті, өздерінің туған гэльдік ирландтық дәстүрлеріне ("әрқашан және барлық жерде адал" болып), мысалы, әскерлер өз офицерлерін сайлау арқылы (Франция мен Англияда мұндай көрініс болған емес) адал болды. Антуан Уолштің Ирландия бригадасының полкі Америка революциясында американдықтарға көмектескенімен белгілі, олар Джон Пол Джонстың "Бонгоме Ричард" кемесіне теңізшілер ретінде тағайындалды. Ирландия бригадасының әскери қызметшілерінің Америка Тәуелсіздік соғысына теңіз жаяу әскері ретінде қатысуы АҚШ теңіз жаяу әскерінің "Semper Fidelis" ұранын қабылдауына ықпал еткен болуы мүмкін. "Semper Fidelis" фразасын теңізшілер корпусының ресми ұраны етіп, теңізшілер корпусының сегізінші бас қолбасшысы Чарльз Граймс МакКоули бекітті, ол Филадельфияда, Пенсильванияда туып өскен, онда көптеген ирландтық католиктер тұрды. МакКоули өзінің лауазымын Луизиана сенаторы Пьер Солеге қарыздар еді, ол Францияда туып өскен католик және Америка революциясы кезінде Ирландия бригадасының теңіз жаяу әскері ретінде қызмет еткенін жақсы білген.

Француздық 47-ші жаяу әскер полкі

Француздық 47-ші жаяу әскер полкі өз ұраны ретінде "Semper fidelis" фразасын қолданған.

Нидерланд Корольдік әскери академиясының кадеттер корпусы (1828 жылдан бастап)

"Semper fidelis" – Голландия Корольдік әскери академиясының кадет корпусының ұраны. Корпус 1828 жылдың 24 қарашасында құрылған.

11-ші жаяу әскер полкі, АҚШ армиясы (1861 жылдан бері)

"Semper fidelis" – бұл сонымен қатар президент Авраам Линкольн 1861 жылдың мамыр айында құрған 11-ші жаяу әскер полкінің ұраны. Ол Огайо армиясының құрамында қызмет етті, содан кейін Үнді соғыстарына, Испан-американ соғысына, 1916 жылғы Мексика шекарасындағы соғысқа, Бірінші дүниежүзілік соғысқа, Екінші дүниежүзілік соғысқа және Вьетнам соғысына қатысты. Бүгінде полк Джорджия штатындағы Форт-Мур базасында жас әскери офицерлерді дайындап оқытуда.

Батыс Новая Шотландия полкі (1936 жылдан бері, 1870 жылы Луненбург полкінен мұрагерлік алған)

"Semper fidelis" – 1936 жылы құрылған Батыс Новая Шотландия полкінің (Канада Қарулы Күштерінің) ұраны. Ол 1870 жылы құрылған Луненбург полкінен осы ұранды мұра еткен.

Канадалық әскерлер базасы Валкартье (1914 жылдан бері)

"Semper fidelis" – CFB Valcartier-дің ұраны. Бұл база 1914 жылдың тамыз айында әскери лагерь ретінде салынған.

Италиялық карабинери (латынша емес ұқсас нұсқа) (1933 жылдан бастап)

Итальян тіліндегі "Semper fidelis" нұсқасы, "Nei secoli fedele", яки "Ғасырлар бойы адал" – король Виктор Эммануэль III-нің өкімімен итальяндық карабинерилеріне берілген ұран.

Швейцариялық гранадерлер (1943 жылдан бері)

Швейцариялық гранадерлер, алғаш рет 1943 жылы осылай аталды, және 2004 жылдан бері Швейцария Қарулы Күштерінде жеке басқару құрамы ретінде қалыптасқан, "Semper fidelis" деген ұранды пайдаланады.

Қытай Республикасы теңіз әскерлері (латынша емес ұқсас нұсқа) (1947 жылдан бастап)

Semper fidelis-тің қытай тіліндегі нұсқасы 1947 жылдың 1 сәуірінен бері Қытай Республикасының теңіз әскерінің ұраны болып табылады. Бұл ұран латын тілінде емес және сөзбе-сөз "мәңгілік адалдық" дегенді білдіреді.

Румынияның қорғау және күзет қызметі (1990 жылдан бастап)

"Semper Fidelis" – Румынияның ұлттық және мемлекеттік қызметкерлердің жеке қауіпсіздігімен айналысатын румындық құпия қызметі – Қорғау және күзет қызметінің ұраны.

Венгрияның мемлекеттік күзетшісі (1998 жылдан бері)

"Semper Fidelis" 1998 жылдың 28 тамызынан бері Венгрия үкіметтік гвардиясының ресми ұраны болып келеді.

Украиналық теңіз әскерлері (латынша емес ұқсас нұсқа) (2007 жылдан бастап)

Украин теңіз жаяу әскерінің кеңес одағынан кейінгі тарихының көп бөлігінде "Вірний завжди", яки "Әрдайым адал" деген ұран қолданылып келді, бұл Semper Fidelis-тің украин тіліндегі нұсқасы.